Rabu, 30 September 2026

Jamita Evangelium XVIII Dung Trinitatis, 4 Oktober 2026

PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA  

(Memuliakan Allah Dalam Segala Hal)

Titus 2 : 1 – 10

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, namanggula do si Titus di pulo kreta, jala angka halak Kristen uju i ima angka hatoban. Ia turpukta on ima marisihon angka sipaingot songon ulaon ni si Titus. Dipatorang do disi taringot tu pangajarion tu angka natoras, angka na poso nang angka hatoban naung porsea tu Jesus. Pangajarion taringot tu na mangondolhon marpahean na sederhana, hahormaton di parsaoran, haiason di na mangula, dengan marsaor, burju di parpunguan mamuji Tuhan. Tarlumobi boi mangorom diri, tongam ala ni haburjuonna, habisuhonna jala na rumingkot hipas di haporseaon dohot haholongon, benget jala tongtong halomoan di Debata. Pangajarion on laho mangurupi natoras,angka na poso dohot hatoban laho manda dirina sandiri dohot denggan songon naung tang di pardagingon. Molo didok tang di pardagingon ndada holan sian segi umur, dohot do nang kedewasaan berpikir lho mandalani ariari ni ngoluna di sude situasi dohot kondisi. Angka natoras, angka naposo nang hatoban ima angka horong naung dewasa jala ringkot mandapot pangajarion na sintong. Na gabe sipatujoloon, gabe tiruan, na gabe telada laho mangaramoti angka pangajarion na sintong. Halak naposo ndada holan na manuntut teladan sian natumua, alai sundut naumposo naeng ma gabe tiruan tu humaliangna. Jala angka hatoban boi gabe parhobas tu angka humaliangna.

2. Sibonsiri ni soso Ap.paulus tu si Titus asa mambahen dirina tiruan di haburjuon, lambas n iroha marhite ngoluna, songon naeng hirimhononhon tutongatonga ni ruas ni huria. Songon sahaak pangajari; ndang dihalupahon si Titus manjaga dirina marhite hapolinon, hahormaton, hasabamon jala lam tudengganna arangena asa gabe sitiruon. Ngou na mararti, adong pengaruh dohot sitiruon, ima na dipasahat AP.Paulus tu si Titus asa ajarhononna I tu ruas ni huria na di pulo reta. Sangkap ni Ap.Paulus paradehon pangajarion dohot nanaeng siulahononhon si Titus siala halak Kreta diboto Ap.Paulus do halak Kreta: “Sai tong pargapgap do halak Kreta, angka binatang pamusa, parroha butuha, angka na losok.” (1:12). Disgurithon AP.Paulus do turpuk on asa songon buku sipaingot ni si Titus laho mangulahon ualonna mangajari haak Kristen na di Pulo Kreta, asa mangolu dihabadiaon. Nang pe anga ruas disi ima angka na magodang jala marharoroan sian angka horong na marasing, alai sian surat ni si Paulus tu si Titus tangkas ma botoonta na so sude dope tang marhaporseaon nang pe naung marumur.

3. Huria ni Tuhanta dipangido Ap.Paulus do tu si Titus asa paturehon angka na ringkot di huria disi marhite na pabangkithon pigapiga halak na gabe uluan dinasida. Nasida ma na martugas mangulahon ulaon ni Debata dohot kriteria parngoluon partondion na denggan:

1:7 Ai anggo sintua, sandok na so jadi hasurahan, naeng ma songon juara bagas ni Debata, unang siula roharoha, unang parpiripiri, unang sisobur tuak, unang parbada, unang parpangomo sian na so ture!

1:8 Alai na basa martamue, na las roha di na denggan, na toman, na bonar, na badia, sirajai dirina.

1:9 Na marsitiopan tu hata sihaposan i mangihuthon poda i, asa margogo ibana, mangapoi marhitehite poda na tingkos i, nang maminsang angka na manggaga.

1:10 Alai lan do angka na jengkel, angka parhata na so gabeak, na giot mangaliluhon; toropan nasida Jahudi.

1:11 Ingkon huntamon do pamangannasida, ai digaori nasida do pangisi ni angka bagas, diajarhon do na so jadi, mambuat pangomoan hailaon.

1:12 Didok sahalak panurirang sian tongatonganasida: Sai tong pargapgap do halak Kreta, angka binatang pamusa, parroha butuha, angka na losok

Sintong do paindangion I, ido umbahen dipangido Ap.Paulus tu si Titus asa paingothon nasida dohot gogo asa polin haporseaonnasida. Asa marhite sipaingot I, angka na tumua, angka natoras asa di horati. Angka borua pe natumua asa gumodang mangalehon diri di uaon ditonga ni huria. Asa gabe triuan nasida tu angka parompuan na umposo laho manghaholongi ripena, jala denggan mangaturhon parumatanggaonna. Dison ma sada petunjuk umum laho mangulahon di dohot burju. Tarlumobi di angka halak namarragam.

4. (Ay.2).Baoa na tumua asa marngolu na bulus, marhahormaton, marbisuk, marhahhipason di haporseaon, dibagasan holong dohot habengeton, nang muramura dipalindalindak pangjarion na paliluhon haporseaon. Haholonganna do pardihutana dohot ianakhonna jala marbisuk tu rumatanggana nang ditonga ni Masyarakat,  mangulahon peranna songon ama na berkharisma. Marhabisuhon sada parange na jonok tu na pistar jala malo, sai mardalan do pikiranna. Tarlumobi di nalaho mambuat sada haputusan, asa gabe tiruan ditonga ni keluargana. Tarlumobi di jaman na lam maju on ingkon lam malo do ama marmahani jala marmudumudu keluarga, dilehon tingkina marpungu, martangiang, manghatahatai dohot pardihutana, nang angka ianakhonna. Sahalak ama naeng denggan berperan songon uluan di partondion nang di parngoluon siganup ari, asa gabe keluarga na marlas niroha pangisina jala gabe tiruan di humaliangna.

5. (ay.3); angka in ana tumua; asa manjaga habadiaon, asa gabe tiruan tu sundut na umposo. Marhabadiaon ima na manadinghon pangalaho hajolmaon na robi (Ef.4:22) padaohon sian harorangon (1 Kor.6:18). Ngolu na marhabadiaon asa lam tang di haporseaon nang di pambahenan na mangulahon lomo ni roha ni Debata. Na manghaholongi sinondukna, anakhonna, asa gabe tiruan. Unang hatagian di anggur, ala I angka parompuan Kristen asa gabe tiruan di ianakhon, sinondukna nan ganga na dihumaliangna. Disosoi do nang angka parompuani marpasangapi Hata ni Debata marhite na malo mangurus ruma tangga nang sinondukna, angka ianakhonna. Sai sangkap na uli na denggan na pinarade Debata tu angka keluarga tarlumobi marhite ina songon parsonduk bolon na sai tongtong focus mamparrohahon, manarihon keluargana. Ai godang naueng on angka ina holan mangharingkothon penampilanna sandiri, haulionna, alai amantana pe ndang di parrohahon nang inangkonna, sian cara marpahean dohot mangaradoti na ringkot tu keluargana. Ina na asing holan na papuas na dirohana; shoping, cod, manonton dracin, drakor, gabe lupa tugas utama laho mangurus rumatangga. Boi do manghorhon parbadaan nang sursar ruma tangga. Songon Kristus na gabe uluan ni huria, suang songon I ma angka sinondukna manghaholongi inantana songon panogunogu na sepadan na dilehon Tuhan I na mandongani. Molo di jaman modern nuaeng on, angka parompuan ndang holan dijabu be, alai naung berkariri di parkarejoanna, hape gabe lupa tanggung jawabna songon ibu ruma tangga. Boi do kariri istri na tumimbo sian suami alai unang ma dihalupahon tuga dohot tanggung jawabna di keluarga denggan ma diurus suami dohot ianakhonna.

6. Sipaingot tu sundut na umposo (ay.6), naposo naung magodang asa ditiroi asa marpikiran na tigor, boi mangarajai dirina sandiri. Ala boi do tersulut emosi angka na poso na so boi mangorom emosina, ndang boi nirajaan diri nang pikiranna ala masa pertumbuhan  kognitif, fisik na lam timbo. Si Titus pe mansai poso dope, asa dohot ma gabe teladan tu angka naposo na dihumaliangna, ai amrhite parange na uli na denggan I do laho mangalo angka sialo Kristus, angka na so manghalomohon halak Kristen  i. AI di negranta on pe Indonesia, mansai relevan do turpuk on tu hita angka na porsea, asa ido na gabe jamita na mangolu. Keteladanan mansai ringkot ditonga ni portibi on nang negaranta na lam lumlamna, marnida pangalaho ni jolma. Tarlumobi angka halak na so sahaporseaon dohot hita nang angka sipaotooto, unang gabe hasurahna hita halak Kristen I, naeng ma gabe tiruan na denggan.

7. Angka hatoban (ay.9-10) naeng ma unduk tu tuanna, unang mangaloalo, alai burju ma mangula ulaonna tanda ni haunduhonna tu tuanna, ai marhite I do ibana pasanagaphon Debata, ala burju, jala haposan di tuanna.Ai molo haposan di nao tik , gabe haposan do di na godang. (Ef.6:5-7). Diulahon pe angka ulaonna naeng ma denggan, ai sipujion do angka na denggan ulaonna, ai marhite do si Jusuf gabe lam denggan karirna nang pe dijebak ibana, ala tongtong do Debata na mangaramoti boi do Ibana malua sian I, suang songi ma angka halak Kreta songon angka siihuthon Kristus asa diulahon ma ulaonna songon hatoban dohot denggan. Ai nuaeng angka pangurupi mangulahon ulaonna dohot denggan holan dijjolo ni tuanna do, alai molo dipudi tung so denggan do diulahon. Alai tarboto do muse sikap sikap na so jujur mulaulaonna. Alai adong do pangurupi nab ulus rohana mulaulaon, dipatupa dohot denggan angka sihobasan, siulaon nang parkarejoan di jabu ni tuanna. Ido asa dipangke pangurupi I martaontaon lelengna,ala boi gabe haposan ni tuanna, baliksa molo ndang songon I pintor hatopdo di PHK, ndang dipangke be gabe pangurupi.

8. Huria ni Tuhanta ha nihaloongan dibagasan Jesus Kristus; ingkon tarator, jala tertib do ngolu ni halak Kristen i. Unang ma serampangan, sukasuka, manang marlomolomo di ngolu on. Halak na lepas kendali do sisongon I, ndang adong etika, moral nang haporseaon laho manjaga dirina asaa marulaon na denggan maradophon dongan jolma tarlumobi maradophon Debata. Ditonga Masyarakat nang tarlumobi adat ni ketimuran di bangsonta Indonesia sai adong do norma norma adat na mangatur sikap nang parngoluon ni joma. Tarlumobi di hita halak Batak, sai tumajom dope tu roha ni halak Batak laho manghirpasi donganna marhite hata:”na so maradat” sian pandohan molo didok “na so marugamo”. Molo nunga didok na so maradat, on ma na mansai tajom paingothon halak batak ala ni pangalahona na so hombar tu adat. Hape di haKristenonta naung diaturhon do sian Hata ni Debata angka parange pangalaho na ingkon sipamanaton. Asa sikap parngoluan ni halak Kristen unang gabe sihataan, unang gabe partuktuhan, unang gabe sisurang, gabe hasurahan. Ido dengganna Hata ni Tuhanta I mangaturhon parngoluon ni angka na porsea I asa gabe tiruan na denggan tu manang ise pe. Angka nasa siulahononon, naeng ma saluhuta I laho pasangaphon Debata, saurdot songon na nidok Ap.Paulus di  suratna 1 Korint 10:31 Onpe, na mangan manang na minum hamu, manang dia pe diula hamu: Bahen hamu ma saluhutna i, pasangaphon Debata. Ia angka natoras, na tumua, angka Ina, angka na poso, angka hatoban manang ise pe hita na porsea I naeng ma patuduhonna haburjuonna tu Tuhan i. Ia ngolunta on ndada taringot “ise do ahu di portibi on”? Alai “Ise do Debata di portibi on?”. Asa saluhut hasanagpon dohot hamuliaon milik ni Debata do I, nang pe jolma sai mauas dihasangpon portibi on, porlu privilege, pebuktian bahwa dia sudah kaya, sudah pintar, sudah berpangkat, sudah hebat, sudah menjadi orang. Hape molo di negara majun dang marlangku sikap sikap sisongon I, ai ndang tarida ise na mora dohot na pogos, alai di negara negara berkembang songon negaranta on mansai tandi do I. Ala ni I tarjou do angka na porsea I laho pasangaphon Debata songon Jesus Kristus na pasangapon Debata Ama I, na mangalehon diriNa laho manobus hita jolma pardosa on. Ala ni I tapasangap ma Debata marhite na mangulahon Hata nang Patikna jala gabe tiruan na denggan tu saluhut jolma. Amen.

 

Jamita Evangelium XVIII Dung Trinitatis, 4 Oktober 2026

PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA   (Memuliakan Allah Dalam Segala Hal) Titus 2 : 1 – 10   1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan diba...