TOGU MARSITIOPAN TU HATIGORAN
(Teguh
Berpegang Pada Kebenaran)
Amos
5: 24 – 27
1.
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan, ia panurirang Amos, parmahan na sian Tekoa, mangula
uju si Usia raja ni Juda dohot si Jerobeam raja ni Israel songon panurirang (Am
1:1). Sasintongna, anggo di roha ni si Amos, tagonan do ibaNa mangula songon
parmahan, sian songon panurirang (Am 7: 14-15). Alai ala naung disuru Debata
ibana borhat manurirang, gabe didok ma: "Patungoromon babiat, tung ise
ma na so mabiar?" "Singa telah mengaum, siapa tidak takut?" “Mangkuling
Tuhan Jahowa, tung ise ma na so manurirang?" (Am 3:8). Ndang tarjua so
manurirang ibana, ala Debata sandiri do na marsuru ibana. Gari di umpasa Batak
didok: "Barisbaris ni gaja di rura Pangaloan, molo marsuru raja, nda
ingkon do oloan? Molo ndang oloan sai masa ma hamagoan. Alai molo nioloan sai
na jumpang ma parsaulian." Lam boha ma molo Debata na marsuru
manurirang? Tung so tarbahen do manjua. Na ingkon do oloan pasahathon barita. Anggo
impola panurirangion ni si Amos i ma: manulingkit bangko hatopan kritik sosial.
Nunga godang haporsuhon na masa ala pambahenan ni panggomgomi. "Hira
songon halak na maporus maradophon singa, gabe dijumpanghon babiat ibana; jala
dung ro di jabu ibana, gabe mangusande tanganna tu dorpi hape dipargut ulok
ibana" (Am 5:19). Tung so adong be hademahon di Israel dohot Juda. Ala
jorbut ni pangalaho i, ndang dihalomohon Debata be pelean nasida. Nang ende
pamujion nasida dohot ari raya pamestahon nasida pe nunga dihagigihon jala
ndang dijalo Debata partangiangan dohot parsombaon nasida. Idaon hira na
tingkos halak na pogos, papisatpisat halak na metmet (Am 4:1). Ai sipaulaula Ai
saluhut partogi ni bangso i nunga siula hajahaton, mangarupa do nasida marsomba
tu Debata, hape gok pangotootoion do di bogasan rohana. Idaon hira na mabiar do
nasida tu Debata, hape pangalahona gok gabus do di bagasan, so dihabiari be
Debata. Pola didok panurirang i: "Ai nunga dipauba hamu uhum gabe
rasun, jala parbue ni hatigoran gabe pogu" (Am 6:12b). Ianggo sangkap
dohot tujuan ni panurirangion on asa montok do angka siula hajahaton. Mansohot
ma angka na manggosagosa halak na pogos. Unang be masa parsombaon na
sipaulaula, na patupa pelean hamauliateon dohot ende pamujion marhite dalan
pangotootoion. Ai saluhutna i tangkas jala patar do i di Debata. Ndang adong na
buni, jala ndang adong na holip diadopanNa. Molo dipaso Israel dohot Juda
pangalaho na so gabeak i, gabe "margilinggiling ma songon aek uhum i, jala
hatigoran songon sunge na so olo marsik. Dung i, toguonhu ma hamu jala
paluaonhu sian musumuna, ninna Debata tu nasida" (Am 5: 23-27).
2.
Ay.24.
Dipangke do di ayat on songon gombaran ni “hatigoran”I songon aek na
margilinggiling, ima di aek sunge na sai mabaor. Molo di pahombar tu Jesaya 28:
17 angka pande bisuk mandok songon singotsingot paboa pamasaon ma uhuman. Margilinggiling ma, mandok sai saut do masa
paojakhon hatigoran ni Debata songon aek na sumar di atas tano on. Marhite I di
alo si Amos do angka pangalaho na sai songon burju idaon di parsombaonna nang
di partangianganna (tarlumobi angka sundut na maduma, na mamora i), alai
diparange nang di pangalaho ndang udut tarida na mangaradoti patik dohot Hata ni
Debata. Jala diulakhon si Amos do paboa, na nihalomohon ni Debata ima sai torus
pajongjong hatigoran nang hasintongan ditongatonga ni portibi on nang ditonga
ni bangsoNa. Songon aek ni sunge na sehat ima molo sai mabaor aek I, alai molo
so mabaor aek na mate do goaron manang marsahit. Isarana Laut Mati ala soada
habaoranna, tarmasuk aek na mematikan do aekna.
3.
Ay. 25. Asa
tangkas di ingot bangso I Sejarah ni haluaon ni bangsona na uju I di
halongangan saleleng opatpulu taon. Sada sungkunsungkun laho paingothon, pangalaho
nasida; naung tama do dohonon parsombaonna nasida marhite angka peleanna ?
tontu ndang adong sietongon na uli sipelehonon nasida tu Debata. Alai nang pe
songon I ala ni keadaan nasida na mardalan tur, hidup berpindah-pindah
(nomaden) sai hot do holong ni Debata manarihon pardalanan nang parngoluan
nasida. Disarihon Debata do nasida dohot mangan manna jala taruli mangan juhut
marhite lote. Asa ndang mardalana ni hos ni ari nasida dilehon Debata do tiang
ni ombun laho mangalinggomi pardalanan nasida. Jala di bornginna I pe, asa
unang di haholomon nasida dilehon do tiang api manulu I pardalanan nasida. Dilhon
do hagogoon laho mandopang nasa musu nasida sian angka bangso na leban na
mangambati pardalanan nasida. Jadi tung pe ndang sempurnah pamelean nasida tu
Debata, sai na mulak do roha ni Debata tu bangsoNa. (jaha 2 Musa 13:21). Naung dilumbahon
hian do asa unang nasida manghalupahon Debata Jahowa dungkon bongot jala
maringan nasida tu tano Kanaan I na gok susu dohot si tuak ni loba. Ima marhite
si Josua : 24:15 Alai molo tung sogo rohamuna mangoloi Jahowa, pillit hamu ma
sadarion manang ise naeng oloanmuna, manang debata sileban angka na nioloan ni
ompumuna di bariba ni batang aek i, manang debata ni halak Amori nampuna tano
na niingananmuna i; alai anggo ahu dohot donganku sajabu, ingkon Jahowa do
oloannami. Alani mansai digogohon si Amos do nasida ndang sae holan parsombaon
alai dipangalaho I do, lupa do nasida di Hata ni Debata, lupa do nasida di soar
ani Debata na paingothon dalan nasida. Ndang tinggil sipareon nasida tumangihon
Hata ni Debata (Jer.7:23). On ma na ingkon pamanatonta ditonga ni halak
Kristen. Unang gae sipulaula na marminggu on dohot na laho partangiangan, hape
diida pangalaho dohot parangena ndang tudos tu jamita na tinangihonna na
sailaon. Tudia do angka pamujionna I, parsombaonna I, nang peleanna I saleleng
on ? Tu Debata do manang tu sibolis ?
4.
Aya.26-27, molo
tajaha di Hata Indonesia tangkas do dipaboa Bangso I marsomba tu dewa dewa ima
na margoar Sakut (dewa Perang dohot Kewan dewa Bintang. Dialo Debata do angka
na marsomba tu ganaganaan jala paasaon ma sogot habuangan nasida. Tarbuang dao salpu
sian Damaskus (Damsyik) ,arhite Harajaon Asyur di taon 722 na papatu bangso
Israel jala ditaban. Molo pandok na malo, di gombarhon do tung mansai dao do
nasida tarbuang ima di ujung ni portibi on. Molo nunga tarbuang sada bangso, na
paboa na naung gale jala ndang margogo Debata ni bangso i. Molo naung tarbuang,
ndang disi be tarida hasangapon, Marwah ni bangso ni Debata. Ndanga dong be
harga diri ni bangso I, ala naung tarbuang, ima na mardua Debata, mardua
holong, ndang hot holongna tu Debata, ndang satia marsomba holan tu Debata alai
tong haholonganna debata ganaganaan. Bangso Israel Utara on ma na dibuang su
Assur, dung 30 taon sipasingot ni si Amos. Ia taboto najolo di masa Raja Salomo
salpu, bola dua do Harajaon Israel hira taon 930 sM, ima siala dipamasa pajak
dohot kerja rodi na borat di ppanggomgomion Rehabeam, jala na so satolop
dikebijakan I ima sampulu houm bangso Israel. Asa tarbagi dua ma Harajaon israel
ima: Harajaon Israel Utara ( 10 houm, jala mago do ujungna na so tarbotoboto;
Marga Ruben, Simeon, Dan Naptali, Gad, Asser, Isasar, Zebulon, Epraim, Manasse),
Jala Harajaon nasada nari Israel Selatan (dua suku manang Ima Jehuda; Jusuf
dohot Benjamin). Ala ni I unang gabe halak na manghalupahon Debata hita, so
gabe mago hita hinorhon ni pangalahonta na so marningot angka denggan basa ni Debata
tu hita. Angka halak na manuntun lomo ni rohana pasti mago do, alai na sai
mangasahon Jahowa dapotan parsaulian do.
5.
Huri ani Tuhanta
na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, ala ni I sai Togu ma hita marsitiopan
tu hatigoran, songon na pinangido topik ni minggunta (teguh berpegangan pada
kebenaran). Unang ma taboan hasintonganta sambing, alai hasintongan ni Debata
do. Unang ma tahalupahon denggan ni BasaNa tu hita, asa unang dihalupahon hita
angka na porsea i. Tapatuduhon ma hasationta tu Debata marhite na sai tongtong
mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan ni Debata. Holan Debata do
sisombaonta marhitehite Anakna Jesus Kristus I, unang be adong na asing
tapardebatahon di ngolunta. Amen.