Sabtu, 22 Agustus 2026

Jamita Evangelium XII Dung Trinitatis, 23 Agustus 2026

 

TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN

(Teguh Berpegang Pada Kebenaran)

Efesus 4: 7 – 16   

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, Las do rohanta di angka usaha ni halak Kristen bangsonta laho manjaga hasadaon sian ragam dedominasi gereja, nang pe sai adong do deba denominasi na so apala olo gabe pasidohot di hasadaon ni angka huria na ginoaran oikumene. Hasadaon ni angka na porsea i paboa na dipasada Tuhan i do huriaNa laho mamaritahon Barita Na Uli i tu sandok portibi on, songon Amanat Agung ni Tuhan Jesus. Pdt. DR. Ekadarmaputera mambuat sada hata mutiha taringot hasadaon na uli, mandok: On essential, unity. On non-essential, liberty. On everything, charity (Untuk hal-hal yang pokok, persatuan. Untuk hal-hal yang kurang pokok, kebebasan. Tetapi untuk segala hal, kasih dan belas kasihan). Na boi do hita marasing, ndang di sude hita sarupa, alai di angka inti ni haporseaon ingkon sada do hita. Jala diginjang ni saluhutna parasingan i sai hot ma haholongon i.

2.                  Ima na disosohon Ap.Paulus dibagasan turpuk on jala las ni rohana di holong ni Tuhan i pasadahon saluhut jolm sian parasinganna be nang di parhataan, houm, bangso, dohot inganan gabe sada keluarga ni Debata, sada di haporseaon, di pandidion dohot di haholongon marhitehite Tuhanta Jesus Kristus. Ima na sai tongtong diondolhon, hasadaon songon pamatang ni Kristus, na marsada marhite ragam ni ruas ni pamatang na marasing be fungsina, rumangna, inganan, alai sada dipamatang, songon dia ma pangalahona i, ima:

a)                 Sada alai ragam asiasi. Sada do huria i na songon pamatang ni Kristus, alai Tuhanta i do na mangalehon asiasi na marasing. Ala ni i so boi pasaehon sada parsualon dohot denggan holan marhite sada rupa manang sada asiasi, alai marhite ragam asiasi nang rupa nang pambahenan. Ia angka asi ni roha i ima na hombar tu sangkap ni Tuhanta Jesus, ai Ibana do na umboto kemampuanta ganup. Alai angka parasingan I ndada laho manirang hita manang mambahen parbolatbolatan, alai asa saluhutna rup masijangkonan, masilehonan, mangharingkothon, mangalinggomi. Sialani I uang ma adong na mandok dirina sumuang sian na asing molo tung nihilalaon hasurunganna humebat sian na deba. Manang sabalikna, unang ma menek rohaniba molo tung pe silehonlehon na di ho i songon na neang idaon sian na asing. Na marasing ima fungsina, alai saluhutna Sarupa do derjatna. Ndanga dong nab oi manirang sian na asing. Na marasing naeng sai tarihot, jala pinatomu tiniop denggan asa hot marhasadaon.

b)                 Hasadaon i, ima hasadaon ni ruas, asa gabe marngolu pamatang I, lapatanna, na mangolu do pamatang I molo marfungsi uluna dohot denggan. Suang songon I ma, tagan, pat, siubeon, ateate dohot lan na asing. Gabe mangolu ma pamatang I dohot denggan siala angka ruas ni pamatang I marfungsi dohot denggan. Suang songon I ma gombaran ni sada huria gabe huria na mangolu molo aktip do angka parhaladona, nang angka sikola minggu, remaja, naposobulung, angka ina, ama dohot lansia nang panitia Pembangunan. Siala ni I unang ma sada sian ruas I na marusaha asa mintop ruas na asing, boi do gabe marsahit huria I na gabe songon pamatang ni Kristus. Alai saluhut ruas ni huria nang punguan kategorial nang angka seksi di tong ani huria I ingkon tongtong marusaha asa saluhut marfungsi dohot denggan, ima ala pinatomu di hasadaon ni hong ni Kristus i. Ima huria na mangolu, ido asa dipasiding ma badabada, manang parsalisian, rup masitumpahan ma, diambolongkon ma Hosom, teal, elat late, pangiburuon. Alai molo adong ruas na so aktif, manang deba seksi na ngalingali sisilon, ima na gabe ulaonta sude ruas ni huria asa tongtong marusaha laho manghehei, jal amanosoi asa marfungsi angka seksi nang unit pelayanan ditonga ni huria i.

c)                 Saluhut angka asiasi I sian Tuhanta Jesus na pinasahatNa hombar tu asi ni rohaNa jala tu sangkapNa. Siala ni I, saluhut silehonlehon I dihamauliatehon ma jala dipargunahon holan tun a laho pasangaphon Tuhanta Jesus. Jala ingkon tongtong dilapati saluhutna silehonlehon i holan marguna i laho manghobasi angka jolma, jala na manghobasi ima naung ditobus jala dipalua Jesus Kristus. Asa unang ma adong na gabe patimbohon dirina ala jinalona asiasi i. Angka na marginjang n iroha ala ni asiasi i tudos ma i tu na nidok parpsalmen di Psalmen 68: 19 “Nunga manaek Ho tu ginjang, ditaban Ho do na hona taban, nunga maruli silehonlehon Ho di tongatonga ni manisia, nang angka na marbalik, asa maringan disi Debata Jahowa. Asa unang ma adong halak na manangko hasangapon ni Debata marhite asiasi i. Kristus naung bongot sian banuaginjang I jala manaek muse dungkon hamonanganNa, tongtong hot manghaholongi jolma manisia jala raphon manisia i. Jala digohi Ibana do portibi on marhite haasangaponNa sian Tondi Porbadia i. Ibana do na mangalehon saluhut aasiasi I tu angka na porsea.

d)                 Sipajongjonghonon do Huria ni Tuhanta i. Ndada bentuk fisikna na nidokna dison alai na rumingkot ima angka na porsea i. Aha ma guna ni I ? ima molo tajaha di ay.12-16, ai dilehon do angka silehonlehon I jala na marasing I tu sangkap dohot lomo ni rohaNa. Dia ma I ? ima di ay.12 “patureturehon angka na badia i, laho mangulahon tohonan i, pauliulihon daging ni Kristus”. Dia ma lapatan ni I ? ai jaloon nasida do angka silehonlehon na marasing be laho pauliulihon, pamorahon, mamboahli, manogunogu saluhut ruas ni huria asa margogo laho manghobasi Tuhanta Jesus i. Saluhut ruas ni huria, ndang mardiaimbar, sopola dipaasingasing, ingkon tongtong rup pauliulihon. Ulaon d na laho pauliulihon huria on ima ulaon na bolon na sai torus diulahon so marhaujungan.

e)                 Dia ma huna ni i? Molo tajaha di ay.13 mandok: “Paima sahat hita saluhut tu hasadaon ni haporseaon nang parbinotoan di Anak ni Debata, gabe jolma na tang jala matoras situtu, mangihuthon hagogok ni rimpas ni Kristus.” Ingkon tongtong do huria i Kristus i pauliulihon saluhut ruas ni huriana asa saluhutna, so mardia imbar, hot tongtong rup magodang jala tang marhaporseaon songon siihuthon Kristus, ndada marsasahalak alai secara kolektif, sude ruas ni huria i.

f) Namangihut, ido umbahen, huria songon parpunguan ni angka na porsea I ndada kuantitas na rumingkot alai kualitasna I do. Lapatanna lam magodang, lam tang marhaporseaon, lam tumajuna haporsaon, lam togu jala ndang muramura dilindos angka parsualon an sian bagsan nang sian duru ni huria i. Na tau manirang na denggan dohot na roa. Molo pinasombu dakdanak na metmet, ingkkon pamasukonna do angka benda-benda tu pamanganna. Ido mambahen mara, alai tuani ma adong do natorasna na mamatamatai. Alai dungkon balga dakdanak I, nunga bototoonna dia do na mambahen mara jala dia do na marguna tu dirina sandiri. Laos songon I ma gombaran ni haporseaon i. Kristen dakdanak ndada ala ni pamatangna manang umurna, alai na sai ringkot dope manginum susu, ai muramura dope I pinalindaklindak ni angka sipaotooto n aro jala mura do dielaela sibolis I ibana; hagiot ni pamatang, as ana boi do madabu jala mambahen mara di ngoluna. Alai angka naung tang marhaporseaon, dia do ajaran na sintong manang na so sintong; angka parpunguan dia ma nab oi ihuthonon; angka pahean dia ma na patut sipangkeon; jala sipanganon dohot siinumon dia ma na tu hahipason, angka parkarejoan na tama, gaya hidup, pergaulan dia ma na patut siihuthonon dohot lan na asing.

3.                  Huria songon parpunguan, ingkon do tongtong lam magodang. Lam magodang ala dipauliuli, asa lam magodang ingkon ma gabe huria na Inklusif, Dialogis dohot terbuka, songon Motto ni HKBP tu haimbaruon dohot di kemajuan di pelayanan. Ndanga dong kemajuan molo so adong pembaharuan. Ido umbahen ingkon terbuka tu angka na imbaru, asa parpunguan, angka parmingguon lam tu ulina. Angka bentuk dohot metode pelayanan lam menarik dohot efektif so pola pasiding ciri khas, tradisi dohot pangajarion na marlangku. Unang ma sai tadok, naung sian najolo taulahon, gabe hot tongtong songon i. Manjaga tradisim mansai denggan do I, alai naeng ma marguna asa laho torus lam tu majuna jala lam magodang unang ma mardalan di tempat, ndang majumaju/ stagnan (mardosdos songon simarunapunap). Ruas ni huria naung tang marhaporseaon ima na mampu pataridahon angka parbue ni haporseaonna dipanggulmiton ni ngoluna. Didia pe ibana maringanan, aha pe naniulahonna saluhutna I pataridahon naung maringan Tuhanta Jesus dibagasanna. Mampu gabe angka anak ni Debata na satia jala gabe warga negara na burju.

4.                  Alai sian saluhutna i, na rumingkot ima ingkon lam magodang dibagasan holong. Huria na lam magodang ima na tarida di parpunguanna na lam masihaholongan sama nasida ruas ni huria. Alai, on ma siparungkilhononhon di partingkian on, uju metmet dope huria I, mansai denggan jala rosu do parsoran i. Alai dungkon leleng lam tu balgana huria I, jotjot do masa lam moru na masihaholongan I jala ndang jarang gabe marujung tu parbadaan, parsalisian nang na gabe marsirang. Ala ni I tapahusorhusor ma turpuk on tu hasaon ni huria i.

5.                  Alai na lam magodang ima na mampu manarihon holong ni Tuhan Jesus I tu angka jolma na di humaliangna. Marhite ima angka jolma manghilalahon holong ni Tuhanta Jesus i. Angka siihuthon Kristus manang halak Kristen naung tang marhaporseaon dipargogoi Tuhanta asa gabe pasupasu, gabe panondang jala gabe sira tu angka na dihumaliangna marhite pambahenan nag ok holong.

6.                  Asa saluhutna I tercapai, sude na hita angka na porsea i naeng ma lam sadar di sude angka talenta, potensi, silehonlehon ni Tuhan (karunia-karunia yang berbeda-beda) na adong ditonga ni huria i ima holan sian asi ni roha ni Tuhan i. Naeng ma slauhutna hit ana tarjou gabe pangola di tong ani huria, parhobas, angka naposoNa. Siala ni i sude ma hita ingkon unduk tu Kristus, asa boi hita diatur (disusun) dipadenggan, dipauliuli, dipahot, tarihot nasada tun a asing nao lo masilehonan roha, pikiran, pambahenan, masitogutoguan, masijangkonan. Huria na lam tang, na lam tu dengganna, lam tu ulina, ndang gabe Guntur, sursar, manang sibahenna be. Ido alana ringkotna di huria I Aturan dohot Paraturan, adong SOP, dohot adong uluanna, adong manajemenna na denggan. Sude angka perangkat ni hurianta sian Aturan Peraturan, RPP, Konfessi HKBP, Katekhismus, Agenda dohot angka na asing i marhapatean tu hasintongan dohot hatigoran na sian Hata ni Debata. Ala ni i TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN (Teguh Berpegang Pada Kebenaran) ni Kristus. Amin

Jumat, 21 Agustus 2026

Jamita Epistel XII Dung Trinitatis, 23 Agustus 2026

TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN

(Teguh Berpegang Pada Kebenaran)

Amos 5: 24 – 27   

 

1.                                                                                                                                                                              Huria ni Tuhanta na hinaholongan, ia panurirang Amos, parmahan na sian Tekoa, mangula uju si Usia raja ni Juda dohot si Jerobeam raja ni Israel songon panurirang (Am 1:1). Sasintongna, anggo di roha ni si Amos, tagonan do ibaNa mangula songon parmahan, sian songon panurirang (Am 7: 14-15). Alai ala naung disuru Debata ibana borhat manurirang, gabe didok ma: "Patungoromon babiat, tung ise ma na so mabiar?" "Singa telah mengaum, siapa tidak takut?" “Mangkuling Tuhan Jahowa, tung ise ma na so manurirang?" (Am 3:8). Ndang tarjua so manurirang ibana, ala Debata sandiri do na marsuru ibana. Gari di umpasa Batak didok: "Barisbaris ni gaja di rura Pangaloan, molo marsuru raja, nda ingkon do oloan? Molo ndang oloan sai masa ma hamagoan. Alai molo nioloan sai na jumpang ma parsaulian." Lam boha ma molo Debata na marsuru manurirang? Tung so tarbahen do manjua. Na ingkon do oloan pasahathon barita. Anggo impola panurirangion ni si Amos i ma: manulingkit bangko hatopan kritik sosial. Nunga godang haporsuhon na masa ala pambahenan ni panggomgomi. "Hira songon halak na maporus maradophon singa, gabe dijumpanghon babiat ibana; jala dung ro di jabu ibana, gabe mangusande tanganna tu dorpi hape dipargut ulok ibana" (Am 5:19). Tung so adong be hademahon di Israel dohot Juda. Ala jorbut ni pangalaho i, ndang dihalomohon Debata be pelean nasida. Nang ende pamujion nasida dohot ari raya pamestahon nasida pe nunga dihagigihon jala ndang dijalo Debata partangiangan dohot parsombaon nasida. Idaon hira na tingkos halak na pogos, papisatpisat halak na metmet (Am 4:1). Ai sipaulaula Ai saluhut partogi ni bangso i nunga siula hajahaton, mangarupa do nasida marsomba tu Debata, hape gok pangotootoion do di bogasan rohana. Idaon hira na mabiar do nasida tu Debata, hape pangalahona gok gabus do di bagasan, so dihabiari be Debata. Pola didok panurirang i: "Ai nunga dipauba hamu uhum gabe rasun, jala parbue ni hatigoran gabe pogu" (Am 6:12b). Ianggo sangkap dohot tujuan ni panurirangion on asa montok do angka siula hajahaton. Mansohot ma angka na manggosagosa halak na pogos. Unang be masa parsombaon na sipaulaula, na patupa pelean hamauliateon dohot ende pamujion marhite dalan pangotootoion. Ai saluhutna i tangkas jala patar do i di Debata. Ndang adong na buni, jala ndang adong na holip diadopanNa. Molo dipaso Israel dohot Juda pangalaho na so gabeak i, gabe "margilinggiling ma songon aek uhum i, jala hatigoran songon sunge na so olo marsik. Dung i, toguonhu ma hamu jala paluaonhu sian musumuna, ninna Debata tu nasida" (Am 5: 23-27).

2.                                                                                                                                                                              Ay.24. Dipangke do di ayat on songon gombaran ni “hatigoran”I songon aek na margilinggiling, ima di aek sunge na sai mabaor. Molo di pahombar tu Jesaya 28: 17 angka pande bisuk mandok songon singotsingot paboa pamasaon ma uhuman. Margilinggiling ma, mandok sai saut do masa paojakhon hatigoran ni Debata songon aek na sumar di atas tano on. Marhite I di alo si Amos do angka pangalaho na sai songon burju idaon di parsombaonna nang di partangianganna (tarlumobi angka sundut na maduma, na mamora i), alai diparange nang di pangalaho ndang udut tarida na mangaradoti patik dohot Hata ni Debata. Jala diulakhon si Amos do paboa, na nihalomohon ni Debata ima sai torus pajongjong hatigoran nang hasintongan ditongatonga ni portibi on nang ditonga ni bangsoNa. Songon aek ni sunge na sehat ima molo sai mabaor aek I, alai molo so mabaor aek na mate do goaron manang marsahit. Isarana Laut Mati ala soada habaoranna, tarmasuk aek na mematikan do aekna.

3.                                                                                                                                                                              Ay. 25. Asa tangkas di ingot bangso I Sejarah ni haluaon ni bangsona na uju I di halongangan saleleng opatpulu taon. Sada sungkunsungkun laho paingothon, pangalaho nasida; naung tama do dohonon parsombaonna nasida marhite angka peleanna ? tontu ndang adong sietongon na uli sipelehonon nasida tu Debata. Alai nang pe songon I ala ni keadaan nasida na mardalan tur, hidup berpindah-pindah (nomaden) sai hot do holong ni Debata manarihon pardalanan nang parngoluan nasida. Disarihon Debata do nasida dohot mangan manna jala taruli mangan juhut marhite lote. Asa ndang mardalana ni hos ni ari nasida dilehon Debata do tiang ni ombun laho mangalinggomi pardalanan nasida. Jala di bornginna I pe, asa unang di haholomon nasida dilehon do tiang api manulu I pardalanan nasida. Dilhon do hagogoon laho mandopang nasa musu nasida sian angka bangso na leban na mangambati pardalanan nasida. Jadi tung pe ndang sempurnah pamelean nasida tu Debata, sai na mulak do roha ni Debata tu bangsoNa. (jaha 2 Musa 13:21). Naung dilumbahon hian do asa unang nasida manghalupahon Debata Jahowa dungkon bongot jala maringan nasida tu tano Kanaan I na gok susu dohot si tuak ni loba. Ima marhite si Josua : 24:15 Alai molo tung sogo rohamuna mangoloi Jahowa, pillit hamu ma sadarion manang ise naeng oloanmuna, manang debata sileban angka na nioloan ni ompumuna di bariba ni batang aek i, manang debata ni halak Amori nampuna tano na niingananmuna i; alai anggo ahu dohot donganku sajabu, ingkon Jahowa do oloannami. Alani mansai digogohon si Amos do nasida ndang sae holan parsombaon alai dipangalaho I do, lupa do nasida di Hata ni Debata, lupa do nasida di soar ani Debata na paingothon dalan nasida. Ndang tinggil sipareon nasida tumangihon Hata ni Debata (Jer.7:23). On ma na ingkon pamanatonta ditonga ni halak Kristen. Unang gae sipulaula na marminggu on dohot na laho partangiangan, hape diida pangalaho dohot parangena ndang tudos tu jamita na tinangihonna na sailaon. Tudia do angka pamujionna I, parsombaonna I, nang peleanna I saleleng on ? Tu Debata do manang tu sibolis ?

4.                                                                                                                                                                              Aya.26-27, molo tajaha di Hata Indonesia tangkas do dipaboa Bangso I marsomba tu dewa dewa ima na margoar Sakut (dewa Perang dohot Kewan dewa Bintang. Dialo Debata do angka na marsomba tu ganaganaan jala paasaon ma sogot habuangan nasida. Tarbuang dao salpu sian Damaskus (Damsyik) ,arhite Harajaon Asyur di taon 722 na papatu bangso Israel jala ditaban. Molo pandok na malo, di gombarhon do tung mansai dao do nasida tarbuang ima di ujung ni portibi on. Molo nunga tarbuang sada bangso, na paboa na naung gale jala ndang margogo Debata ni bangso i. Molo naung tarbuang, ndang disi be tarida hasangapon, Marwah ni bangso ni Debata. Ndanga dong be harga diri ni bangso I, ala naung tarbuang, ima na mardua Debata, mardua holong, ndang hot holongna tu Debata, ndang satia marsomba holan tu Debata alai tong haholonganna debata ganaganaan. Bangso Israel Utara on ma na dibuang su Assur, dung 30 taon sipasingot ni si Amos. Ia taboto najolo di masa Raja Salomo salpu, bola dua do Harajaon Israel hira taon 930 sM, ima siala dipamasa pajak dohot kerja rodi na borat di ppanggomgomion Rehabeam, jala na so satolop dikebijakan I ima sampulu houm bangso Israel. Asa tarbagi dua ma Harajaon israel ima: Harajaon Israel Utara ( 10 houm, jala mago do ujungna na so tarbotoboto; Marga Ruben, Simeon, Dan Naptali, Gad, Asser, Isasar, Zebulon, Epraim, Manasse), Jala Harajaon nasada nari Israel Selatan (dua suku manang Ima Jehuda; Jusuf dohot Benjamin). Ala ni I unang gabe halak na manghalupahon Debata hita, so gabe mago hita hinorhon ni pangalahonta na so marningot angka denggan basa ni Debata tu hita. Angka halak na manuntun lomo ni rohana pasti mago do, alai na sai mangasahon Jahowa dapotan parsaulian do.

5.                                                                                                                                                                              Huri ani Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, ala ni I sai Togu ma hita marsitiopan tu hatigoran, songon na pinangido topik ni minggunta (teguh berpegangan pada kebenaran). Unang ma taboan hasintonganta sambing, alai hasintongan ni Debata do. Unang ma tahalupahon denggan ni BasaNa tu hita, asa unang dihalupahon hita angka na porsea i. Tapatuduhon ma hasationta tu Debata marhite na sai tongtong mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan ni Debata. Holan Debata do sisombaonta marhitehite Anakna Jesus Kristus I, unang be adong na asing tapardebatahon di ngolunta. Amen.

Sabtu, 15 Agustus 2026

Jamita Evangelium XI Dung Trinitatis, 16 Agustus 2026

Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran

(Taati Hukum, Lakukan Kebenaran)

Jesaya 56 : 1 – 8  

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, dipatupa Debata do haluaon tu sandok portibi on. Haluaon na pinasahat tu saluhut jolma, tu saluhut bangso  na olo manjangkkon marhitehite haporseaon na polin. Haluaon na pinarade ni Debata ndada haluaon na eksklusif tu bangso Israel. Mansai tangkas do on dipatuduhon dibagasan Jesus Kristus na disuru Debata laho paluahon jolma dohot saluhut na tinompa. Dungkon haheheonNa, dilehon Jesus do parenta tu angka siseanNa asa mambaritahon Barita haluaon i tu sandok portibi on dohot tu nasa na tinompa (Mark. 16:15, Bnd. Yoh. 3:17; Mat. 28:18-20). Tarlumobi Ap.Paulus mangondolhon ia asi ni roha ni Debata tu saluhut jolma do. Songon na nidokna di Rom 10: 12 “Ai ndang adong imbar ni Jahudi manang Junani; ai Sada do Tuhan ni saluhutna, naung marbasabasahon sian hamoraonna tu saluhut angka na manjou Ibana.” Naung dipatuduhon do sangkap haluaon I di Padan na Robi tarlumobi di Buku Jesaya ima haluaon ni bangso Israel sian habuangan Babel, ndada holan tu Israel alai tu sude halak na burju dohot satia tu patik ni Debata na jinalona. Haluaon na dilehon tu halak na so tama hian, alai dipatama manjalo asini roha ni Debata dibagasan Kristus. Ala ni I tarjou do halak Kristen laho mamaritahon asi ni roha ni Debata tu saluhut halak. Asa halak sian saluhut houm, bangso nang sian parhataan na asing boi martomu di parsaoran haporseaon. On ma visi na balga taringot tu haluaon ni Debata songon na digombarhon dibagasan turpuk on. Taputihi ma hatorangganna sian angka ayat ni turpuk on.

2.                  Ayat 1 – 2 di pamuhai turpuk on disuriranghon si Jesaya do taringot tu sihol ni roha nang asi n iroha ni Debata tu bangsona. Ndang dipasombu Debata bangsona dibagasan panaritaan na dihabuangan. Na marujung ma huaso ni angka bangso sileban na so mananda Debata tu hasonangan na gok pasupasu nang las ni roha, na gok susu dohot si tuak ni loba. Na mangula do Debata jala so hatudosan pambahenanNa. Disiala ni i, ingkon paradehonon nasida do diri nasida tusi. Asa molo pe haduan sogot nasida dipalua Debata, ndada gabe bangso na marlomolomo tu bangso na asing nasida. Alai sabalikna naeng ma nasida songon bangso na gabe pasupasu tu bangso na asing di humaliangna. Asa ditanda nasida dirina songon bangso naung malua sian parhatobanon asa unang gabe bangso na mamparhatobanhon bangso na asing. Asa jamot nasida di uhum dohot mangulahon hasintongan dohot hatigoran. Dung I di ayat 2 on dipatorang do assa diradoti nasida sabbat naung gabe ari na marhadohoan jala badia di Tuhan i. Asa ari Sabbat i pe marlapatan teologis jala marguna tu haulion ni panompaon ni Debata. Hombar tu tradisi ni bangso I molo tajaha di 5 Musa 5: 14-15, na mansohot do bangso Israel sian ulaonna, saluhut keluarga nang angka hatobanna jala pangisi ni jabuna ndang diloas mangula siulaon. Ari Sabbat ima ari na badia di bangso Israel jala marhadohoan. Marhite Ari Sabbat dipatuduhon panindangion, haporseaon dohot haunduhon tu Tuhan Debata, pasidinghon ari Sabbat na dos do I na pasidinghon Debata manang ndang diparsangapi Debata. Molo nunga jonok haluaon i, ingkon manat ma jala jaga di pangalaho. Ido umbahen asa ganup jolma na tigor roha I rade manomunomu dohot manjanghon sian ias ni roha jala dibagasa hatigoran::

a.         Padirgak hatigoran dohot mangulahon na sintong.

b.         Mangaradoti ari Sabbat, ndang lomo roha ni Tuhan I nang sahalak pe mangalaosi ari Sabat. Pabadiahon ari Sabata ima na patuduhon haunduhonna dohot hasatiaonna tu Tuhan. On ma sada bukti nyata haunduhon nang hasatiaon nang tanggungjawab tu Tuhan.

c.         Asa unang mangulahon dosa: martua m a halak na padaohon dirina sian panagalaho na jat, na mambahen na jat tu dongan jolma, manang tu dirina sandiri manang marhite na adong di ibana.

3.                  Ay.3-7; Dipasahat Panurirang Jesaya do pangapulon dohot dukungan tu bangso na manarita jala maheu. Bangso Israel na manarita di masa habuangan Babel. Mansai ringkot do di nasida pangapulon dohot panogunoguon asa margogo nasida manjanghon haluaon na ro sian Tuhan i. Dibagasan ayat on dipaboa do pamerengan ni Debata tu angka halak na maheu, na terpinggirkan jala na dipasiding portibi on, ima angka halak na merasa ndang tama manjalo haluaon na sian Tuhan i, songon halak sileban na so sian pomparan ni si Abraham. Naung marsigantung do nasida tu Tuhan i, alai sai adong dope biar ni roha di nasida lomo do roha ni Tuhan i di nasida manang ndang, ala halak sileban do nasida na patomuhon dirina dohot Tuhan i. Ido biar ni roha nasida dapot nasida do bagabaga haluaon siteanon i? Angka na pinangkias (dikebiri) siala masa parporangan, manang musibah di parkarejoanna. Sai jotjot do nasida dipasiding ndang dihargai ditongatonga ni Masyarakat. Halak na pinangkias mandok: “sasintongna, hau na mahiang do au”. Jadi didok rohana ndang marlapatan be dirina ala so boi be marianakkon. Mansai pariri do na niae nasida na pinangkias i, na so boi gabe malim ( 3 Musa 21: 20), jala ndang dipaloas bongot tu huria ni Tuhan I ( 5 Musa 23:1). Alai sasintongna ndang loason ni Debata nasida marpikkiran sisongon I, manang manganggap ia nasida naeng dipasiding sian haluaon na pinasahat ni Tuhan i. Nuaeng dipasahat do panogunoguon, pangupulon na mandok:

Ø     Saluhut na somarnampunahon anak tubu, jala dapotan kesempatan do nasida gabe anak hatiuron, jala padan haluaon di nasida asal ma porsea nasida tu Tuhan I jala burju mangaradoti angka patikNa.

Ø     Parange nang pangalaho nasida na denggan i na manjagahon Sabbat ni Tuhan i, mansai mararga di adopan ni Tuhan i. Mansai las do roha ni Tuhan i di hahotan nasida di padan nang hata ni Tuhan i.

Padan asi n iroha na dipasahat tu hita marhitehite Barita na Uli; marsihohot tu Ibana na marlapatan manjalo asi n iroha ni Tuhan I dibagasan ias ni roha dohot haporseaon na togu, manjangkkon Debata songon Tuhan dohot Sipalua di hita jala na paloashon hita gabe ruasNa. Molo adong do dinasida karakter dohot kualitas sisongon i (ay.5) jaloon nasida ma goar dohot inganan na dumenggan. Ima alus di ganggu n iroha nasida. Jadi adong do inganan dohot goar na jinalo nasida dibagasan jala marhite angka pinomparta. Inganan dohot goar na nilehon i, siala hita do bangso na binagabagahonNa na gabe panean di padanNa dao dumenggan jala ummuli. Marhite  on inganan dohot goar i ima gombaran ni jabu dohot inganan pangulonan dohot pambahenan na denggan naung diparsinta ganup halak. Lehonon ni Tuhan i do saluhut na dihumaliang parikNa. Jala goar i na manongtong, na so boi tangkoon manang mago. Di ay. 6- 7 paboahon diungkap Debata do pintu I mansai bolak tu halak na asing. Dijangkon Tuhan I do manang ise nang sian bangso dia pe I na bongot tu bagasNa. Uju mulak bangso Israel sian habuangan dohhot do diboan nasida angka hombar balokna, tondongna nang angka donganna, jala diparade Debata do inganan di bagasaNa. Diloas do nasida angka halak sileban I bongot tu bagas ni Tuhan I asal ma dohot syarat:

Ø   Ingkon tadingkonon nasida do debata nang sisombaon nasida najolo i.

Ø   Nasida naung marsaor dohot Tuhan I marpadan asa burju dohot unduk tu angka uhum nang sabatNa.

Ø   Nasida na bongot marsada tu bagas ni Tuhan i gabe hamuliaon baen sangap tu goarNa; manghaholongi dohot pasangaphon Tuhan i. Manghobasi dohot manghaholongi Tuhan i huhut mangolu dibagasan holong. On ma holong tu Debata, molo tahaholongi Debata jala mangulahon angka patikNa, jala ndang dokdok patikNa I ( 1 Joh.5:3).

Adong do tolu padan ni Tuhan I na dipasahat tu angka halak na ro tu Ibana marhitehon haporseaon nang hasatiaonna:

1)                 Naparjolo: bagabaga pangurupion. Sai na urupanNa do angka halak n aro tu Ibana. Ndada holan na manjangkon nasida na ro alai togutoguonNa do nasida asa ro tu bagasNa.

2)                 Napaduahon; bagabaga panjangkonon. Mansai paet do nihilala molo ditulak hita. Molo dijangkon Tuhan peleanta, ima sada bukti nyata naung dijalo Tuhan i do hadirion nasida. Nang pe nasida halak sileban, jangkononNa do nasida.

3)                 Napatoluhon; Padan pangapulon. Ndada holan na dijangkon nasida, alai jaloon nasida do pangapulon dohot las n iroha disi. Torop do halak na dibagasan arsak jala na tarbuang manjalo pangapulon dohot as n iroha di bagas partangiangan. Haluaon ni Tuhan I dilehon tu saluhut halak n aro tu Ibana.

Umbahen I ma ari Sabbat gabe sada singotsingot di panompaon ni Debata. Di 5 Musa 5: 15, parhatobanon ni Israel di Misir gabe alasan tu angka naposo halak Israel laho gabe pasidohot manghalashon sabbat i. Jadi lapatan ni Sabbat I laho manghilalahon jala mandai pambahenan ni Debata jala adong unsur hatigoran disi. Di Sabbat I do arga jolma I, ndada mual ni pansamotan. Ima na gabe alasan ni Panurirang Jesaya mangondolhon Sabat I marhahonaan tu hatigoran. Jala di padan na imbaru, gabe lam mangerbang do lapatan ni Sabbat I gabe symbol ni na maradian secara eskathologis (Heb.4: 8-11).

 

4.                  Ay.8; Padan ni Debata na paboa Parmahan na Denggan ni Israel I mamboan angka dorbiaNa, angka na mago luluanna. Papunguonna do angka bangso na so Jahudi jala mamboan nasida masuk tub agas ni Israel. Na masa on patuduhon tu hita angka parbarita na uli (missionaris) na di todo Debata asa laho marbarita na uli tu saluhut bangso. Debata na manadingkon 99 birubbiru holan laho mangalului sad ana mago I, luluonna do angka bangso na lilu i. Nueng dipartingkianta; nunga sadia godang do parbarita na uli na pinabangkit ni hurianta laho pararathon Barita na uli i.

5.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, topik ni Minggunta mandok: Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran  (Taati Hukum, Lakukan Kebenaran) manosoi hita:

ü   Dihaholongi Debata do saluhut jolma so mardia imbar. Naeng paluaonNa do Portibi on nang saluht na tinompa. Jala tugas tanggung jawabta songon angka na porsea asa gabe habaoran pasupasu panggulmiton ni ngolunta.

ü   Mansai ringkot do sabbat di hita nang di parmingguon dohot angka ulaon partondion laho pasangaphon Debata. Naung torop do angka na porsea mamangke ari sabbat I holan papuas pardagingonna.

ü   Haluaon naung diparade tu portibi on ima marhite Jesus Kristus Anak ni Debata. Asa tarjou sude ruas ni huria mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan jala marhite i do gabe surat ni Kristus laho manjamitai torop halak sian parange nang pangalahonta na dibagasan hatigoran dohot  hasintongan i. Amen.

 

Selasa, 11 Agustus 2026

Jamita Epistel XI Dung Trinitatis, 16 Agustus 2026

RADOTI UHUM, ULAHON HATIGORAN

(Taati Hukum Dan Tegakkan Keadilan)

Galatia 3 : 26 – 29

 

1.         Huria ni Tuhanta na hinaholongan, na mangula do Ap.Paulus di luat Galatia na mayoritas marlatar belakang halak non-Yahudi. Alai ro ma angka pangajari sipaotooto na ro sian halak Jahudi na manggaori. Nasida ima halak Kristen Jahudi na mandok hurang singkop do harKristenon I molo so padohot ruhutruhut ha-Jahudion dipadalan. Asa ditonahon nasida halak Kristen di Galatia patupa parsunaton dohot na mangulahon sintong patik na sampulu i. Hape lapatan ni angka patik i ima songon siparorot tu angka naung porsea dibagasan Jesus Kristus. Manjaga hadirion ni jolma i asa tongtong mian di bagasan lomo ni roha ni Debata. Mamboan, mangarahon, ngolu ni jolma i asa mardalan di lomo ni roha Debata Ama i. alai ala ni godang ni pangalaosion ni jolma i di patik i. Na nidok ni patik i ndang tarula jolma i, manghorhon patik i do mamboan jolma tu panandaon di dosa i (Rom 3:20; 4:15; 5:13; 7:7-12). Alai di haroro ni barita na uli na binoan ni Kristus i, sian asi ni roha ni Debata Ama i, manutup sude pangalaosion ala ni patik i. Ai ndang adong na tigor nanggo sada anggo sian patik i alai gabe patar do hatigoran ni Debata ala ni asi ni rohaNa sian haporseaon di Jesus Kristus i (Rom 3:22). Jolma i gabe pintor ala ni asi ni roha ni Debata di panobusion na pinatupa ni Kristus i. Hinorhon ni panobusion ni Kristus i gabe angka anak ni Debata na tinobusNa i ala ni haporseaon. Gabe angka anak ni Debata hita alani pandidion i di bagasan haporseaon dipasada hita dohot Kristus i (1 Kor 12:13). Ai tartanom do hita rap dohot ibana marhite pandidion i tu bagasan hamatean, asa marparange hita di bagasan ngolu na imbaru songon Kristus naung hehe sian angka naung mate hinorhon ni hasangapon ni Amana (Rom 6:4). Hinorhon ni pandidion i gabe jolma na imbaru hita na tigor jala na ias roha na mangolu di jolo ni Debata salelengna. Ala ni pandidion i panobusion ni Kristus i taparuloshon, gabe sisada panghophopon na tinompa na imbaru saluhut na tinobus ni Kristus i (II Kor 5:17).

2.         Ngolu na buruk na di toru ni bura ni patik i, ai saluhutna jolma i nunga marroha sada ai ndang adong na tigor nanggo sada. Alai ala ni haporseaon di panobusion ni Kristus i tasolukhon do ngolu na imbaru ala ni na sahangoluan dohot Kristus di pandidion i. Marhite pandidion na badia i nunga tajalo pembaharuan. Bangko ngolu na leleng i na ginoaran ni bura ni patik i tatadinghon mangeahi haluaon na sian Kristus i (Rom 6:1-11). Ndada marrumanghon hamubaon di pardagingon, alai marrumanghon ngolu di partondion na ni alusan ni ngolu haporseaon (1 Petr 3:21). Ai Kristus i do diparuloshon hamu. Sude hamu naung tardidi tu bagasan Kristus. Sian marragam houm, bangso dohot marga dipasada di bagasan na mangolu na imbaru di bagasan panobusion ni Kristus i. Ndang mardia imbar be halak Jahudi, Gorik, hatoban manang anak mata, baoa manang parompuan alai dilehon gabe sisada ngolu panobusion ni Kristus i, marngolu na imbaru. Di bagasan sudena i tajalo marhite pandidion na badia gabe marngolu na imbaru holong sian ragam ni dosa na nidok ni patik i. (Psalm 132:9; Jes 61:10; 64:6, Zak 3:3).

3.         Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus; di habatahon, angka anak kandung do gabe panean manang pewaris di arta ni natorasna. Di nuaeng na adong do na mangadopsi anak gabe sipanean di arta ni natorasna. Pangadopsian anak marhite pengadilan manang marhite adat. Alai anggo hita naung dipaias/diselamatkan Kristus i do hita sian bura ni dosa i gabe diain hita gabe anakhonna, gabe pewaris di arta na pinaradena i di angka na porsea di Ibana. Digombarhon di turpuk on, molo Kristus nampuna hita sekaligus do gabe pinompar ni si Abraham ima sipanean di pasupasu, asi ni roha na sian Debata Ama i. Bagabaga ni Debata tu si Abraham gabe pasupasu di sandok na mangulahon lomo ni roha ni Debata. Bagabaga haluaon na pinasahat ni angka panurirang bangsona dohot do i tarida di bagasan Kristus Jesus. Kristus i do hapataran ni bagabaga i. Di bagasan Kristus i do digohi saluhut na nidok ni patik i, sian asi ni roha ni Debata Ama i gabe anak do angka na tinobus i di Kristus i jala gabe panean di bagabaga ni Debata Ama i ala ni haporseaon. Tardidi di bagasan goar ni Debata Ama, Anak dohot Tondi Porbadia, pasadahon hita do i dohot Kristus i, jala marngolu na imbaru hita di bagasan pandidion i mangalehon di hita gabe panean di bagabaga ni Debata Ama i.

4.         Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, naung tardidi do hita tu bagasan goar ni Debata Ama, Anak dohot Tondi Porbadia asa tongtong hita marhasadaon di bagasan ni Kristus. Angka na porsea naung tardidi tongtong tarida parange na marngolu na imbaru jala gabe panean di bagabaga ni Tuhan i. Hata ni Tuhanta mandok di Rom 6:3 – 5 Na so diboto hamu do on: Sude hita, nasa naung tardidi tubagasan Kristus Jesus, tubagasan hamateanna do hita tardidi? Antong, naung tartanom do hita rap dohot Ibana marhitehite pandidion i tubagasan hamatean, asa marparange hita di bagasan ngolu na imbaru, songon Kristus naung hehe sian angka naung mate hinorhon ni hasangapon ni Amana. Ai anggo nunga sanghambona hita dohot Ibana, di na rap mate hita dohot Ibana i, suang songon i ma hita nang taringot tu haheheon. Songon na pinangido ni topik ni minggunta na mandok: RADOTI UHUM, ULAHON HATIGORAN (Taati Hukum Dan Tegakkan Keadilan), ima siulahonon ni angka na porsea i asa panean di Harajaon ni Debata marhitehite Jesus Kristus i. Amen.

Sabtu, 08 Agustus 2026

Jamita Evangelium X Dung Trinitatis, 9 Agustus 2026

POS MA ROHAMUNA, UNANG HAMU MABIAR

(Tenanglah, Jangan Takut)

Mateus 14 : 22 – 33  

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, ia turpukta on ima na manaringoti Jesus na mardalan di atas ni tao, jala boi do dapot hita barita on di Markus 6: 45 – 52 dohot di Buku Johannes 6: 16 – 21. Di na masa Jesus mardalan di sisik ni tao i ima dungkon masa na mangalehon mangan roti lima ribu halak jala masa ma alogo na gogo di tao i, disosak do parau ni angka sisean i di tao Galilea i. Ia tao Galikea manang Genesaret (ptd. Luk.5:1) manang digoari Laut Tiberias (ptds. Joh.6: 1; 21: 1) ima tao na mansai bolak. Mansai godang do na binahen ni Jesus donokhon tao Galilea i, jala di bagasan turpuk on ma boi begeonta na nipatua Jesus mangalo hagogoon ni portibi on marhite n amardalan di sisik ni tao Galilea.

2.                  Ay.22-23; Hasadaon ni panghobasion dohot tangiang. Mansai uli molo tasulingkiti dung Jesus marhobasi torop halak, pamalaum angka na marsahit, mangalehon mangan lima ribu hala, disosoi Ibana do nasida asa muli nang dohot angka sisean i. Dung i nangkok ma Jesus tu atas ni dolok, pasisihon dirina jala martangiang sahalakNa. Pangalaho on paboa mansai ringkot do na martangiang di na laho marhalado. Boi do tubu sungkunsungkun, ringkot do Jesus martangiang, ai tong Debata do Ibana? Parjolo; asing ni Jesus Kristusn a marnampunahon ha-Debataon, jala tong do adong hajolmaonna. Boi do antusanta ia tangiang i na mamuhai angka na di rohanta i tu Debata, asa tangihoononNa. Jadi hal na wajar do molo martangiang pe Jesus sian hajolmaonNa paboahon angka na di rohaNa I tu Debata Ama i. Boi do idaonta boha do pandohan ni Jesus pasahathon na di rohaNa i songon jolma, uju  martangiang Ibana; “Dung i laho ma Ibana paduahalihon martangiang, ninna ma: Ale Amang, molo so tarbahen salpu on, nda ingkon huinum, sai saut ma lomo ni Roham!” (Mat 26:42; bdk. Mrk 14:36; Luk 22:42). Napaduahon: Molo martangiang Jesus ima laho tu mangondingi jolma manisia do. Molo piningkiran boi d Jesus martangiang dibagasan rohana. Alai na naeng patuduhononNa do tu hita panghophoponNa tu hita jolma, jala asa gabe tiruan na binahenna tu hita jolma asa ringgas martangiang. Martangiang hita ala na unduk do hita tu Debata Ama i nang pe mansai maol taadopi ragam ni situasi. Marhite na martangiang i do asa taantusi na naeng siulahononnta sian Ama i. Jala diajarhon Jesus do tu hita boha do martangiang dohot denggan; ima tangiang “Ale Amanami” (Mat.6:9-13). Nanaeng patuduhononNa tu hita, molo ro pe angka parsorion ni ngou, holan Tuhanta i do hagogoonta. Jala dibagasan tangiang i dipatuduhon do ringkotna manesa dosa ni dongan, songon na pinasahatNa dibagasan tangiangna; “Ale Amang! Marpamuati ma roham mida nasida, ai ndang diboto nasida na binahennasida I” (Luk.23:34). Jala mansai godang dope tudosan na mangajari hita asa mamboto laho martangiang, ala naung dipatuduhon Tuhanta Jesus i do tiruan tu hita boha do sasintongna na martangiang on. Dipatuduhon Tuhanta i do tu hita ia tangiang i do hagogoon di bagasan parngoluonta angka na porsea. Asa molo taulahon pe lomo ni roha ni Debata naeng ma patuduhon hasolhotonna diulaoni raphon Debata marhite tangiang. Disi do asa margogo angka sipararat Barita na Uli i mamaritahon Barita na Uli i. Tung gale do angka na porsea i molo so jolo martangiang mamuhai angka ulaonna. Ngolu ni angka na porsea ndang dao sian partangiangon. Asa ringgas ma ruas ni huria laho martangiang jala ringgas mulaulaon.

3.                  Ay.24 Parsorion ni ngolu. Ngolu ni na porsea naung pasomalsomalhon partangiangon dibagasan ngoluna mangalehon hagogoon, siala mansai godang do parsorion ni ngolu on na manjonohi ngolunta. Molo so martangiang dohot denggan, boi do gabe naeng lonong solu ni parngoluonta. Ai songo na manangkohi solu I do hita di parngoluon on, jala marganti sorin do gaumbang I n aro tu adopanta. Songon galumbang ni laut I, boi metmet, boi do muse balga; laos songon I ma gombaran ni angka parsualon ni ngolunta, sipata metmet jala sipata balga. Huria I pe digombarhon do songon solu, molo so margogo martangiang angka ruas ni huria, boi do disosak galumbang I huria i. On do na torop masa di deba ni huria na sai marbada, marsalisi, ruas tu ruas, ruas tu parhalado, ruas tu pangola ni huria, parhalado tu pangola ni huria nang ragam skisma na terjadi ala so margogo martangiang sude ruas ni huria i. Alai naung dipadanhon Tuhanta I di pangaramotion tu angka huriaNa sahat ro di hasusuda ni portibi on ( Mat.16:18; 28:19-20).

4.                  Ay.25-27; Unang mabiar ho”. Ndangb oi tardodo rohanta pambahenan ni Tuhanta Jsus laho paluahon hita sian hagogotan. Dibagasan turpuk on dipaboa do Jesus na ro manopot angka siseanNa na dibagasan biar ni roha ala ni galumbang na manosak parau nasida, marhite partingkian dohot car ana so somal. Ro do Jesus di pukkul tolu marhite na mardalan di sisik ni tao i. Jala sadar do nasida naso raphon Jesus guru nasida I disi umbahen so boi nasida mangido pangurupionNa (ptds. Luk 8:22-25). Dina masa na maol situtu di tingki I, so panagaman n iroha, tompu ma diida nsida adong na mardalan di sisik ni tao I, jala dirimpu nasida do I begu. Alai pintor dipangkulingi Jesus ma tu nasida: Pos ma rohamuna, Ahu do! Unang hamu mabiar!. Hata “Pos ma rohamuna (tenanglah) di hata Gorik didok ; tharséō jotjot do pangke Jesus laho margogoihon angka na marsahit n aro tu Ibana. Tuna pangpang (Mat.9:2), tu parompuan na tamaningon bulan on sampuludua taon (Mat.9:22) as apos roha nasida jala porsea asa jaloon nasida hahisaron. Jala didok Jesus do muse : “Haporseaon mi do na paluahonn ho”. Sian on boi hita marsiajar, asa tongtong hita marpos ni roha tung aha pe na masa. Na ringkot di hita ima porsea na urupan ni Jesus do  hita, ndang loasonna hita mangadopi parngoluonta sahalakta.

5.                  Ay.28-32; tonggor ma simalolongta holan tu Jesus. Dung tangkas dibege jala ditanda angka sisean  soar ani Jesus, disima dapotan pos n iroha nasisda. Alai di angka halak na manghaholongi, ndang sae holan mar pos n iroha. Halak a marholong n iroha sai naeng do rohana solhot dohot haholonganna. Songon si Petrus n manghaholongi Jesus mandok; “Ale Tuhan, anggo Ho do hape, dokkon ahu ro mandapothon Ho, mardalan sian aek i.” Holongna i mambahen si Petrus naeng do hatop raphon Jesus na tongon mardalan di sisik ni tao i, jala haporseaonna na mambahen ibana porsea ia Jesus do na mardalan i, jala pos rohana nab oi do Jesus mangalehon hagogoon tu ibana. Mamereng torus tu bagasan ateate ni si Petrus, asa dialusi Jesus ma si Petrus mandok: “Ro ma antong”, dungi tuat ma si Petrus sian parau i mandege sisik ni tao i, jala mardlan mandapothon Jesus. Haporseaon i do na mambahen hita barani laho manadinghon na adong di hita, manandinghon na tatiop, mananggalhon inganan na demak di rohanta, jala mardalan ma tu dalan na gogot, na so tenang , alai torus tonggor manatap tu Jesus. Asa ala ni haporseaon do si Abraham olo manadinghon hutana, artana laho manuju sada tano naung diuarihon Debata tu ibana. Ala ni haporseaon do na olo si Musa mangadop Piraun jala manguluhon bangso Israel bungkas sian Misir tu tano Kanaan. Angka na porsea nao lo tonggor simalolongna holan tu Jesus nab oi do ibana mamolus nasa ragam parsorion ni ngoluna. Alai dungkon ndang focus si Petrus tu Jesus, ima ala ni naro galumbang gabe lonong ma ibana.Na gabe lupa do si Petrus di dasor ni haporseaon tu Jesus i gabe mimbar ma haporseaonna. Alo ni biar ni roha ima barani, ima sikap nao lo mangadopi hamaolon dohot angka ondamondam dibagasan ngouna. Habaranion laho mangadopi angka hamaolon dibagasan ngolunta ndanda sian dirinta sandiri, alai sian Kristus i sandiri. Uju ro bbiar n iroha ringkot do hita manghehei mual ni hagogoonta ima Jesus Kristus i. On ma na niulahon si Petrusmandok : “Tuhan, Palua ahu”. Uju tapangido pangurupion sian Tuhan i, uju herbang tanganta mangido panogunoguonNa, ro do Tuhan i manjonohi hita jala manghndit hita sian hamaolon i songon na binahen ni Jesus manurdukkhon tanganna manangkup si Petrus, disesa ma mimbar ni rohana dohot biar ni rohana jala di pabongot ma tu parao i, dungkon i gabe so ma alogo i. Holan marhite Tuhan Jesus do na boi pa poshon rohanta.

6.                  Ay.33; Panindangion taringot tu Kristusn songon Anak ni Debata. Dungkon godang na niida ni angka sisean i termasuk ma si Petrus di ragam na pinatupa ni Jesus angka halongangan; na pamalum angka na marsahit, pagandahon roti dohot dengke na dilehon tu lima ribu halak asa mangan, mangarjai huaso ni portibi, jala mambahen si Petrus boi mardalan  disisik ni tao I jala manogu ibana na naeng lonong, manggorgori roha ni angka apostel I laho manomba Jesus huhut mandok: “Tutu do Ho Anak ni Debata!” Pandohan on tong diulakhon di Mat 16: 16 asa diuduti ma na pasahathon huaso na sian Kristus tu Apostel Petrus laho maniop anak hinsu Harajaon banuaginjang i.

7.                  Topik ni mingggunta: POS MA ROHAMUNA, UNANG HAMU MABIAR (Tenanglah, Jangan Takut). Aha do nuaeng na umbahen mabiar hita ? Masa lalu yg kelam, akar pahit, angka persoalan hidup naung leleng na so marnasae. Mansai godang do galumbang ni ngolu na taadopi jala marragam do. Alai naeng ma bolusonta i luhutna marhite haporseaon dohot pangkirimon. Molo soada haporseaon dohot pangkirimon dibagasan Kristus, na gabe marhusor di parsualon i do hita, holan di galumbang ni ngolu i do roha dohot pikiranta. Alai ala adong do haporseon dohot pangkirimon na boi do hita mamolus galumbang ni parngoluan dohot hadameon. 1 Petrus 5:7 Tinggangkon hamu ma nasa na hinolsohon ni rohamuna tu Ibana, ai disarihon do hamu! Psalmen 37:5 Pasahat ma dalanmu tu Jahowa jala haposi Ibana, asa Ibana paturehon. Amen.

Senin, 06 Juli 2026

Jamita Epistel VI Dung Trinitatis, 12 Juli 2026

MARSIURUPAN

(Saling Menolong )

5 Musa 15: 6 - 11

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, sai jumpangan hita do angka na pogos di humaliangta, tarlumobi di na mansai maol jolma mangalului ngolungolu siganup ari. Tabereng ma di negaranta on, godang do na pogos ala kemampuan dohot ala ni sahat gabe marpogos. Godang paingoido, pengamen na di pasar, di lampu merah, nang di kota dohot di desa. Molo di luar negeri didok mai homeless, godang doi ala ndang mampu be manggarar pajak na mansai timbo, dohot angka sew ani jabu na mansai balga gabe godang ma asida modom di undungundung na dipajongjong di topi ni dalan manang trotoar. Ndang sae pangomoan nasida laho memenuhi kebutuhan ni ngoluna siganup ari. Ternyata na pogos on sai adong do di portibi on songon pandok ni Tuhan Jesus di Joh.12: 8 :”Ai tongtong do adong na pogos ditongatongamuna…..”.

2.                  Sian na jolo pe naung adong do halak na pogos, ima na binaritahon ni turpuk on tu hita di 5 Musa 15 6 – 11 na masa ditongatonga bangsoIsrael.. Dilehon Debata do tu nasida tano nagok pasupasu; ai tano na napu, habaoran ni situak ni loba dohot susu do Kanaan, sibo-an kemakmuran. Alai sai adong do na pogos di tongatonga nasida. Bahkan firman Tuhan terus terang menuliskan: “sebab orang-orang miskin tidak hentinya akan ada di dalam negeri itu.” Mengapa? Itu memang faktor “usaha” manusia, dan kejatuhan manusia dalam dosa. Tuhan yang baik tentu ingin manusia hidup dengan layak, sehingga firman Tuhan hari ini memberikan petunjuk agar orang Israel saling membantu satu sama lain, khususnya menolong yang miskin. Ima na disungguli turpuk on tu hita asa masiurupan ma bangso I sama nasida, marhite:

a)                 Na manosa utang ganup taon papituhon (ay.1-6); Di halak Israel, sai dipasingirhon do hepeng mandok astuanna asa di taon na papituhon i, singir na sida i disosa ma. Asa ndang adong be singir nasida. Panghorhonna gabe soadong be utang na mansai leleng martaon taon, jadi ndang dipasingirhon manang tarutang lobi hurang saleleng onom taon. Angka na malo mandok ia pembatalan ni utang I holan malakku di na sataon I do, so pola gararon utang I di taon patoluhon  uju  maradian gogo ni tano I di ari sabat. Alai bi do martudutudu I tu pembatalan utang I saluhut. Pangalaho pelunasan utang I jotjot do I dilapati sian Debata, ala diradit bangso I do parent ani Debata, tung so adong be masa kelas bawah permanen di tongatoga bangso Israel. Alai boi do pigapiga sian nasida maol ekonomina alai adong do kesempatan nasida gabe hehe sian hapogoson I nangetnanget. Alai molo halak na asing/halak sileban (nokri) jala asing do muse molo halak na asing /sileban I na hot menetap (ger) ditonga nihalak Israel (ptds. 5 Musa 14: 21a). Jala sah do dipangido pangggararon ni utang nasida sian halak sileban I di taon sabat, ala ndang masuk nasida di komunitas houm ni bangso Israel. Dipatupa do uhum si songon on laho panenanghon hapogoson ditonga nibangso Israel dohot laho mangatur parsaoran nasida asa lam tu dengganna. Ala so diradoti patik dohot Hata ni Debata manghorhon hapogoson nasida, ai ndang lomo roh ani Debata mida hapogoson na masa di nasida. Molo diulahon nasida do Hata ni Debata, sai pasupasuonNa do nasida, alai sai adong do na pogos jong ditongatonga nasida ima ala so unduk nasida tu Hata ni Debata. Alai sai mulak do roha dohot holong ni Debata laho mangurupi angka na pogos. Ndang na dibagabagahon Debata tu Bangso i hamoraon tanpa syarat nang secara individu nanag secara nasional. Alai di bagabagahon Debata do kesempatan laho mandapot hamoraon i marhite haunduhon bangso i tu Debata. Sasintongna molo tagkas do diingot bangso Israel di ompunasida si Abraham sai tarpasupasu do jala gabe pasupasu tuhumaliangna. Marhite hunduhon dohot haserepon ni roha si Abraham di na mangaradoti Hata ni Debata jaloonna do upa ni haundunhonna i godang artana nang gok pasupasu dipasahat Debata tu ibana. Songon i na masa tu angka na mangalehon rohana tu Debata, si Jakob, si Josep, si Job, si Daud, Salomo, si Daniel dna.

b)                 Huria ni Tuhanta, godang do angka na gabe saksi hidup disinuaeng on na unduk roha tu Debata sai tarpasupasu jala gabe pasupasu na tu humaliangna. Tudos na nidok ni Hata ni Tuhanta di Matius 6:33, “Sai jumolo ma lului hamu harajaon ni Debata dohot hatigoranna, dung i tambahononna do sude angka ondeng tu hamuna!.” Ai Tuhanta I do mual ni hangoluan, mual ni pasupasu, jala na jumadihon saluhut na di portibi on. Jala nunga dipaboa Jesus jaminan na sian dirina pasupasu i, songon na tarsurat di:

Ø   Joh.6: 35; Ahu do roti hangoluan i,

Ø   Joh.15; 1 8, Ahu do hau anggur na tutu’,

Ø   Joh.10:11, Parmahan na denggan do anggo Ahu,

Ø   Joh.14: 6, Ahu do dalan i dohot hasintongan dohot hangoluan.

Ø   Joh.11: 25; Ahu do haheheon dohot hangoluan

Ø   Joh. 8: 12 Ahu do Panondang ni portibi on

 

3.                  Sosososo asa marasi n iroha tu angka na pogos (ay.7-11): ditonahon do tu bangso i asa unang mangaloppit tangan molo ro hapogoson di angka donganna sabangso, ima uhum haluaon di taon papituhon, ndang adong disi sangkap mangambati marsilehonlehon tu na mangharingkothon. Uhum I boi do gabe sabbat marsilehonlehon tun a pogos, ido alana dipatikhon Debata tu bangso Israel asa  masilehonlehon asi n iroha tu angka halak na mangharingkothon. Diparrohahon Debata do angka keluarga naung dipadanhon I jala asa maduma ngolu nasida. Ido alana, uhum di Israel dibahen do laho mangalinggomi ang ana marhahurangan.

4.                  Ingkon herbang do tangan nasida laho mangurupi angka donganna sabangso I, nang sian amteri, tenaga, pikiran nang ragam sibahenon laho mangurupi angka na hahurangan dohot na pogos. Asa unang adong na marjahat ditongatonga nasida. Mansai tangkas do ala ni hapogoson adong do jolma gabe manangko, mamunu, dohot marjahat. Alai asing ma molo naung bangkona manangko soala ni hapogoson nang hasusaan ima na mangulahon korupsi, angka koruptor ratarata angka na mora do, tung so dihalashon be hamoraonnai nang dihasabamhon, sai naeng do lam dipagukguk hamoraonna I, hape ujungna ditangkup KPK jala di hurungkon. Molo na pogos boi doi ala lemba ni orhana, neang ni orhana nang ala ni haotoonna, hajahatonna; mangula na so suman, mamangke narkoba, dohot pasudasuda artana, ndang marpangontik, boi do mambahen pogos ibana. Alai adong do na so beruntung di hangoluan on, ala PHK, ndang adong bakat, ala ditipu, ala gagal di parkarejoan dna, boi do manghorhon hapogooson. Adong do sahat na gabe  manangko laho memenuhi kebutuhan sipanganon siganup ari. Ala ni I mansai denggan do  ungkap roha ni angka na porsea I marasini roha tu angka na pogos na di humaliangna.

5.                  Huria ni Tuhanta, disosoi do hita asa marsiurupan, songon na pinamasa halak Amerika dohot Jerman. Kebiasaan meninggalkan barang bekas di luar rumah atau trotoar agar diambil oleh orang yang membutuhkan dikenal sebagai budaya curbside freecycling. Praktik ini populer di negara-negara seperti Amerika Serikat, Jerman, dan Australia, sebagai cara untuk mendaur ulang dan membantu sesama:

ü   Amerika Serikat: Warga di kota-kota besar sering meletakkan barang seperti kursi, buku, atau peralatan elektronik di trotoar pinggir jalan dengan label "Free".

ü   Jerman: Warga, terutama di Berlin, biasa menaruh barang tak terpakai di depan rumah dengan tanda "zu verschenken" (untuk diberikan) agar diambil orang lain. Namun, otoritas setempat kini mulai menerapkan denda bagi warga yang meninggalkan barang terlalu lama atau mengotori jalanan umum.

ü   Australia: Dikenal dengan istilah kerbside collection (pengumpulan tepi jalan). Warga biasa menaruh barang-barang besar di luar rumah menjelang jadwal pengambilan sampah tahunan oleh pemerintah kota, yang kemudian sering dimanfaatkan oleh pencari barang bekas.

Tudos ma na disosoi Ap.Paulus di Galatia 6:10 Antong, binsan sadihari dope, taulahon ma na denggan di saluhut halak, alai gumodang ma tu donganta sahaporseaon! Naeng ma on sai gorgor di roha ni angka na porsea, asa mansai godang dope na pogos ditongatonga nihuria i, jala boi do mangerbang on tu duru ni huria i. Asa huria ni Tuhanta i na tarpasupasu jala tarjou siboan haluaon, ndang holan sijalo haluaon, alai boi do siboan haluaon tu humaliangna. Kaum miskin tidak akan pernah lenyap;  “Mungkin Yesus sedang memikirkan Ulangan 15:11 ketika Ia berkata, 'Orang miskin akan selalu ada di antara kamu' ( Matius 26:11 ; Markus 14:7 ; Yohanes 12:8 ).”

6.                  Huria ni Tuhanta, topik ni minggunta manjouhon hita asa: Marsiurupan (saling menolong), ima ngolu ni angka na porsea. Asa dison ma hataridaan ni potensi diakoni ni huria laho mangurupi angka na pogos. Unang ma lalap huria I holan laho pajongjong gareja  na megah, alai hurang di na mangurupi na pogos. Diakonia HKBP bukan sekadar kegiatan sosial, melainkan wujud nyata kasih Kristus melalui tindakan konkret. Pelayanan ini menjembatani jurang penderitaan dengan membawa pemulihan, penghiburan, dan keadilan bagi mereka yang terpinggirkan, sakit, atau berkekurangan, sekaligus merefleksikan kehadiran Allah di tengah dunia ini. Tudos tun a nidok Jesus di Matius 25:40Dung i alusan ni Raja i ma nasida: Situtu do na hudok on tu hamu; Nasa na binahenmuna tu sada sian anggingku angka na metmet on, na tu Ahu do i dibahen hamu!” Amen.

Jamita Evangelium XII Dung Trinitatis, 23 Agustus 2026

  TOGU  MARSITIOPAN TU HATIGORAN (Teguh Berpegang Pada Kebenaran) Efesus 4: 7 – 16      1.                   Huria ni Tuhanta na h...