Jumat, 28 Agustus 2026

Jamita Evangelium XIII Dung Trinitatis, 30 Agustus 2026

HATAMI DO LAS NI ROHANGKU  

(Firman Tuhan Menjadi Kegirangan Bagiku)

Jeremia 15 : 15 – 21     

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan, dijou Debata do si Jeremia gabe panurirang patolhashon hataNa tu bangso Juda (dohot tu Israel) paingothon nasida taringot tu dosa manang hajahaton na niula nasida na salpu i, jala sekaligus manosoi asa unang be nian diulahon nasida angka hajahaton di adopan ni Debata. Ditogihon Debata do bangso Israel na jolo haruar sian parhatobanon jala dipadiri gabe pasupasu tu angka bangso na humaliang, asal ma tongtong nasida hot mangulahon angka patik dohot uhum, naung pinasahat ni Debata marhite si Musa, jala na so jadi manirpang mangihuthon dalan ni angka bangso na leban (pat. Jos. 24:15). Alai ternyata, ndang hot nasida manghaporseai Debata, ditadingkon jala dilaosi nasida do angka patik i, marsomba jala manutung daupa nasida tu debata baal, tu angka debata ni bangso na leban, gabe marlaok ma haporseaon nasida (Jer. 1:16). Marulakulak do dipaingot Debata pangalaho nasida marhite angka panurirang, termasuk marhite panurirang Jeremia, alai ndang ditangihon bangso i jala ndang marhamubaon. Gariada lam jogal do tahe rohanasida, dimusui nasida do si Jeremia jala disangkapi naeng mamunu ibana (11:18-23). Tumangian do nasida di hata ni angka panurirang pargapgap na sai tongtong manghatahon angka janji-janji (bagabaga) palsu na pasonangsonang sipareon, tumimbangkon si Jeremia na tangkas mengkritik bangso i (14:13-18). Tarhirim do Debata marnida pangalaho ni bangso i gabe pola didok: "ndang tagamon marpangulahi rohangku tu bangso on" (15:1) jala pasonggophononNa ma tu nasida opat torutoru (15:3). Alai gabe lam marungkil ma si Jeremia, lumobi umbege hata ni Debata na mandok na ingkon uhumonNa ma bangso Israel. Marungkil ibana ala gumodangan do angka hajahaton i terjadi di kalangan elit ni bangso i. Ingkon angka pemimpin ni bangso i ma nian na hona uhum, hape gabe sude masyarakat ni bangso i secara keseluruhan (tontu termasuk angka na metmet na so mangulahon dosa) mangae uhuman na sian Debata. Ima parungkilonna jala ala ni dokdokna pola do manolsoli si Jeremia, boasa ingkon ditubuhon ibana tu hasiangan on hape ingkon mangadopi angka na paet i (15:10). Asa bagian ni pergumulan ni si Jeremia do turpuk jamita on. Tauji ma tatangkasi.

2. Ay. 15-18: Parsihohoton ni si Jeremia di hata ni Debata. Diboto jala ditanda Debata do si Jeremia sian bortian do pe. Ala Debata do na manompa jolma jala taokui, Debata na Mahatahu (Omniscient) diboto do hagaleonna dohot halobianna (termasuk dohot hahurangan dohot halobian ni sude jolma), sian mulana do pe nunga didok tu ibana na so jadi pasombuonNa si Jeremia di ulaon na dokdok i. Alai dipangido Debata sian ibana pangoloion dohot haradeon na tangkas. Si Jeremia pe sadar do na so mampu mangulahon tugas na balga i molo sian dirina sandiri. Sipata mandele do ibana, boasa torop halak mamusui ibana, bahkan naeng mamunu hape tona ni Debata do na pinasahatna jala baen hadengganon ni bangso i. Alani do umbahen didok di ayat 15 on, "diboto Ho do i ale Jahowa", lapatanna diboto Jahowa do sahat tu na sabagasbagasna diri ni si Jeremia dohot angka pangalaho na tarida nang na buni ni bangso i, ai ditanda Ibana do pingkiran nang dohot rohanasida. Ndang adong rahasia ni jolma na boi ditabunihon sian Debata, ai diida jala diboto Ibana do sude. Sambolus idaon, sai hira naung putus asa do si Jeremia. Hape ndang apala songon i, alai bergumul ibana mamereng hamaolon i (pt. 12:3). Alani i dipasahat ibana muse tangkas sian Debata angka pangidoanna: sai ingot ahu, sai luluhon ahu... Ingot (zakar), luluhon (paqad) ima pandohan manang istilah na mandok campur tangan aktip (active intervention) mengatasi masalah naung seolah-olah buntu (tidak ada jalan keluar). Di pandohan on termaktub pangantusion, holan Debata do na boi patupahon jalan keluar tu keadaan naung buntu i, ndang mampu be si Jeremia. Ndang mampu ibana mangadopi penguasa (pemimpin) ni bangso i, termasuk dohot angka pemimpin agama, sai tumangian do nasida di soara ni angka panurirang palsu i. Dipangido ibana pangurupion ni Debata asa mampu ibana manaon angka insakinsak ala ingkon pasahatonna tona ni Debata tu bangso i (pat. Psl 119:8). Tontu diboto si Jeremia do angka hamaolon manang marabahaya na ingkon adopanna tu jolo, alai rade do ibana mangulahonsa mangoloi parsuruon ni Debata. Alani do umbahen didok, "unang butbut ahu hombar tu lambas ni rohaM". Lapatanna, dipangido ibana do lambas ni roha ni Debata manganju hahuranganna lumobi ala dang mampu ibana merubah pangalaho ni bangso i. Songon hataridaan ni haoloonna suruon ni Debata dinyatakan si Jeremia do parsihohotonna di hata ni Debata (ay. 16). Dihasiholi ibana tongtong hata ni Debata, jala disohali (dipangan); “Dung jumpang ahu * hatamu, gabe husohali do i, jala hatamu do lomo dohot las ni rohangku ala naung targoar ahu tu goarmu, ale Jahowa Debata Zebaot.”Pandohan on patuduhon pangantusionna di ulaonna. Dipangan patuduhon na tangkas maringan hata i di dirina jala mampanghorhon songon mangalehon gogo tu jolma. Hata ni Debata do tongtong lomo ni rohana jala i do na gabe gogona nang pe adong angka na maol i (pat. Jos.1:8-10). Ala tangkas ibana mangoloi hata ni Debata ndang rade rohana rap sahundulan dohot angka pangarehe, ndang terpengaruh nang pe lam torop halak mandao sian Debata. Nang pe tabo begeon hata ni angka panurirang pargapgap i jala torop jolma laho mangihuthon nasida alai si Jeremia tongtong do hot manangihon soara ni Debata aha pe resiko na mungkin taononna. Ala ni sikap i gabe sipata punjung do ibana, ndang adong halak na olo sauduran dohot ibana. Ala mangoloi hata ni Debata jala mangulahon parsuruonNa nunga gabe konflik ibana tu jolma. Nunga gabe hira bugang na so hataoran (na so boi malum) parniahapanna. Mansai paet panghilalaanna jala sipata muncul di pingkiranna pambahenan na kurang adil. Sian perasaan hajolmaon sai hira na dipaotooto ibana dihilala, jala diboan tu dalan na maol antusan. Ai hira na so marhuaso (berkuasa, berpengaruh, mampanghorhon) do hata ni Debata tu roha ni torop jolma. Bagas situtu do pergumulan i. Alusna dapot di bagian na mangihut.

3. Ay. 19-21: Rade do Debata manjalo hamumulak ni jolma. Idaon sambolus hira na holan alus tu pergumulan ni si Jeremia do bagian na mangihut on. Alai molo taihuthon sian mulana, ndada holan tu si Jeremia ditujuhon soara on, alai tu sude umat (bangso) do na dipadiri Debata gabe angka naposoNa manorushon sangkapNa mamasumasu portibi on. Hira perwakilan sambing do si Jeremia di turpuk on, mewakili sude nasida na rade mulak mandapothon Debata. Nang pe naung diancam nasida ingkon uhumonNa, nang pe naung didok na ingkon ambolongkononNa nasida, alai dalan ni Debata paingothon jala manogunogu asa hot bangsoNa i mangulahon naung niuarihon ni ompunasida. Hot do padan ni Debata tu nasida, alai nasida pe ingkon hot do mangoloi Debata (pat. 2 Musa 34:6-7). Dialusi Debata do pangidoan ni angka naposoNa (bangsoNa), ndang dipadao pinggolNa sian nasida. Tongtong do holong roha ni Debata, jala di tingki dirimasi Ibana bangsoNa, tujuanna pe na naeng papatarhon holong ni rohaNa do. Sian mulana pe angka na denggan do sangkap Debata songon pambahenan ni Ama tu angka anakhonna. Lapatanna, molo sai mulakulak dipaingot nasida, na marlapatan do i, na mulakulak do asi rohaNa tu bangso naung tinodoNa i. Alai tangkas do syarat na ingkon ulahonon nasida:

Ø                                      Na parjolo ima, mulak nasida tu Debata gabe mulak ma Debata muse mangaloas nasida marhalado di joloNa.

Ø                                      Na paduahon, ingkon tangkas rade mangulahon na denggan jala manghagigihon na roa, gabe pamangan ni Debata ma nasida, na marlapatan, sihatahon tona ni Debata.

Ø                                      Na patoluhon, na so jadi nasida mulak tu angka debata sileban jala na so jadi marlaok ngolu parugamoon nasida (sinkritisme).

Pasahaton ni Debata do tu nasida asi ni rohaNa secara personal dohot tu bangso i secara keseluruhan. Secara personal, gabe togu do pribadi nasida. ndang tarhutur haporseaonna. Secara parbangsoon, gabe bangso na kuat ma nasida, ndang tartaluhon musu be, tung pe mansai gogo musu i. Debata do mandongani nasida, ai ndang adong bangso manang houm pe di portibi on na boi manaluhon Debata. Paluaon ni Debata nasida sian tangan ni angka parjahat, sian konspirasi politik ni angka bangso na leban. Debata tongtong di jolo nasida patuduhon dalan dohot mangalinggomi asa boi mardalan nasida hombar tu sangkap ni Debata.

4. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, hombar tu perkembangan dohot perubahan na masa di portibi on, lam torop do jolma na so mabiar be mangulahon na jahat, jala bahkan na mungkin mandok tu dirina bahwa na niulahonna i ndang termasuk hajahaton. Torop do halak na marondingonding tu angka ajaran na palsu, na sai berusaha membela dirina jala mungkin mandok na sintong naniulahonna. Di sude ulaon dohot bidang do boi masa i, termasuk nang di kalangan ni angka pelayan nang pemimpin agama. Godang do halak na terbuai tu angka janjijanji palsu na pasonang-sonang roha, hape sudena i holan kepentingan ni diri sambing. Naeng ma nian kepentingan huria (agama) na parjolo, demi haulion dohot hademahon ni huria i. Molo di huria nunga masa angka janjijanji palsu, kkn dna, boha do bahenon ni huria i gabe siboan tona ni Debata tu portibi on. Apala i do na tangkas dihadapi si Jeremia. Nunga tangkas pemimpin agama nasida di tingki i holan manarihon diri dohot kepentinganna sandiri. Tumangian di soara ni panurirang pargapgap sian soara ni si Jeremia. Alani marhite turpuk on dipangido, asa lam kritis ma hita (huria, pelayan, ruas) mamereng huhut paihutihut angka na masa jala barani menyuarakan kebenaran nang pe mungkin godang tantangan manang godang halak na mamusui hita.

5. Huria ni Tuhanta na hinaholongan, sai tarpaimaima do hita andigan do hurianta lam barani manindanghon suara kenabian di tongatonga ni bangso on. Kemampuanta dohot komitmenta, angka hata manang tona na sahat tu huria hira songon na somal i do pe. Sai gumodang tapaboaboa angka na uli naung tabahen asa dipuji halak hita, nang pe molo ditangkasi "holan hata” do i, alai tujuanna ima demi kepuasan diri sandiri, pasonangsonang pinggol ni natorop. Hape nunga ingkon lam barani hurianta nian gabe siboan pingkiran dohot arahan na cerah di portibi on, khususna di bangso on, berani tampil di jolo mangalo angka na jahat, ndada holan melalui mimbar (jamita) alai secara faktual di masyarakat. Lam bolak do hagolapon i jala lam torop do na dihuphupi. Alani huria ingkon tangkas mangalo hagolapon jala mengusir hagolapon asa tiur roha ni jolma mandalani ngoluna.

6. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, songon si Jeremia on, boi do memang tarduru halak sihatahon na sintong. Tapaihutihut do peristiwa na masa tu angka donganta na sai tongtong konsisten memperjuangkan keadilan di portibi on (bangsonta). Sipata boi do hita bertekad ingkon gabe pejuang keadilan, hak azasi, alai molo tabege mara na masa tu halak na songon i gabe mabiar hita. Adong do deba na mate dibunu, adong na dipenjarakan, adong na ingkon menghadapi tuduhan palsu. Alai nuaeng dipaingot hita asa hot hita di prinsip mangulahon dohot mempertahankan na denggan, nang pe mungkin masa na maol i tu hita sandiri. Debata do mangurupi hita, ndang pasombuonNa hita, jala ingkon monang do.

7. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus; topik ni minggunta mandok: HATAMI DO LAS NI ROHANGKU  (Firman Tuhan Menjadi Kegirangan Bagiku), suraon di partingkian on ruas ni huria na so manghalomohon Hata ni Tuhan I patut do si sungkunon rohanta be. Molo tajom pe Hata ni Tuhan i jala masuk tu roha ni ruas i jamita na pinasahat ni angka parjamita, naeng ma dihamauliatehon. Ala ido na manggorgori haporseaonta asa lam togu mangadopi perkembangan jaman on. Unang ma gabe sogo rohanta umbege Hata ni Tuhan i, manang losok rohana tumangihon  Hata ni Debata. Alai las ma rohanta tumangihon Hata ni Tuhan i na mangalehon hagogon, apulpaul, las ni roha, habisuhon dibagasan ngolunta. Songon na nidok  parpsalmen di Psalm 119:103 “Tumonggi do bagabagami didai aruarungku sian situak ni loba di pamanganku.” Hata ni Tuhan i do na mambahen tonggi ngolunta jala gok las ni roha. Alai sabalikna molo sai hata ni portibi on do na sai tahasiholi jala sai tatangihon boi do lam paet panghilalan nang ngolunta. Ala ni i Hata ni Tuhan i ma na tahasiholi, marhite na ringgas manjaha Bibel, ringgas tu partangiangan , tu parmingguon. Ai Hata ni Tuhan i do mambahen hita margogo mamolus ariari ni ngolunta. Ai di dok do di Psalm 119:105 Hatami do sulusulu ni pathu jala hatiuron di dalanku. Di portibi na gok haholomon on do hita mangolu, alai ndang dohot angka na porsea i di haholomon i.Sai margogo do angka na porsea i ala Hata ni Tuhan i, ndang sumurut jala mose, tongtong do marlas n iroha jala mandok Mauliate. Ima na manghilalahon pangurupion ni Tuhanta Jesus Kristus i, songon na ni hilalahon Ap.Paulus di ulaon pamaritaon na uli i tongtong do ibana marlas n iroha jala margogo mangadopi ragam hamaolon i. Naeng ma tongtong las rohanta angka siihuthon Jesus i siala Hata ni Tuhan i na mian dibagasan rohanta. Amen.

Selasa, 25 Agustus 2026

Jamita Epistel XIII Dung Trinitatis, 30 Agustus 2026

HATAMI DO LAS NI ROHANGKU  

(Firman Tuhan Menjadi Kegirangan Bagiku)

2 Timoteus 4 : 6 – 8    

 

1.     Huria ni Tuhanta na hinaholongan, ia Surat 2 Timoteus on masuk do tu na nidokna Surat Parmahanion na tinongos ni si Paulus tu si Timoteus martujuan patoguhon dohot pahothon rohana asa dihobasi ulaonna dohot denggan. Jadi parmahanion i laho manungguli si Timoteus taringot tu tanggung jawab nuaeng nang tanggung jawab na naeng ro.Sahalak Ama ni huria i na margoar Tertullianus hea do mandok: “Mudar ni na martyr ima boni ni huria i.”Angka apostel i na gabe mate martyr di na laho mamaritahon Barita na Uli i di abad na parjolo. Digoari do nasida martyr siala dipelehon do sandok ngoluna sahat tu na mate holan laho mamaritahon Barita na Uli. Adong do na diparsilanghon tarbalik, adong do na mate di dangguri. Adong do na ditutung. Di Sejarah ni pamaritaon na uli ni angka na mate martyr i paboa hasatiaon nasida sahat ro diujung ni ngoluna.

2. Huria ni Tuhanta, ia turpukta on sian 2 Timoteus 4 ima songon surat parujungan ni si Paulus na marisihon sipaingot manang poda. Sai songon na adong do ganggu ni roha ni si Paulus marnida hiras ni roha ni si Timoteus laho mangadopi tanggung jawab na balga, na naeng dipasahat tu ibana manggantihon si Paulus. Tangkas do arop ni roha ni si Paulus i, songon na tarida di 2 Tim.1:6, Ala ni i hupaingot ho, asa diparatarata ho silebonleba ni Debata, na tu bo i, di na huampehon tanganki tu ho. Suang songon i pamereng ni si Paulus di si Timoteus taringot tu na maila ibana marhobas di ulaon Huria, Onpe unang ho maila, manghatindanghon Tuhantai... (2 Tim.1:8). Tagamon do maila si Timoteus di ulaonna i ma manghatindangkon Tuhan ? Tagamon do ganggu rohana na maruli pasupasu do ibana sian Debata molo diula ibana tanggung jawabna songon parhalado? Sude angka i na boi do tubu di roha ni si Timoteus. Ala ni, taida ma pandohan ni si Paulus di turpuk on hombar tu "manongtong di ulaon na denggan".

3. Ayat 6: Apostel Paulus mangkilala ujung ni ngoluna; Di jolo ni Ayat on, i ma ayat 1-5 dipasahat si Paulus do apoapo tu si Timoteus asa burju diradoti ibana tohonanna. Dung i ma didok ibana taringot tu dirina. Jala di bagasan ayat 6 on ditaringoti ibana dirina, dimulai marhite hata na mandok pasahaton ma ibana songon pelean. Marasing situtu do i taida sian na pinasahatna tu si Timoteus (ayat 1-5). Hata na di ayat 6 on patuduhon jonok nama ujung ni pangulaon ni si Paulus nang songon i ngoluna. Didok, na dapot ne ma tingki haluluangki (LAI: kematianku).

4.      Ayat 7-8: Pangulaon ni Apostel Paulus; Mansai patar do dapot hita identitas ni si Paulus taringot tu ulaonna sahat tu na mandok hata ibana tu si Timoteus:

Ø   Dipasidung ibana paraloan na denggan

Ø   Nunga dipaujung ibana parlojongna

Ø   Ramot dibahen ibana haporseaonna

 

Na tolu angka i taida gabe gaya hidup ni si Paulus di na manghatindangkon barita nauli ibana. Molo tapahombar i tu suratna na asing, i ma na tu huria Pilippi, tangkas do motivasi gaya hidup na di ibana i. Didok di Pilippi 3: 14, Hubalupahon na di pudingku, hueahi angka na di jolo. Dompak pandang i do hupuspus, dompak upaа bamonangan na sian panjouon ni Debata sian ginjang, di bagasan Kristus Jesus i. Hibul ni roha manghangoluhon tugas manang tanggung jawab i didompakhon ibana tu upa hamonangan na sian Debata. Laos i ma na taida di ayat 8 i di na nidokna naung rade di ibana tumpal hatigoran na sian Tuhan i.

 

5.                  Ayat 9-10: Tona parpudi sian Paulus; Adong 2 na ringkot idaonta sian angka Ayat on:

ü     Arop roha ni si Paulus asa ro si Timoteus. Tontu adong do tujuanna umbahen didok si Paulus songon i. Jala marpardomuan tu sifat ni si Timoteus i ma na parila jala na ganggu i roha ni si Paulus ala haposoon ni si Timoteus, naeng do pasahatonna hatana parpudi sahali. Mansai ringkot do tutu pagomoshon angka hata naung pinasahat tu dongan na naeng tadinghononhon. Asa tung diingot ulaonna, tanggung jawabna, unang gabe manimbil, jala asa hot di angka na denggan. Hombar tusi do gabe didok ibana;

ü     Asa unang ditiru si Demas (ay.10), naung manadingkon ulaon mamaritahon barīta nauli, ala naung bolong rohana di portibi on. Molo didok 'holong rohana di portibi on' ndang mandok na mabiar si Demas gabe laho ibana tu Tesalonik tumadingkon si Paulus. Hata i marlapatan na adong do na ringkot secara pribadi ulaonna di Tesalonik, jala ulaon i gabe pangambati di diri nú si Demas mangulahon ulaonna di huria. Naeng unang songon i si Timoteus, alai marsihohot ma songon si Kreskes na tu Galatia jala si Titus na tu Dalmatia.

6.     Huria nahinaholongan dibagasan Jesus Kristus; dipangidohon do tu hita halak Kristen, suang songon i Huria asa marhite turpuk on, lumobi Ayat 7 asa manongtong di angka ulaon na denggan. Na boi maol do patupa angka na denggan, lumobi ma mampartahanhon na denggan. Alai atik pe sai maol i diula hita jolma, tung marguna situtu do i, pola marlaba hita ala ni i sian Debata. Alai tutu ndang na mandok ala ulaon na denggan i gabe dipasupasu hita, alai ala olo hita pataridahon na denggan i. Di haoloonta i do hita dipasupasu.

7.     Di tingki mangulahon angka ulaonta i pe hita sai adong do angka ujian, adong do paraloan, adong do na naeng mangela hita asa ganggu hita disi. Alai taingot ma na nidok ni Jesus i, Ndang tarbahen so ro angka gasip; alai marjea ma na parohonsa (Luk.17: 1). Lapatanna, sai adong do halak na mangiburu tu hita, gabe dilului ibana dalan mambahen asa susa hita. Ndang pola humordit hita ala ni i, alai ingkon lam margogo ma, ai ndang tarbaben so hona lele nasa na naeng marparange na daulat marhitehite Kristus Jesus (2 Tim.3 12).

8.     Naeng do taingot "ndang adong di hita dison (portibi on) huta na hot; alai dilului rohanta do na ro sogot" (Heber 13:14). Aha do na mangonjar partigor i manahan di ulaon na denggan? Ala dilului rohana huta na ro sogot i. I do na margogoihon angka na porsea i manongtong mangulahon na denggan di portibi on. Antong, marlaba do hita molo manahan hita di ulaon na denggan jala mansagihon i tu angka dongan. Ala marhite na tasagihon angka na denggan na di hita i, gabe dohot ma rade di donganta i tumpal hatigoran silehonon ni Tuhan i, songon naung diparade Ibana di hita.

9.  Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus; Ingkon papujipujionta do Debata, jala ingkon las situtu rohanta mandok mauliate, ala di taon 2026 on boho ma 165 taon umur ni hurianta HKBP. Balgana i pambahenan ni Debata di hita. Nunga diroro hita sian haholomon ni gomgoman ni sibolis, jala dipaunsat hita tu hatiuron ni HarajaonNa, gabe tajalo haluaon naung singkop diparade Tuhan Jesus di hita, jala partohap di hangoluan na saleleng ni lelengna i. Alai, ndang holan marlas ni roha. Dipaingot Debata di sude ruas ni HKBP marhite hataNa naung tabege nangkin, di tugas utama siulaonta. Aha ma i? Ima marbarita nauli. Sian on ma digubah endenta i: Sahat Ula Tohonanmi, na somal diendehon uju manjalo tohonan, paingothon, ia tugas utama ni huria dohot partohonan ima: Baritahon Hata i. Nunga dihilala si Paulus naeng marujung ngoluna. Ala ni i tangkas ma dipodai sisean haholongan ni rohana i, si Timoteus. Di jolo ni turpuk on nunga disosohon ibana asa setia si Timoteus mangulahon tohonan najinalona sian Debata. Jala di turpuk on, gomos ma muse dipaingot si Timoteus taringot tu tugas utamana di portibi on, ima: Marbarita nauli. I do tugas utama ni huria dohot angka naposo ni Debata (satung lalap hita mangula angka ulaon na asing gabe lupa di tugas utama on). Itu adalah keharusan, bukan pilihan. I do Amanat Agung ni Jesus tu sude na porsea (Mat. 28, 19-20; Mark. 16, 15). Jala molo so taulahon i, marjea ma hita (tajaha 2 Korintus 9, 16), lapatanna, ndang adong arganta be, tumoru sian rapanrapan, santabi. Ima nuaeng nang dipaingothon Debata tu hita sude ruas dohot parhalado di HKBP di ari Ulangtahun on: Unang lupa marbarita nauli. Unang lalap diulaon na so tugas utama, gabe lupa hita di tugas utama. Sahalinari: Boasa dipajongjong Debata HKBP? Ima asa laho marbarita na uli.

10.  Huria ni Tuhanta, ndang adong na  marisuang manang angka naung salpu boti sian parngoluon ngolu on, suang songon i do taringot tu hamatean, ndang adong hamatean na marisuang uju naung mangalehon na dumenggan sian na adong di hita dibagasan parngoluan on. Molo tung pe naung jumolo angka na tahaholongi sian portibi on, ia taboto do Debata do na mangaramoti hita sahat di hasusuda ni bohalta. Naeng ma denggan tauarihon parbue ni hat ani Debata na sai tongtong marsaringar tu angka pinomparta nang tu humaliang hita. Ala Hata ni Tuhan i do na sai tongtong manggorgori haporseaonta asa lam togu jala mangolu songon naung niuarihon Ap.Paulus tu Si Timoteus nang tu angka halak na porsea uju i. Hata ni Tuhan i do na songon panondang, sulusulu di pardalanan ni angka na porsea i,  songon na hinatindnaghon parpsalmen di Psalmen 119: 105 “Hatami do sulusulu ni pathu jala hatiuron di dalanku.” Hata ni Tuhan i do mambahen hita margogo mandalani ariari ni ngolunta, songon Topik ni Minggunta na mandok: “HATAMI DO LAS NI ROHANGKU” (Firman Tuhan Menjadi Kegirangan Bagiku). Amen.

Sabtu, 22 Agustus 2026

Jamita Evangelium XII Dung Trinitatis, 23 Agustus 2026

 

TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN

(Teguh Berpegang Pada Kebenaran)

Efesus 4: 7 – 16   

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, Las do rohanta di angka usaha ni halak Kristen dibangsonta laho manjaga hasadaon sian ragam dedominasi gereja, nang pe sai adong do deba denominasi na so apala olo gabe pasidohot di hasadaon ni angka huria na ginoaran oikumene. Hasadaon ni angka na porsea i, paboa na dipasada Tuhan i do huriaNa laho mamaritahon Barita Na Uli i tu sandok portibi on, songon Amanat Agung ni Tuhanta Jesus. Pdt. DR. Ekadarmaputera mambuat sada hata mutiha taringot hasadaon na uli, mandok: On essential, unity. On non-essential, liberty. On everything, charity (Untuk hal-hal yang pokok, persatuan. Untuk hal-hal yang kurang pokok, kebebasan. Tetapi untuk segala hal, kasih dan belas kasihan). Na boi do hita marasing, ndang di sude hita sarupa, alai di angka inti ni haporseaon ingkon sada do hita. Jala diginjang ni saluhutna parasingan i sai hot ma haholongon i.

2.                  Ima na disosohon Ap.Paulus dibagasan turpuk on jala las ni rohana di holong ni Tuhan i na pasadahon saluhut jolma sian parasinganna be nang di parhataan, houm, bangso, dohot inganan gabe sada keluarga ni Debata, sada di haporseaon, di pandidion dohot di haholongon marhitehite Tuhanta Jesus Kristus. Ima na sai tongtong diondolhon, hasadaon songon pamatang ni Kristus, na marsada marhite ragam ni ruas ni pamatang na marasing be fungsina, rumangna, inganan, alai sada dipamatang, songon dia ma pangalahona i, ima:

a)                 Sada alai ragam asiasi. Sada do huria i na songon pamatang ni Kristus, alai Tuhanta i do na mangalehon asiasi na marasing. Ala ni i tung so boi do pasaehon sada parsualon dohot denggan holan marhite sada rupa manang sada asiasi, alai marhite ragam asiasi nang rupa nang pambahenan do. Ia angka asi ni roha i, ima na hombar tu sangkap ni Tuhanta Jesus, ai Ibana do na umboto kemampuanta ganup. Alai angka parasingan i ndada laho manirang hita manang mambahen parbolatbolatan, alai asa saluhutna rup masijangkonan, masilehonan, mangharingkothon, mangalinggomi. Sialani i unang ma adong na mandok dirina sumuang sian na asing molo tung nihilalaon hasurunganna humebat sian na deba. Manang sabalikna, unang ma menek rohaniba molo tung pe silehonlehon na di hita i songon na neang idaon sian na asing. Na marasing ima fungsina, alai saluhutna sarupa do derajatna. Ndang adong na boi manirang sian na asing. Na marasing i naeng ma sai tarihot, jala pinatomu tiniop denggan asa hot marhasadaon.

b)                 Hasadaon i, ima hasadaon ni ruas; asa gabe marngolu pamatang i, lapatanna, na mangolu do pamatang i molo marfungsi uluna dohot denggan. Suang songon i ma, tagan, pat, siubeon, ateate dohot lan na asing. Gabe mangolu ma pamatang i dohot denggan siala angka ruas ni pamatang i marfungsi dohot denggan. Suang songon i ma gombaran ni sada huria gabe huria na mangolu molo aktip do angka parhaladona, nang angka sikola minggu, remaja, naposobulung, angka ina, ama dohot lansia nang panitia pembangunan. Siala ni i unang ma adong sian ruas i na marusaha asa mintop ruas na asing, boi do gabe marsahit huria i na gabe songon pamatang ni Kristus. Alai saluhut ruas ni huria nang punguan kategorial nang angka seksi di tonga ni huria i ingkon tongtong marusaha asa saluhut marfungsi dohot denggan, ima ala pinatomu di hasadaon ni holong ni Kristus i. Ima huria na mangolu, ido umbahen asa dipasiding ma badabada, manang parsalisian, rup masitumpahan ma, diambolongkon ma hosom, teal, elat late, pangiburuon. Alai molo adong ruas na so aktif, manang deba seksi na ngalingali sisilon, ima na gabe ulaonta sude ruas ni huria asa tongtong marusaha laho manghehei, jala manosoi asa marfungsi angka seksi nang unit pelayanan ditonga ni huria i.

c)                 Saluhut angka asiasi i sian Tuhanta Jesus na pinasahatNa hombar tu asi ni rohaNa jala tu sangkapNa. Siala ni i, saluhut silehonlehon i dihamauliatehon ma jala dipargunahon holan tu na laho pasangaphon Tuhanta Jesus. Jala ingkon tongtong dilapati saluhutna silehonlehon i holan marguna i laho manghobasi angka jolma, jala na manghobasi ima naung ditobus jala dipalua Jesus Kristus. Asa unang ma adong na gabe patimbohon dirina ala jinalona asiasi i. Angka na marginjang ni roha ala ni asiasi i tudos ma i tu na nidok parpsalmen di Psalmen 68: 19 “Nunga manaek Ho tu ginjang, ditaban Ho do na hona taban, nunga maruli silehonlehon Ho di tongatonga ni manisia, nang angka na marbalik, asa maringan disi Debata Jahowa.” Asa unang ma adong halak na manangko hasangapon ni Debata marhite asiasi i. Kristus naung bongot sian banuaginjang i jala manaek muse dungkon hamonanganNa, tongtong hot manghaholongi jolma manisia jala raphon manisia i. Jala digohi Ibana do portibi on marhite hasangaponNa sian Tondi Porbadia i. Ibana do na mangalehon saluhut asiasi i tu angka na porsea.

d)                 Sipajongjonghonon do Huria ni Tuhanta i. Ndada bentuk fisikna na nidokna dison alai na rumingkot ima angka na porsea i. Aha ma guna ni i ? ima molo tajaha di ay.12-16, ai dilehon do angka silehonlehon i jala na marasing i tu sangkap dohot lomo ni rohaNa. Dia ma i ? ima di ay.12 “patureturehon angka na badia i, laho mangulahon tohonan i, pauliulihon daging ni Kristus”. Dia ma lapatan ni i ? ai jaloon nasida do angka silehonlehon na marasing be laho pauliulihon, pamorahon, mambohali, manogunogu saluhut ruas ni huria asa margogo laho manghobasi Tuhanta Jesus i. Saluhut ruas ni huria, ndang mardiaimbar, sopola dipaasingasing, ingkon tongtong rup pauliulihon. Ulaon di na laho pauliulihon huria on ima ulaon na bolon na sai torus diulahon so marhaujungan.

e)                 Dia ma guna ni i? Molo tajaha di ay.13 mandok: “Paima sahat hita saluhut tu hasadaon ni haporseaon nang parbinotoan di Anak ni Debata, gabe jolma na tang jala matoras situtu, mangihuthon hagogok ni rimpas ni Kristus.” Ingkon tongtong do huria i Kristus i pauliulihon saluhut ruas ni huriana asa saluhutna, so mardia imbar, hot tongtong rup magodang jala tang marhaporseaon songon siihuthon Kristus, ndada marsasahalak alai secara kolektif, sude ruas ni huria i.

f) Namangihut, ido umbahen, huria songon parpunguan ni angka na porsea i ndada kuantitas na rumingkot alai kualitasna i do. Lapatanna lam magodang, lam tang marhaporseaon, lam tumajuna haporsaon, lam togu jala ndang muramura dilindos angka parsualon an sian bagasan nang sian duru ni huria i. Na tau manirang na denggan dohot na roa. Molo pinasombu dakdanak na metmet, ingkkon pamasukonna do angka benda-benda tu pamanganna. Ido mambahen mara, alai tuani ma adong do natorasna na mamatamatai. Alai dungkon balga dakdanak i, nunga bototoonna dia do na mambahen mara jala dia do na marguna tu dirina sandiri. Laos songon i ma gombaran ni haporseaon i. Kristen dakdanak ndada ala ni pamatangna manang umurna, alai na sai ringkot dope manginum susu, ai muramura dope i pinalindaklindak ni angka sipaotooto na ro, jala mura do dielaela sibolis i ibana; hagiot ni pamatang, asa na boi do madabu jala mambahen mara di ngoluna. Alai angka naung tang marhaporseaon, dia do ajaran na sintong manang na so sintong; angka parpunguan dia ma na boi ihuthonon; angka pahean dia ma na patut sipangkeon; jala sipanganon dohot siinumon dia ma na tu hahipason, angka parkarejoan na tama, gaya hidup, pergaulan dia ma na patut siihuthonon dohot lan na asing.

3.                  Huria songon parpunguan, ingkon do tongtong lam magodang. Lam magodang ala dipauliuli, asa lam magodang ingkon ma gabe huria na Inklusif, Dialogis dohot terbuka, songon Motto ni HKBP tu haimbaruon dohot di kemajuan di pelayanan. Ndang adong kemajuan molo so adong pembaharuan. Ido umbahen ingkon terbuka tu angka na imbaru, asa parpunguan, angka parmingguon lam tu ulina. Angka bentuk dohot metode pelayanan lam menarik dohot efektif so pola pasiding ciri khas, tradisi dohot pangajarion na marlangku. Unang ma sai tadok, naung sian najolo taulahon, gabe hot tongtong songon i. Manjaga tradisi memang mansai denggan do i, alai naeng ma marguna asa torus lam tu majuna jala lam magodang unang ma mardalan di tempat, ndang majumaju manang stagnan (mardosdos songon simarunapunap). Ruas ni huria naung tang marhaporseaon ima na mampu pataridahon angka parbue ni haporseaonna dipanggulmiton ni ngoluna. Didia pe ibana maringanan, aha pe naniulahonna saluhutna i pataridahon naung maringan Tuhanta Jesus dibagasanna. Mampu gabe angka anak ni Debata na satia jala gabe warga negara na burju.

4.                  Alai sian saluhutna i, na rumingkot ima ingkon lam magodang dibagasan holong. Huria na lam magodang ima na tarida di parpunguanna na lam masihaholongan sama nasida ruas ni huria. Alai, on ma siparungkilhononhon di partingkian on, uju metmet dope huria i, mansai denggan jala rosu do parsaoran i. Alai dungkon leleng lam tu balgana huria i, jotjot do masa lam moru na masihaholongan i jala ndang jarang gabe marujung tu parbadaan, parsalisian nang na gabe marsirang. Ala ni i tapahusorhusor ma turpuk on tu hasaon ni huria i.

5.                  Alai na lam magodang ima na mampu manarihon holong ni Tuhan Jesus i tu angka jolma na di humaliangna. Marhite ima angka jolma manghilalahon holong ni Tuhanta Jesus i. Angka siihuthon Kristus manang halak Kristen naung tang marhaporseaon dipargogoi Tuhanta asa gabe pasupasu, gabe panondang jala gabe sira tu angka na dihumaliangna marhite pambahenan na gok holong.

6.                  Asa saluhutna i tercapai, hita saluhut angka na porsea i naeng ma lam sadar di sude angka talenta, potensi, silehonlehon ni Tuhan (karunia-karunia yang berbeda-beda) na adong ditonga ni huria i ima holan sian asi ni roha ni Tuhan i. Naeng ma saluhutna hita na tarjou gabe pangula di tonga ni huria, parhobas, angka naposoNa. Siala ni i sude ma hita ingkon unduk tu Kristus, asa boi hita diatur (disusun) dipadenggan, dipauliuli, dipahot, tarihot nasada tu na asing na olo masilehonan roha, pikiran, pambahenan, masitogutoguan, masijangkonan. Huria na lam tang, na lam tu dengganna, lam tu ulina, ndang gabe guntur, sursar, manang sibahenna be. Ido alana ringkotna di huria i Aturan dohot Paraturan, adong SOP, dohot adong uluanna, adong manajemenna na denggan. Sude angka perangkat ni hurianta sian Aturan Peraturan, RPP, Konfessi HKBP, Katekhismus, Agenda dohot angka na asing i marhapatean tu hasintongan dohot hatigoran na sian Hata ni Debata. Ala ni i TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN (Teguh Berpegang Pada Kebenaran) ni Kristus. Amin.

Jumat, 21 Agustus 2026

Jamita Epistel XII Dung Trinitatis, 23 Agustus 2026

TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN

(Teguh Berpegang Pada Kebenaran)

Amos 5: 24 – 27   

 

1.                                                                                                                                                                              Huria ni Tuhanta na hinaholongan, ia panurirang Amos, parmahan na sian Tekoa, mangula uju si Usia raja ni Juda dohot si Jerobeam raja ni Israel songon panurirang (Am 1:1). Sasintongna, anggo di roha ni si Amos, tagonan do ibaNa mangula songon parmahan, sian songon panurirang (Am 7: 14-15). Alai ala naung disuru Debata ibana borhat manurirang, gabe didok ma: "Patungoromon babiat, tung ise ma na so mabiar?" "Singa telah mengaum, siapa tidak takut?" “Mangkuling Tuhan Jahowa, tung ise ma na so manurirang?" (Am 3:8). Ndang tarjua so manurirang ibana, ala Debata sandiri do na marsuru ibana. Gari di umpasa Batak didok: "Barisbaris ni gaja di rura Pangaloan, molo marsuru raja, nda ingkon do oloan? Molo ndang oloan sai masa ma hamagoan. Alai molo nioloan sai na jumpang ma parsaulian." Lam boha ma molo Debata na marsuru manurirang? Tung so tarbahen do manjua. Na ingkon do oloan pasahathon barita. Anggo impola panurirangion ni si Amos i ma: manulingkit bangko hatopan kritik sosial. Nunga godang haporsuhon na masa ala pambahenan ni panggomgomi. "Hira songon halak na maporus maradophon singa, gabe dijumpanghon babiat ibana; jala dung ro di jabu ibana, gabe mangusande tanganna tu dorpi hape dipargut ulok ibana" (Am 5:19). Tung so adong be hademahon di Israel dohot Juda. Ala jorbut ni pangalaho i, ndang dihalomohon Debata be pelean nasida. Nang ende pamujion nasida dohot ari raya pamestahon nasida pe nunga dihagigihon jala ndang dijalo Debata partangiangan dohot parsombaon nasida. Idaon hira na tingkos halak na pogos, papisatpisat halak na metmet (Am 4:1). Ai sipaulaula Ai saluhut partogi ni bangso i nunga siula hajahaton, mangarupa do nasida marsomba tu Debata, hape gok pangotootoion do di bogasan rohana. Idaon hira na mabiar do nasida tu Debata, hape pangalahona gok gabus do di bagasan, so dihabiari be Debata. Pola didok panurirang i: "Ai nunga dipauba hamu uhum gabe rasun, jala parbue ni hatigoran gabe pogu" (Am 6:12b). Ianggo sangkap dohot tujuan ni panurirangion on asa montok do angka siula hajahaton. Mansohot ma angka na manggosagosa halak na pogos. Unang be masa parsombaon na sipaulaula, na patupa pelean hamauliateon dohot ende pamujion marhite dalan pangotootoion. Ai saluhutna i tangkas jala patar do i di Debata. Ndang adong na buni, jala ndang adong na holip diadopanNa. Molo dipaso Israel dohot Juda pangalaho na so gabeak i, gabe "margilinggiling ma songon aek uhum i, jala hatigoran songon sunge na so olo marsik. Dung i, toguonhu ma hamu jala paluaonhu sian musumuna, ninna Debata tu nasida" (Am 5: 23-27).

2.                                                                                                                                                                              Ay.24. Dipangke do di ayat on songon gombaran ni “hatigoran”I songon aek na margilinggiling, ima di aek sunge na sai mabaor. Molo di pahombar tu Jesaya 28: 17 angka pande bisuk mandok songon singotsingot paboa pamasaon ma uhuman. Margilinggiling ma, mandok sai saut do masa paojakhon hatigoran ni Debata songon aek na sumar di atas tano on. Marhite I di alo si Amos do angka pangalaho na sai songon burju idaon di parsombaonna nang di partangianganna (tarlumobi angka sundut na maduma, na mamora i), alai diparange nang di pangalaho ndang udut tarida na mangaradoti patik dohot Hata ni Debata. Jala diulakhon si Amos do paboa, na nihalomohon ni Debata ima sai torus pajongjong hatigoran nang hasintongan ditongatonga ni portibi on nang ditonga ni bangsoNa. Songon aek ni sunge na sehat ima molo sai mabaor aek I, alai molo so mabaor aek na mate do goaron manang marsahit. Isarana Laut Mati ala soada habaoranna, tarmasuk aek na mematikan do aekna.

3.                                                                                                                                                                              Ay. 25. Asa tangkas di ingot bangso I Sejarah ni haluaon ni bangsona na uju I di halongangan saleleng opatpulu taon. Sada sungkunsungkun laho paingothon, pangalaho nasida; naung tama do dohonon parsombaonna nasida marhite angka peleanna ? tontu ndang adong sietongon na uli sipelehonon nasida tu Debata. Alai nang pe songon I ala ni keadaan nasida na mardalan tur, hidup berpindah-pindah (nomaden) sai hot do holong ni Debata manarihon pardalanan nang parngoluan nasida. Disarihon Debata do nasida dohot mangan manna jala taruli mangan juhut marhite lote. Asa ndang mardalana ni hos ni ari nasida dilehon Debata do tiang ni ombun laho mangalinggomi pardalanan nasida. Jala di bornginna I pe, asa unang di haholomon nasida dilehon do tiang api manulu I pardalanan nasida. Dilhon do hagogoon laho mandopang nasa musu nasida sian angka bangso na leban na mangambati pardalanan nasida. Jadi tung pe ndang sempurnah pamelean nasida tu Debata, sai na mulak do roha ni Debata tu bangsoNa. (jaha 2 Musa 13:21). Naung dilumbahon hian do asa unang nasida manghalupahon Debata Jahowa dungkon bongot jala maringan nasida tu tano Kanaan I na gok susu dohot si tuak ni loba. Ima marhite si Josua : 24:15 Alai molo tung sogo rohamuna mangoloi Jahowa, pillit hamu ma sadarion manang ise naeng oloanmuna, manang debata sileban angka na nioloan ni ompumuna di bariba ni batang aek i, manang debata ni halak Amori nampuna tano na niingananmuna i; alai anggo ahu dohot donganku sajabu, ingkon Jahowa do oloannami. Alani mansai digogohon si Amos do nasida ndang sae holan parsombaon alai dipangalaho I do, lupa do nasida di Hata ni Debata, lupa do nasida di soar ani Debata na paingothon dalan nasida. Ndang tinggil sipareon nasida tumangihon Hata ni Debata (Jer.7:23). On ma na ingkon pamanatonta ditonga ni halak Kristen. Unang gae sipulaula na marminggu on dohot na laho partangiangan, hape diida pangalaho dohot parangena ndang tudos tu jamita na tinangihonna na sailaon. Tudia do angka pamujionna I, parsombaonna I, nang peleanna I saleleng on ? Tu Debata do manang tu sibolis ?

4.                                                                                                                                                                              Aya.26-27, molo tajaha di Hata Indonesia tangkas do dipaboa Bangso I marsomba tu dewa dewa ima na margoar Sakut (dewa Perang dohot Kewan dewa Bintang. Dialo Debata do angka na marsomba tu ganaganaan jala paasaon ma sogot habuangan nasida. Tarbuang dao salpu sian Damaskus (Damsyik) ,arhite Harajaon Asyur di taon 722 na papatu bangso Israel jala ditaban. Molo pandok na malo, di gombarhon do tung mansai dao do nasida tarbuang ima di ujung ni portibi on. Molo nunga tarbuang sada bangso, na paboa na naung gale jala ndang margogo Debata ni bangso i. Molo naung tarbuang, ndang disi be tarida hasangapon, Marwah ni bangso ni Debata. Ndanga dong be harga diri ni bangso I, ala naung tarbuang, ima na mardua Debata, mardua holong, ndang hot holongna tu Debata, ndang satia marsomba holan tu Debata alai tong haholonganna debata ganaganaan. Bangso Israel Utara on ma na dibuang su Assur, dung 30 taon sipasingot ni si Amos. Ia taboto najolo di masa Raja Salomo salpu, bola dua do Harajaon Israel hira taon 930 sM, ima siala dipamasa pajak dohot kerja rodi na borat di ppanggomgomion Rehabeam, jala na so satolop dikebijakan I ima sampulu houm bangso Israel. Asa tarbagi dua ma Harajaon israel ima: Harajaon Israel Utara ( 10 houm, jala mago do ujungna na so tarbotoboto; Marga Ruben, Simeon, Dan Naptali, Gad, Asser, Isasar, Zebulon, Epraim, Manasse), Jala Harajaon nasada nari Israel Selatan (dua suku manang Ima Jehuda; Jusuf dohot Benjamin). Ala ni I unang gabe halak na manghalupahon Debata hita, so gabe mago hita hinorhon ni pangalahonta na so marningot angka denggan basa ni Debata tu hita. Angka halak na manuntun lomo ni rohana pasti mago do, alai na sai mangasahon Jahowa dapotan parsaulian do.

5.                                                                                                                                                                              Huri ani Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, ala ni I sai Togu ma hita marsitiopan tu hatigoran, songon na pinangido topik ni minggunta (teguh berpegangan pada kebenaran). Unang ma taboan hasintonganta sambing, alai hasintongan ni Debata do. Unang ma tahalupahon denggan ni BasaNa tu hita, asa unang dihalupahon hita angka na porsea i. Tapatuduhon ma hasationta tu Debata marhite na sai tongtong mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan ni Debata. Holan Debata do sisombaonta marhitehite Anakna Jesus Kristus I, unang be adong na asing tapardebatahon di ngolunta. Amen.

Sabtu, 15 Agustus 2026

Jamita Evangelium XI Dung Trinitatis, 16 Agustus 2026

Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran

(Taati Hukum, Lakukan Kebenaran)

Jesaya 56 : 1 – 8  

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, dipatupa Debata do haluaon tu sandok portibi on. Haluaon na pinasahat tu saluhut jolma, tu saluhut bangso  na olo manjangkkon marhitehite haporseaon na polin. Haluaon na pinarade ni Debata ndada haluaon na eksklusif tu bangso Israel. Mansai tangkas do on dipatuduhon dibagasan Jesus Kristus na disuru Debata laho paluahon jolma dohot saluhut na tinompa. Dungkon haheheonNa, dilehon Jesus do parenta tu angka siseanNa asa mambaritahon Barita haluaon i tu sandok portibi on dohot tu nasa na tinompa (Mark. 16:15, Bnd. Yoh. 3:17; Mat. 28:18-20). Tarlumobi Ap.Paulus mangondolhon ia asi ni roha ni Debata tu saluhut jolma do. Songon na nidokna di Rom 10: 12 “Ai ndang adong imbar ni Jahudi manang Junani; ai Sada do Tuhan ni saluhutna, naung marbasabasahon sian hamoraonna tu saluhut angka na manjou Ibana.” Naung dipatuduhon do sangkap haluaon I di Padan na Robi tarlumobi di Buku Jesaya ima haluaon ni bangso Israel sian habuangan Babel, ndada holan tu Israel alai tu sude halak na burju dohot satia tu patik ni Debata na jinalona. Haluaon na dilehon tu halak na so tama hian, alai dipatama manjalo asini roha ni Debata dibagasan Kristus. Ala ni I tarjou do halak Kristen laho mamaritahon asi ni roha ni Debata tu saluhut halak. Asa halak sian saluhut houm, bangso nang sian parhataan na asing boi martomu di parsaoran haporseaon. On ma visi na balga taringot tu haluaon ni Debata songon na digombarhon dibagasan turpuk on. Taputihi ma hatorangganna sian angka ayat ni turpuk on.

2.                  Ayat 1 – 2 di pamuhai turpuk on disuriranghon si Jesaya do taringot tu sihol ni roha nang asi n iroha ni Debata tu bangsona. Ndang dipasombu Debata bangsona dibagasan panaritaan na dihabuangan. Na marujung ma huaso ni angka bangso sileban na so mananda Debata tu hasonangan na gok pasupasu nang las ni roha, na gok susu dohot si tuak ni loba. Na mangula do Debata jala so hatudosan pambahenanNa. Disiala ni i, ingkon paradehonon nasida do diri nasida tusi. Asa molo pe haduan sogot nasida dipalua Debata, ndada gabe bangso na marlomolomo tu bangso na asing nasida. Alai sabalikna naeng ma nasida songon bangso na gabe pasupasu tu bangso na asing di humaliangna. Asa ditanda nasida dirina songon bangso naung malua sian parhatobanon asa unang gabe bangso na mamparhatobanhon bangso na asing. Asa jamot nasida di uhum dohot mangulahon hasintongan dohot hatigoran. Dung I di ayat 2 on dipatorang do assa diradoti nasida sabbat naung gabe ari na marhadohoan jala badia di Tuhan i. Asa ari Sabbat i pe marlapatan teologis jala marguna tu haulion ni panompaon ni Debata. Hombar tu tradisi ni bangso I molo tajaha di 5 Musa 5: 14-15, na mansohot do bangso Israel sian ulaonna, saluhut keluarga nang angka hatobanna jala pangisi ni jabuna ndang diloas mangula siulaon. Ari Sabbat ima ari na badia di bangso Israel jala marhadohoan. Marhite Ari Sabbat dipatuduhon panindangion, haporseaon dohot haunduhon tu Tuhan Debata, pasidinghon ari Sabbat na dos do I na pasidinghon Debata manang ndang diparsangapi Debata. Molo nunga jonok haluaon i, ingkon manat ma jala jaga di pangalaho. Ido umbahen asa ganup jolma na tigor roha I rade manomunomu dohot manjanghon sian ias ni roha jala dibagasa hatigoran::

a.         Padirgak hatigoran dohot mangulahon na sintong.

b.         Mangaradoti ari Sabbat, ndang lomo roha ni Tuhan I nang sahalak pe mangalaosi ari Sabat. Pabadiahon ari Sabata ima na patuduhon haunduhonna dohot hasatiaonna tu Tuhan. On ma sada bukti nyata haunduhon nang hasatiaon nang tanggungjawab tu Tuhan.

c.         Asa unang mangulahon dosa: martua m a halak na padaohon dirina sian panagalaho na jat, na mambahen na jat tu dongan jolma, manang tu dirina sandiri manang marhite na adong di ibana.

3.                  Ay.3-7; Dipasahat Panurirang Jesaya do pangapulon dohot dukungan tu bangso na manarita jala maheu. Bangso Israel na manarita di masa habuangan Babel. Mansai ringkot do di nasida pangapulon dohot panogunoguon asa margogo nasida manjanghon haluaon na ro sian Tuhan i. Dibagasan ayat on dipaboa do pamerengan ni Debata tu angka halak na maheu, na terpinggirkan jala na dipasiding portibi on, ima angka halak na merasa ndang tama manjalo haluaon na sian Tuhan i, songon halak sileban na so sian pomparan ni si Abraham. Naung marsigantung do nasida tu Tuhan i, alai sai adong dope biar ni roha di nasida lomo do roha ni Tuhan i di nasida manang ndang, ala halak sileban do nasida na patomuhon dirina dohot Tuhan i. Ido biar ni roha nasida dapot nasida do bagabaga haluaon siteanon i? Angka na pinangkias (dikebiri) siala masa parporangan, manang musibah di parkarejoanna. Sai jotjot do nasida dipasiding ndang dihargai ditongatonga ni Masyarakat. Halak na pinangkias mandok: “sasintongna, hau na mahiang do au”. Jadi didok rohana ndang marlapatan be dirina ala so boi be marianakkon. Mansai pariri do na niae nasida na pinangkias i, na so boi gabe malim ( 3 Musa 21: 20), jala ndang dipaloas bongot tu huria ni Tuhan I ( 5 Musa 23:1). Alai sasintongna ndang loason ni Debata nasida marpikkiran sisongon I, manang manganggap ia nasida naeng dipasiding sian haluaon na pinasahat ni Tuhan i. Nuaeng dipasahat do panogunoguon, pangupulon na mandok:

Ø     Saluhut na somarnampunahon anak tubu, jala dapotan kesempatan do nasida gabe anak hatiuron, jala padan haluaon di nasida asal ma porsea nasida tu Tuhan I jala burju mangaradoti angka patikNa.

Ø     Parange nang pangalaho nasida na denggan i na manjagahon Sabbat ni Tuhan i, mansai mararga di adopan ni Tuhan i. Mansai las do roha ni Tuhan i di hahotan nasida di padan nang hata ni Tuhan i.

Padan asi n iroha na dipasahat tu hita marhitehite Barita na Uli; marsihohot tu Ibana na marlapatan manjalo asi n iroha ni Tuhan I dibagasan ias ni roha dohot haporseaon na togu, manjangkkon Debata songon Tuhan dohot Sipalua di hita jala na paloashon hita gabe ruasNa. Molo adong do dinasida karakter dohot kualitas sisongon i (ay.5) jaloon nasida ma goar dohot inganan na dumenggan. Ima alus di ganggu n iroha nasida. Jadi adong do inganan dohot goar na jinalo nasida dibagasan jala marhite angka pinomparta. Inganan dohot goar na nilehon i, siala hita do bangso na binagabagahonNa na gabe panean di padanNa dao dumenggan jala ummuli. Marhite  on inganan dohot goar i ima gombaran ni jabu dohot inganan pangulonan dohot pambahenan na denggan naung diparsinta ganup halak. Lehonon ni Tuhan i do saluhut na dihumaliang parikNa. Jala goar i na manongtong, na so boi tangkoon manang mago. Di ay. 6- 7 paboahon diungkap Debata do pintu I mansai bolak tu halak na asing. Dijangkon Tuhan I do manang ise nang sian bangso dia pe I na bongot tu bagasNa. Uju mulak bangso Israel sian habuangan dohhot do diboan nasida angka hombar balokna, tondongna nang angka donganna, jala diparade Debata do inganan di bagasaNa. Diloas do nasida angka halak sileban I bongot tu bagas ni Tuhan I asal ma dohot syarat:

Ø   Ingkon tadingkonon nasida do debata nang sisombaon nasida najolo i.

Ø   Nasida naung marsaor dohot Tuhan I marpadan asa burju dohot unduk tu angka uhum nang sabatNa.

Ø   Nasida na bongot marsada tu bagas ni Tuhan i gabe hamuliaon baen sangap tu goarNa; manghaholongi dohot pasangaphon Tuhan i. Manghobasi dohot manghaholongi Tuhan i huhut mangolu dibagasan holong. On ma holong tu Debata, molo tahaholongi Debata jala mangulahon angka patikNa, jala ndang dokdok patikNa I ( 1 Joh.5:3).

Adong do tolu padan ni Tuhan I na dipasahat tu angka halak na ro tu Ibana marhitehon haporseaon nang hasatiaonna:

1)                 Naparjolo: bagabaga pangurupion. Sai na urupanNa do angka halak n aro tu Ibana. Ndada holan na manjangkon nasida na ro alai togutoguonNa do nasida asa ro tu bagasNa.

2)                 Napaduahon; bagabaga panjangkonon. Mansai paet do nihilala molo ditulak hita. Molo dijangkon Tuhan peleanta, ima sada bukti nyata naung dijalo Tuhan i do hadirion nasida. Nang pe nasida halak sileban, jangkononNa do nasida.

3)                 Napatoluhon; Padan pangapulon. Ndada holan na dijangkon nasida, alai jaloon nasida do pangapulon dohot las n iroha disi. Torop do halak na dibagasan arsak jala na tarbuang manjalo pangapulon dohot as n iroha di bagas partangiangan. Haluaon ni Tuhan I dilehon tu saluhut halak n aro tu Ibana.

Umbahen I ma ari Sabbat gabe sada singotsingot di panompaon ni Debata. Di 5 Musa 5: 15, parhatobanon ni Israel di Misir gabe alasan tu angka naposo halak Israel laho gabe pasidohot manghalashon sabbat i. Jadi lapatan ni Sabbat I laho manghilalahon jala mandai pambahenan ni Debata jala adong unsur hatigoran disi. Di Sabbat I do arga jolma I, ndada mual ni pansamotan. Ima na gabe alasan ni Panurirang Jesaya mangondolhon Sabat I marhahonaan tu hatigoran. Jala di padan na imbaru, gabe lam mangerbang do lapatan ni Sabbat I gabe symbol ni na maradian secara eskathologis (Heb.4: 8-11).

 

4.                  Ay.8; Padan ni Debata na paboa Parmahan na Denggan ni Israel I mamboan angka dorbiaNa, angka na mago luluanna. Papunguonna do angka bangso na so Jahudi jala mamboan nasida masuk tub agas ni Israel. Na masa on patuduhon tu hita angka parbarita na uli (missionaris) na di todo Debata asa laho marbarita na uli tu saluhut bangso. Debata na manadingkon 99 birubbiru holan laho mangalului sad ana mago I, luluonna do angka bangso na lilu i. Nueng dipartingkianta; nunga sadia godang do parbarita na uli na pinabangkit ni hurianta laho pararathon Barita na uli i.

5.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, topik ni Minggunta mandok: Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran  (Taati Hukum, Lakukan Kebenaran) manosoi hita:

ü   Dihaholongi Debata do saluhut jolma so mardia imbar. Naeng paluaonNa do Portibi on nang saluht na tinompa. Jala tugas tanggung jawabta songon angka na porsea asa gabe habaoran pasupasu panggulmiton ni ngolunta.

ü   Mansai ringkot do sabbat di hita nang di parmingguon dohot angka ulaon partondion laho pasangaphon Debata. Naung torop do angka na porsea mamangke ari sabbat I holan papuas pardagingonna.

ü   Haluaon naung diparade tu portibi on ima marhite Jesus Kristus Anak ni Debata. Asa tarjou sude ruas ni huria mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan jala marhite i do gabe surat ni Kristus laho manjamitai torop halak sian parange nang pangalahonta na dibagasan hatigoran dohot  hasintongan i. Amen.

 

Jamita Evangelium XIII Dung Trinitatis, 30 Agustus 2026

HATAMI DO LAS NI ROHANGKU   (Firman Tuhan Menjadi Kegirangan Bagiku) Jeremia 15 : 15 – 21        1. Huria ni Tuhanta na hinaholonga...