Senin, 12 Oktober 2026

Jamita Epistel XX Dung Trinitatis, 18 Oktober 2026

DEBATA DO MANJOU JALA MAMILLIT HAMU  

(Dipanggil Dan Dipilih Allah)

1 Samuel 3 : 10 – 14

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Taida ma dibagasan turpuk on molo tajaha sian jolona Debata marsoara manjou si Samuel, jala si Samuel olo mananginangi. Boasa dijou Debata si Samuel? Si Samuel dijou di situasi na maol, laho mamboan Israel tu hamubaon. Tangkas do didok, di ayat 1, uju i "mahal Hata ni Jahowa jala ndang adong sadia pangungkapon" (Firman Tuhan jarang, dan penglihatan-penglihatan pun tidak sering"). Boasa? Huroha, angka malim di Silo ndang talup be gabe perantaraan ni Hata ni Debata. Bangso i pe ndang badia be; angka harorangon nama masa di bagasjoro; korupsi rarat di masyarakat; jolma paihutihut hagiotna be na paleahon habadiaon ni Debata. I ma na padaohon tondi panurirangon sian i bangso i. Hansit do keadaan na songon i. Ndang adong be inganan ni natorop laho manungkun lomo ni roha ni Debata; ndang adong be angka pengalaman spiritual dapot ni bangso i. I do keadaan na humansit, molo so adong be tuntunan spiritual di hita. Ala ni i, ingkon tung hamauliatehononta do tu Debata, molo sai dipaborhat dope angka naposoNa na olo paboahon angka Hata ni Debata tu hita. Unang ma adong nian ruas ni huria na menganggap, ia angka pandita, guru, bibelvrow, manang diakones i na holan "cari makan" manang holan sekedar lapangan kerja-na huria i. Sihamauliatehonta do molo sai adong dope angka naposo ni Debata na burju pasahathon Hata ni Debata tu hita, paboahon angka lomo ni roha ni Debata siulahononta, nang angka pengalaman rohani siihuthononta. Ai mansai hansit do molo so adong be i, songon di zaman ni si Eli on. Dijou do si Samuel di keadaan na songon i, laho mamboan hamubaon. Ala ni i, hal na luar biasa jala hadiah na balga do panjouon dohot haoloon ni si Samuel on di bangso Israel. Dia dipanggil dalam keadaan yang sulit untuk membawa perubahan. Jala olo do ibana.

2. Boha do ia hita? Tung malengleng do ateatenta paidaida kondisi ni masyarakat-ta nuaeng, ala ni parange dohot moral na lam lumlam. Ise do hita na olo mangoloi joujou ni Tuhan i laho paturehon angka i, laho mamboan perubahan. ise do hita na rade mangoloi panjouon ni Debata memimpin perubahan tu na humaliang hita? Molo lalap do hita marungutungut, manang menyalahkan, menuding, meletakkan tanggung-no jawab itu kepada orang lain, tidak akan terjadi perubahan apa-apa, malah mungkin keadaan akan semakin runyam. Yang Tuhan butuhkan sekarang adalah: Siapakah yang mau menjadi samuel-samuel baru di tengah kemerosotan moral masyarakat kita ini?

3. Boasa si Samuel dijou? Somalna di Israel, anakkon ni malim do manguduti ulaon ni amana songon Malim. Boasa ndang ianakkon ni malim Eli?; boasa si Samuel?a. Ima ala mansai rajin do ibana manghobasi Tuhan i. Dakdanak dope ibana (ra, hira marumur 12 taon dope) alai nunga tung dihaburjuhon ibana melayani Tuhan ditoru ni pengawasan ni si Eli. Bertolak belakang do on tu pangalaho ni ianakkon ni si Eli, ima si Hofni dohot si Pinehas. Sai dialo nasida do Debata, alai ianggo si Samuel, burju do melayani Debata. Sai dihalanggushon nasida do poda ni natorasna si Eli, alai si Samuel sai burju mangoloi. Nang pe rap nasida di jolo ni si Eli, ndang terpengaruh si Samuel tusi. Tung dihaporseai do Debata, jala ganup ari martambatamba haunduhonna tu Debata. Sasintongna, haburjuon ni si Samuel on do pailahon dohot menegor pangalaho nasida i. On ma nian sipatupaonta tu angka sundut na umposo. Naeng sian usia dini tapature nasida asa gabe halak na unduk roha, na serep roha, na rajin mangoloi dohot melayani Debata. Tu angka parroha sisongon i do pasahaton ni Debata ulaon na balga laho pasauthon lomo ni roha ni Debata. Unang terpengaruh angka naposo tu angka na jahat na di lambungna, songon na masa nuaeng, na sai jotjot dilesengi donganna angka anak muda na burju mangoloi Tuhan i. Jangan terpengaruh, tetaplah setia dan rajin melayani Tuhan.

4. Siambolongkonon ni angka na umposo do sikap/ pangalaho ni anakkon ni si Eli. Nunga diparade Debata nian di nasida hak istimewa laho manguduti ulaon ni amangna si Eli, alai dipansuasaehon nasida do kesempatan i. Boasa? Ala rumingkot di nasida paihutihiut hagiotna. Awas, anak-anak muda! Zaman kita sekarang bagaikan magnit yang sangat kuat menarik keinginan daging anak-anak muda. Roh hedonisme, keinginan memuaskan segala hasrat kemudaan, itulah yang sering menghancurkan masa depan anak-anak muda. Lebih baik meniru Samuel. Dia memberi diri dan masa mudanya diarahkan Tuhan menjadi persiapan untuk tugas yang lebih besar bagi kesejahteraan bangsa di masa depan. Mari, baca Pengkotbah 11, 9 “Bersukarialah, hai pemuda, dalam kemudaanmu, biarlah hatimu bersuka pada masa mudamu, dan turutilah keinginan hatimu dan pandangan matamu, tetapi ketahuilah bahwa karena segala hal ini Allah akan membawa engkau ke pengadilan!” Dan bila kita belajar taat sejak usia muda, kita akan lebih mudah menjadi pemimpin. Laos sian i taida, ndang mardia imbar hape umur ni jolma dipillit Debata. Mansai poso dope ibana dipillit Debata. I do sidalian ni si Jeremia, alai ingkon ibana do. Na rumingkot hape di Debata, ndada umur, ndada uban di ulu, ndada godang ni sira digugut, ndada sitorop partubu, ndada na malo manghatai, alai haburjuon dohot haringgason do, tanda ni pangoloion (ketaatan) tu Debata do.

5. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus; Tangihon ma panjouonNa! Rap do si Samuel dohot si Eli modom di bagas joro i, di na ro soara ni Debata manjou si Samuel. Disi dibege soara i, pintor hatop do si Samuel mangalusi: Dison do ahu. Botulbotul pelayan na hobas do ibana, naposo haposan, na so nirajaan ni simalolong manang tabo ni parpodomon manang halosohon. Joujou do on tu hita sude! Kita bisa berharap akan kunjungan Tuhan kepada kita bila kita sendiri mau tekun, rajin, sigap dan setia dalam tugas kita melayani Dia. Alai dirimpu ibana do na si Eli, tuanna i na manjou ibana. Pola sampe dua hali songon i. Ra, songon na di ayat 1, ala nunga jarang tarbege soara ni Tuhan di bangso i, gabe ndang laho rohana na Debata do na manjou. I do ra mambahen, nang si Eli pe, dirimpu do na marnipinipi si Samuel. I do alana disuru ma si Samuel asa modom muse. Burju do si Samuel manangihon Hata ni Debata jala torus do Debata dipingkiri rohana. Alai, ndang hea ro tu rohana, na olo Debata langsung ro mamanghulingi ibana marhite soara ni Debata sandiri. Ndang mungkin i, ninna rohana. I do gabe sai dirimpu na si Eli do na manjou ibana Ra, jotjot do songon si Samuel on nang hita ruas ni huria! Jotjot hita sala, tarimpu do Pandita, manang huria i na manjou hita, hape Debata do. Molo didok asa burju hita martangiang, ro tu partangiangan, mangalehon pelean, persepuluhan, manghangoluhon Hata ni Debata, tarimpu do Pandita, manang Parhalado manang Huria i na mandokhon i. I do sai jotjot tabege di na mandok hata: "Songon jamita ni Pandita i nangkin". Maol hita mandok: "Songon nidok ni Debata". Ndang taida, na Debata sandiri do na mandokhon i. Jala jotjot tarimpu, na laho tu kepentingan ni Pandita dohot Huria i molo sai dijamitahon angka i tu hita. Jotjot ndang taida i songon joujou ni Debata tu ganup hita. I do mambahen jotjot leas rohanta mangoloi, manang gabe gumogo kritik-ta membahas. (Na gabe parhalado pe, adong do na manghilala, na jolma do na manjou ibana dohot nioloanna disi. I do ra ala torop na langgus rohana di tohononna) Hape Debata do na manjou. Godang do halak na mangalusi: Dison do ahu, alai ndang disadari na Debata do na manjou. Angka i ma na mangulakhon modom muse.

6. Memang, ala so adong dope pengalaman ni si Samuel, gabe salah menanggapi do ibana di joujou ni Debata. Hita pe olo do songon i. Jojot, al andang tapasomal dirinta tumangihon soar ani Debata, ra dipanghulingi Debata do hati nurani-nta marhite Tondi Parbadia dua hali manang tolu Hita pe olo do songon i. Jotjot, ala ndang tapasomal dirinta tumangihon soara ni Debata, ra dipanghulingi Debata do hati hali, asa muba nian rohanta, alai ndang taantusi, ndang hita, Gabe so adong guna ni pangurupion ni Tondi i di hita. tahilala (tajaha Job 33, 14), jala sipata gabe sala mangantusi. Alai torus do Debata manjou. Ai molo dung disangkapij Debata, torus do i jouhononNa sahat tu na ro hita. Ai sangkap ni Debata di panjouonNa tu ganup hita, ingkon saut do songon nidok ni endenta i: "Na tinahiM sai ingkon jumpang do". Manang aha pe tabahen alasan, songon binahen ni si Musa dohot si Jeremia, molo naung disangkapi Debata ingkon saut do i.

7. Aha ma alusmu tu joujou ni Debata? Dung patoluhalihon sai diulahi Debata manjou, mamoto ma si Eli, Debata do hape na manjoujou. Maila do si Eli disi. Ibana do Malim, alai boasa ndang tu ibana joujou Debata, boasa ingkon tu si Samuel, "dakdanak" i? Ima ala ni hasalaanna taringot tu pangalaho ni angka gellengna i (Manat hita parhalado mangaradoti gellengta, sotung gabe dipaso Debata joujouNa tu hita. Sotung sanga halak na asing disuru Debata pasingothon hita). Na umborat dope, tona na naeng sipasahaton ni Debata tu si Samuel i, ima taringot tu uhum na naeng dabuon ni Debata tu pinompar ni si Eli. Alai, disadari si Eli do hasalaanna i. Gabe denggan ma dilehon ibana poda tu si Samuel: "Molo joujou muse di ho, dohononmu ma: "Manghuling ma ho ale Jahowa, ai mananginangi do naposoMon". (ayat. 9). Ulina i ate! i ma nian sipatupaon ni angka na tumua, angka natoras tu angka íanakkon dohot tu na umposo mangurupi angka naposo mengembangkan kemampuan nasida. Asa diboto nasida sandiri mangadopi masalah ni ngoluna. Unang hita "mengambil alih" dengan alasan nunga lebih berpengalaman hita jala nasida ndang diboto dope manang aha, manang ala hita natorasna jala nasida harus menuruti, manang ala na asing. Tatiru ma binahen ni si Eli, na olo mangajari si Samuel taringot angka hata sidohononna. Naeng ma songon i angka natoras mangajari, mameakhon angka hata sidohonon ni dakdanak, asa diboto mangaradoti angka ruhut dohot hata na badia. Kata-kata yang baik, yang kudus harus diletakkan oleh orangtua di mulut anak-anaknya.

8. Molo dipangido rohanta naeng manghatai Debata tu hita, ingkon tangkas do jumolo paradeonta dirinta laho umbege aha na naeng dohononNa tu hita, jala dia lomoNa (Tajaha Psalm 85, 9; Heber 2, 1). Molo naeng tajaha Bibel-ta, manang naeng tabege Hata ni Debata sian jamita, na jumolo sipatupaonta ima: Patunduk dirim tu Hata ni Debata. Dok ma: "Manghuling ma Ho, ai mananginangi do naposoMon". Angka i do na marlas roha mulak sian kebaktian. Gabe boi ma ditangihon si Samuel soara i, ala olo ibana HOHOM. Molo naeng manangihon soara ni Debata, ingkon jumolo do hita pahohom diri, mangatur roha dohot tondi, pahohom angka na ribut, patiur angka na rundut, dalam keheningan jiwa, memusatkan hati pada suara Tuhan. Sai joujou do Tuhanta i tu hita ganup tingki. Tarlobi, molo taadopi situasi na maol (pelik), marsoara do Debata mamanghulingi hita laho mangurupi. Alai ra, jotjot ndang boi tabege. Boasa? Ala tapaloas na rundut ni portibi on manggohi roha, pikiran, tondi nang sipareonta. Suara sekitar memenuhi telinga, hati dan roh kita. Ra, dumenggan do talehon tingki na hohom ganup ari, laho pasadahon roha, pikiran, dohot tondi laho manangihon soara ni Debata. Biarkanlah dirimu dalam keheningan, menutup telinga terhadap semua suara, dan memusatkan hati, pikiran, roh, dan perasaan dan segala inderamu hanya kepada Tuhan -dan dengan tenang menunggu, menunggu dan menunggu Tuhan berbicara. Pasti, Tuhan akan bekerja melalui hati, pikiran, roh dan perasaan serta inderamu, untuk membisikkan, atau menyuarakan kehendakNya bagimu.

9. Huria ni Tuhanta, sian pardalanan partondion ni si Samuel patuduhon kualitas kepemimpinan; disi do burju ni rohana laho marhobas, na rade mulaulaonna, jala na mangalao angka pangalaho na maralo tu sangkap ni Debata (songon tu si Saul na mangula hombar tu Hata ni Debata). Sai tongtong do marsihohot si Samuel na tinggil tumangihon Hata ni Debata nang ragam do angka ondamondam tu ibana. Ima na dipaboa di ay. 11-14 on, ala dungkon tolu hali Debata manjou si Samuel. Disi ma Debata na paboa boasa sai holan goar ni Si Samue dipajoujou Debata ala naeng do pararonNa si Samuel songon naposoNa ndada tu ianakhon ni si Eli rohaNa. Siala angka anak ni si Eli na marjahat tu Tuhan jala ndang diorai si Eli ianakhonna i. Dipasombu si Eli do hajahaton ni inakhonna na gabe manegai habadiaon angka pelean tu Debata. Ido umbahen dipillit Debata si Samuel ndada ianakhon ni si Eli.

10.                                                                                                                                     Huria ni Tuhanta, na gabe naposo ni Debata ndada ulaon na mura i, adong do sipata partuktuhan di ruas ni huria na berpengaruh, alai ala adong do dosa nang pangalaosionna, mansai bangkol jala borat naposo ni Tuhan i laho paingothon. Adong ruas na mansai timbo pangkat dohot jabatanna, alai dilaosi uhum ni Tuhani, boha do hita naposo ni Tuhani laho paingothon? Antar songon i ma sada contoh tantangan dohot pergumulan ni naposo ni Tuhan i. Godang nai dope angka persoalan na niadopanna, sai masirapusan do dibagasan rohana ala disi boi do ndang apa rade dope rohana mangadopi i saluhutna manang keluargana sandiri ndang siap. Ido na mambahen si Eli ndang mampu mandok sihatahononna tu bangso i dohot gogo siala keluargana sandiri pe ndang gabe tiruan laho mendukung pelayananna. Ala ni i adong ma opat naboi siparsiajaranta:

Ø                                   Naparjolo, dihalomohon Debata do angka na rade mangula di porlakNa. Ndang boi juaon i, alai ndang na sala mamlilit Debata. Naung didodo Debata do roha ni na pinillitNa jala naung diuji asa boi gabe naposoNa. PillitonNa do angka na burju roha jala satia mangoloi jala manangihon, jala tinggil tumangihon soar ani Tuhan i huhut mangulahon HataNa.

Ø                                   Napaduahon; ndang na muramura di na laho mamliit naposo ni Tuhan i. Ingkon paradeon do ianakhonta i dohot denggan nang di rumatanggana asa sahat ma di panindangion songon na nidok si Samuel i: “Mangkuling ma Ho, ale Jahowa, ai mananginangi do naposomon!” Molo so padohot do keluarga mendukung pelayanan ni naposo ni Debata, mansai maol do dipudian ni ari muse nasida gabe tiruan tu ruas nang angka na mangihut. Naeng ma gabe tiruan naposo ni Tuhani disaluhut ndang mardia imbar.

Ø                                   Napatoluhon; ala denggan do molo dohot dukungan ni keluarga nang natoras na pe dohot ma mendukung ulaon ni sahalak naposo ni Debata. Songon si Hana na sai jotjot martangiang, solhot tu Debata jala marpadan do ibana laho mamelehon anakna si Samue gabe naposo ni Debata. Sian pangalaho on, marsiajar hita di kepedulian ni natoras laho mamemehon sian na metmet Hata ni Tuhan i. Molo soada do dukungan Ama, Ina, Inakhon, natoras tu sahalak naposo ni Tuhan i, boi do gabe pengaruh na so denggan di haparhaladoonna nang di panghobasionna.

Ø                                   Na paopathon. Sahalak na poso ni Tuhan i, ingkon barani do paboahon na tingkos taringot tu Hata ni Tuhan i, unang gabe menek rohana laho pasahathon i ditonga ni ruas ni huria. Unang ala ruas na i marjabatan na timbo, sahalak na mora alai gabe ndang dihatahon nasintongi. Habaranion sahalak naposo ni Tuhan i ingkot saipadohot ma siann serep ni orhana jala marbisuk. Unang ma barani alai ndang marbisuk. Songon Panurirang Natan maradophon si Daud, barani do ibana paingothon alai marbisuk.

11.                                                                                                                                    Huria ni Tuhanta, topik ni Minggunta mandok: DEBATA DO MANJOU JALA MAMILLIT HAMU  (Dipanggil Dan Dipilih Allah). Naung dipillit Tuhanta I do hita tu haluaon marhitehite AnakNa Jesus Kristus i asa baritahononta hasintongan ni HataNa i. Sian topik minggunta boi do ro sungkunsungkun tu hita; Boha do hita mangolu songon angka na pinillit ni Debata? Angka halak na pinillit ni Debatai ma nasida naung ditontuhon na gabe Sarupa tu gombaran ni AnakNa (ImagoDei; Gambaran Allah), naung dipintori jala sahat na diparbadiai. Lapatanna, pamiliton ni Debata ndadang ala ni ise hita (status, keberadaan di portibi on), alai proses ni ngolu na diarahon tudoshon tu Kristus. Dison ma ringkotna hita pahusorhusorhon i. Panjouon ni Debata ndada holan ontangan as aro hita, alai panjouon asa olo hita dipauba jala diparbadiai. Dijou Debata do hita asa diproses, ditopa, diajari, diarahkan, jala dipahombar tu lomo ni rohaNa. Molo so sahat hita tu hadosan ni Kristus di parange, pangalaho nang pambahenan, dison ma ringkot na hita mengevaluasi, mamareso, manulingkiti panjouon ni Tuhan I tu hita, sintong do hita dijou gabe siihuthon Kristus ? Taalusi do panjouon ni Tuhani ? Unang maon naung tarjou gabe siihuthon Kristus alai sai diulahon dope parjujion, parmabuhon, gabe sibabijalang, manipu, manangko, mamunu, marbadabada, marmusu, sipelebegu. Ido umbahen didok Jesus di Mateus 22: 14 “Ai lan do na jinou; alai otik do na tarpillit.” Torop do naung di gonghon, alai ndang sude mangargahon gonghon i. Isara ni sahalak naung di gonghon tu parpestaan, alai ro ma ibana marpahean na so suman. DIpangke baju kaos oblong, dohot celana pendek, marsolopsolop huhut marisap sigaret. Dung sahat di pintu parpestaan hona usir security ma ibana ala ndang dianggap undangan parpestaan i, ala ndang suman pahean tu pesta ibana marpahean. Ima gombaran haradeonta marespon gonghon i, asa dohot ma disi naung muba parange,pangalaho n aro bi tu haimbaruon naung dipasahat Kristsu I tu hita. Panggilan tanpa pertobatan adalah Siasia. Sude do hita dijou asa ber “transformasi’ tu dalan dohot lomo ni roha ni Debata. Ala ni I marhite orientasi Pelayanan HKBP nuaeng : Pengajaran Iman Ditengah Keluarga “Ecclesia Domestica’ asa tagogohon marhite partangiangan keluarga. Ganup natoras bertanggung jawab laho mamemehon angka dalan ni Debata marhite partangiangan i, nang tarlumobi di sikap hidup siganup ari naeng ma gabe tiruan tu ianakhon nang keluarga. Angka keluarga na pinargogoan ni Tondi Parbadia, aktif marminggu, partangiangan, PHD, nang mangulahon hatigoran dohot hasintongan na hombar tu lomo n iroha ni Debata. Amen.

Sabtu, 10 Oktober 2026

Jamita Evangelium XIX Dung Trinitatis, 11 Oktober 2026

DIHALOMOHON DEBATA DO HOLONG NI ROHA  

(Allah Menyukai Kasih Setia)

Hosea 6 : 1 – 6

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Bangso Israel na dihamamasa ni Hosea mangolu dibagasan biar ni roha. Di masa Harajaon Yerobeam II naung maduma bangso i, alai hamoraon ni bangso i ima diparujungan na mansai rongking ala ni hajahaton ni bangso i na sai mambahen sogo roha ni Tuhan i. Mansai semarak do tanda las ni roha ni bangso i laho manomba Debata marhite na pajongjong godang inganan parsombaon. Bangso na niuluhon Debata do nasida ima istilah Teokrasi, alai dipudi ni i disomba nasida do tong angka baal, jadi naung dibahen nasida do sikap sinkritisme, na mambahen sogo roha ni Debata, ala tongtong do di ula nasida hajahaton (ay.4). Asa hinorhon ni i ditonahon Debat do tu si Hosea asa pasahathon uhuman na koras tu bangso Israel; nang angka uluan nang angka malim dohot keluarga ni raja na pasahathon haliluon. Marpadan do Debata laho manguhum bangso i, jala didok panguhuman ni Debata songon babiat na manoro (Hos.5:14). Asa di bindu 6 dilehon Debata do marhite Hosea kesempatan sahali nari asa marhamubaon ni roha nasida (ay.1-3). Alai boi do adong dua sidohonna dison, pandohan ni bangso Israel do manang pandohan ni si Hosea. Beta hita mulak tu Debata, ala Ibana do na mangaribahi dohot na pamalum hita. Molo naung Debata do na mangaribahi angka jolma na jat soada na boi manundati dohot na pasohothon sangkap ni Debata, holan Debata do na mambugangi laos Debata sandiri do na pamalumhon.

2. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus; Mansai maol do denggan parsaoran molo so marsitandaan. Angka na naung marsitandaan denggan ma parsaoranna jala mansai uli molo sai dijaga tu ariari na mangihut. Laos songon i do nang panandaonta tu Debata, molo tung denggan tatanda Debata, mansai denggan ma parsaoranta. Sian na jolo do angka jolma naeng marusaha mananda ise do Debata, nang secara fisik dohot partondion. Mansai godang do na binahen ni jolma laho mananda Debata, sada sian i ima marhite na pajongjong sisombaon songon patung manang angka jadijadian ni portibi on; adong ma i, marhite dolok na balga, sada batu na balga, manang hau na balga, manang tao manang laut, adong muse tu mata ni ari, tu bulan nang bintang dibahen do songon debata sisombaonna. Jala adong do na mambahen ruparupa angka na di portibi on, boi do i angka binatang, nang jolma. Ima di haporseai nasida songon debatana na mamboan pasupasu, hadumaon, angka na pinarsintana. (5 Musa 4: 15-17; Rom 1: 23). Mansai andul maralo do i tu Debata na tasomba, siala Debata i ima Tondi jala Pargogo na so hatudosan sian angka na tinompa asa toho ma na nidok di Joh.4 : 24, asa saluhut marsomba tu Ibana dibagasan Tondi dohot hasintongan. Laho mananda Debata ndada marhite na manopa ragam patung sisombaon manang marhite angka ruparupa na asing, siala dilehon Debata do cara laho patandahon dirina tu manisia, ima marhite:

a)                                                                                                                        Angka na tinompa (Pslm. 19:2-3); Jolma mampu mananda ise do Debata marhite angka na tinompaNa di portibi on, didok marhite langit dohot awangawang, boi do jolma i marnida habalgaon nang hasangapon ni Tuhan i. Molo taida ragam halongangan angka hulion ni portibi on, sian angka inganan wisata di sandok portibi  on godang do na mambahen hita longang. Gabe ro do sungkunsungkun boha do i tartompa, hinauli alam, tontu ro ma tu roha, pikiran, nang haporseaon ia na manompa i ima Debata, ndang adong na asing.

b)                                                                                                                       Marhite HataNa. Mansai tangkas do dibaritahon Hata ni Debat di Bibelta i na patoranghon ise do Debata. Marhite Hata ni Debata i do tatanda dia do sangkap ni Debata jala aha do na so dihalomohonNa. Ido alana asa ta parsiajari jala tapahusorhusor Hatana i asa lam tatanda Ibana jala lam solhot tu Ibana.

 

3.                                                                                                                                   Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Dungkon tatanda ise do Debata dibagasan ngolunta, adong ma dampakna tu parngoluonta. Molo marsitutu do hita laho mananda Debata, sai jaloonta do angka bagabagaNa dohot ragam pasupasuNa tu hita (ay.3):

Ø                                   Sai na ro do Debata songon buhasiang ari di parngoluonta na mananda Ibana. Molo didok buhasiang ari na marlapatan pangurupion dohot pangkirimon ni ngolu (Jes.58:8). Saluhut jolma na dibagasan haholomon sai arophononna do tu hatiuron, siala dibagasan haholomon i tung so boi do ulahonon agia manang aha. Holan angka na so marpangkirimon dohot tujuan ni ngolu do na so mangholomohon buhasiang ari. Dibagasan ngolu ni jolma na marsitutu mananda Debata, sai diurupi Debata do hita ruasNa na dibagasan hamaolon dohot hasusaan.

Ø                                   Na ro do Ibana songon udan nene. Molo didok udan na marlapatan do i gombaran ni pasupasu (Hes.34:26-29). Udan tong do i taringot tu hadumaon (Ul.Ap.14:17). Halak na marsitutu laho mananda Debata sai na dapotan pasupasu na suksuk hombar tu bagabaga ni Tuhan i. Sai pasupasuon ni Debata do marhite hadumaon nang hagabeon dibagasan ngoluna. Ndang tadinghonon ni Debata angka na sai marsitutu mananda Ibana. Sai pasupasuonNa do ragam ni pasupasu tu hita, jala sai urupanNa do hita di tingkiNa. Songon na nidok ni Debata di Amos 5: 4 Ai songon on do hata ni Jahowa tu pinompar ni Israel: Lulu i hamu ma ahu, asa mangolu hamu! Ala ni i, sai marsitutu ma hita mananda Tuhanta i asa lam solhot hita tu Ibana jala tarpasupasu ngolunta.

 

4.       Huria ni Tuhanta, di dok di Ay.4 ; Ai tudoshon ombun manogot do hadaulatonmuna, jala tudoshon nambur manogot, na tibu manaek. Molo niida do marborngin mobil di luar ndang adong panisoan, manogotnai jumpang hita do ombun na manutupi mobil i. Alai ndung nangkok mata ni ari, lam mago ma ombun i. Ima gombaran na pinasahat si Hosea taringot tu pertobatan ni bangso Israel. Molo pamangan nasida mandok muba ma ahu (bertobat) alai ndang sian roha nasida. Godang do sian nasida naung mansai bagas masuk tu gambo lisop ni dosa, naung ni rajaan sibolis, pangalangkupon dihalashon nasida, jala somal diulahon i asa sian na marsaor dohot Debata jahowa. Sian nasida godang do na so marsomba tu dewa Baal, alai roha nasida ndang marsitutu  marhamubaon ni roha tu Tuhan. Laos songon I do gombaran na deba halak Kristen na di partingkian sisaonnari on, na porsea do nasida tu Kristus songon Tuhaan jala Sipalua nasida, alai parngoluonna, parange ndang na patuduhon angka sisean ni Kristus, ala dipaloas nasida do portibi on na mangarajai roha dohot pingkiranna. Siala pangalaho Israel na songon i, disiaphon Tuhan i do nasida marhite angka panurirang, lapatanna pangalaho nasida i ndang malua sian panatapan ni Tuhan i. Laos songon i do hajongjongan Barita na uli i gabe las ni roha nang pasupasu tu na porsea dohot manjanghonsa, alai gabe uhuman tu angka na so porsea.

5.       Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Topik ni minggunta mandok:DIHALOMOHON DEBATA DO HOLONG NI ROHA  (Allah Menyukai Kasih Setia). Dipaingot do hita angka na porsea sian turpuk on asa unang be taae hahasiton manang hapariron ala ni hatangkangon ni rohanta  na so burju jala na so satia mangihuthon Tuhanta i. Ai dapotan uhuman do sogot angka na so burju roha, angka na tangkang, angka na mardua roha, angka na manundali Debata, angka siula hajahaton nang haholomon, na unduk tu sibolis jala na mangalaosi hata nang Patik ni Debata. Betama hita mananda asi dohot holong ni roha ni Debata sian angka na tinompa, angka ragam pasupasu nang las ni roha na mardapotdapot dibagasan ngolunta. Tarlumobi marhite AnakNa Jesus Kristus  na mangalehon diriNa laho manobus hita sian hamataean, sibolis, asa bongot hita tu las ni roha, olopolop, nang hangoluan na manongtong i. Saluhutna i ala ni balga Holong ni Debata tu hita nang tu portibi on. Ala nii tama ma hita manghaholongi Debata marhite na manghaholongi dongna jolma nang mangaradoti Hata nang PatikNa. Amen.

Rabu, 30 September 2026

Jamita Evangelium XVIII Dung Trinitatis, 4 Oktober 2026

PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA  

(Memuliakan Allah Dalam Segala Hal)

Titus 2 : 1 – 10

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, namangula do si Titus di pulo kreta, jala angka halak Kristen uju i ima angka hatoban. Ia turpukta on ima marisihon angka sipaingot songon ulaon ni si Titus. Dipatorang do disi taringot tu pangajarion tu angka natoras, angka na poso nang angka hatoban naung porsea tu Jesus. Pangajarion taringot tu na mangondolhon marpahean na sederhana, hahormaton di parsaoran, haiason di na mangula, dengan marsaor, burju di parpunguan mamuji Tuhan. Tarlumobi boi mangorom diri, tongam ala ni haburjuonna, habisuhonna jala na rumingkot hipas di haporseaon dohot haholongon, benget jala tongtong halomoan di Debata. Pangajarion on laho mangurupi natoras,angka na poso dohot hatoban laho manda dirina sandiri dohot denggan songon naung tang di pardagingon. Molo didok tang di pardagingon ndada holan sian segi umur, dohot do nang kedewasaan berpikir laho mandalani ariari ni ngoluna di sude situasi dohot kondisi. Angka natoras, angka naposo nang hatoban ima angka horong naung dewasa jala ringkot mandapot pangajarion na sintong. Na gabe sipatujoloon, gabe tiruan, na gabe telada laho mangaramoti angka pangajarion na sintong. Halak naposo ndada holan na manuntut teladan sian natumua, alai sundut naumposo naeng ma gabe tiruan tu humaliangna. Jala angka hatoban boi gabe parhobas tu angka humaliangna.

2. Sibonsiri ni sosososo ni Ap.paulus tu si Titus asa mambahen dirina tiruan di haburjuon, lambas ni roha marhite ngoluna, songon naeng hirimhononhon tutongatonga ni ruas ni huria. Songon sahalak pangajari; ndang dihalupahon si Titus manjaga dirina marhite hapolinon, hahormaton, hasabamon jala lam tudengganna parangena asa gabe sitiruon. Ngolu na mararti, adong pengaruh dohot sitiruon, ima na dipasahat Ap.Paulus tu si Titus asa ajarhononna i tu ruas ni huria na di pulo Kreta. Sangkap ni Ap.Paulus paradehon pangajarion dohot nanaeng siulahononhon si Titus siala halak Kreta diboto Ap.Paulus do: “Sai tong pargapgap do halak Kreta, angka binatang pamusa, parroha butuha, angka na losok.” (1:12). Digurithon AP.Paulus do turpuk on asa songon buku sipaingot ni si Titus laho mangulahon ulonna mangajari halak Kristen na di Pulo Kreta, asa mangolu dihabadiaon. Nang pe angka ruas disi ima angka na magodang jala marharoroan sian angka horong na marasing, alai sian surat ni si Paulus tu si Titus tangkas ma botoonta na so sude dope tang marhaporseaon nang pe naung marumur.

3. Huria ni Tuhanta dipangido Ap.Paulus do tu si Titus asa paturehon angka na ringkot di huria disi marhite na pabangkithon pigapiga halak na gabe uluan dinasida. Nasida ma na martugas mangulahon ulaon ni Debata dohot kriteria parngoluon partondion na denggan:

1:7 Ai anggo sintua, sandok na so jadi hasurahan, naeng ma songon juara bagas ni Debata, unang siula roharoha, unang parpiripiri, unang sisobur tuak, unang parbada, unang parpangomo sian na so ture!

1:8 Alai na basa martamue, na las roha di na denggan, na toman, na bonar, na badia, sirajai dirina.

1:9 Na marsitiopan tu hata sihaposan i mangihuthon poda i, asa margogo ibana, mangapoi marhitehite poda na tingkos i, nang maminsang angka na manggaga.

1:10 Alai lan do angka na jengkel, angka parhata na so gabeak, na giot mangaliluhon; toropan nasida Jahudi.

1:11 Ingkon huntamon do pamangannasida, ai digaori nasida do pangisi ni angka bagas, diajarhon do na so jadi, mambuat pangomoan hailaon.

1:12 Didok sahalak panurirang sian tongatonganasida: Sai tong pargapgap do halak Kreta, angka binatang pamusa, parroha butuha, angka na losok

Sintong do paindangion i, ido umbahen dipangido Ap.Paulus tu si Titus asa paingothon nasida dohot gogo asa polin haporseaonnasida. Asa marhite sipaingot i, angka na tumua, angka natoras asa di hormati. Angka borua pe natumua asa gumodang mangalehon diri di ulaon ditonga ni huria. Asa gabe triuan nasida tu angka parompuan na umposo laho manghaholongi ripena, jala denggan mangaturhon parumatanggaonna. Dison ma sada petunjuk umum laho mangulahon dohot burju. Tarlumobi di angka halak namarragam latarbelakang.

4. (Ay.2).Baoa na tumua asa marngolu na bulus, marhahormaton, marbisuk, marhahhipason di haporseaon, dibagasan holong dohot habengeton, ndang muramura dipalindalindak pangjarion na paliluhon haporseaon. Haholonganna do pardihutana dohot ianakhonna jala marbisuk tu rumatanggana nang ditonga ni masyarakat,  mangulahon peranna songon ama na berkharisma. Marhabisuhon sada parange na jonok tu na pistar jala malo, sai mardalan do pikiranna. Tarlumobi di nalaho mambuat sada haputusan, asa gabe tiruan ditonga ni keluargana. Tarlumobi di jaman na lam maju on ingkon lam malo do ama marmahani jala marmudumudu keluarga, dilehon tingkina marpungu, martangiang, manghatahatai dohot pardihutana, nang angka ianakhonna. Sahalak ama naeng denggan berperan songon uluan di partondion nang di parngoluon siganup ari, asa gabe keluarga na marlas niroha pangisina jala gabe tiruan di humaliangna.

5. (ay.3); angka ina na tumua; asa manjaga habadiaon, asa gabe tiruan tu sundut na umposo. Marhabadiaon ima na manadinghon pangalaho hajolmaon na robi (Ef.4:22) padaohon sian harorangon (1 Kor.6:18). Ngolu na marhabadiaon asa lam tang di haporseaon nang di pambahenan na mangulahon lomo ni roha ni Debata. Na manghaholongi sinondukna, anakhonna, asa gabe tiruan. Unang hatagian di anggur, ala i angka parompuan Kristen asa gabe tiruan di ianakhon, sinondukna nang angka na dihumaliangna. Disosoi do nang angka parompuani marpasangapi Hata ni Debata marhite na malo mangurus ruma tangga nang sinondukna, angka ianakhonna. Sai sangkap na uli na denggan na pinarade Debata tu angka keluarga tarlumobi marhite ina songon parsonduk bolon na sai tongtong fokus mamparrohahon, manarihon keluargana. Ai godang naueng on angka ina holan mangharingkothon penampilanna sandiri, haulionna, alai amantana pe ndang di parrohahon nang inangkonna, sian cara marpahean dohot mangaradoti na ringkot tu keluargana. Ina na asing holan na papuas na dirohana; shoping, cod, manonton dracin, drakor, gabe lupa tugas utama laho mangurus rumatangga. Boi do manghorhon parbadaan nang sursar ruma tangga. Songon Kristus na gabe uluan ni huria, suang songon i ma angka sinondukna manghaholongi inantana songon panogunogu na sepadan na dilehon Tuhan i na mandongani. Molo di jaman modern nuaeng on, angka parompuan ndang holan dijabu be, alai naung berkarir di parkarejoanna, hape gabe lupa tanggung jawabna songon ibu ruma tangga. Boi do karir istri na tumimbo sian suami alai unang ma dihalupahon tugas dohot tanggung jawabna di keluarga denggan ma diurus suami dohot ianakhonna.

6. Sipaingot tu sundut na umposo (ay.6), naposo naung magodang asa ditiroi asa marpikiran na tigor, boi mangarajai dirina sandiri. Ala boi do tersulut emosi angka na poso na so boi mangorom emosina, ndang boi nirajaan diri nang pikiranna ala masa pertumbuhan  kognitif, fisik na lam timbo. Si Titus pe mansai poso dope, asa dohot ma gabe teladan tu angka naposo na dihumaliangna, ai marhite parange na uli na denggan i do laho mangalo angka sialo Kristus, angka na so manghalomohon halak Kristen  i. Ai di negranta on pe Indonesia, mansai relevan do turpuk on tu hita angka na porsea, asa ido na gabe jamita na mangolu. Keteladanan mansai ringkot ditonga ni portibi on nang negaranta na lam lumlamna, marnida pangalaho ni jolma. Tarlumobi angka halak na so sahaporseaon dohot hita nang angka sipaotooto, unang gabe hasurahan hita halak Kristen i, naeng ma gabe tiruan na denggan.

7. Angka hatoban (ay.9-10) naeng ma unduk tu tuanna, unang mangaloalo, alai burju ma mangula ulaonna tanda ni haunduhonna tu tuanna, ai marhite i do ibana pasanagaphon Debata, ala burju, jala haposan di tuanna.Ai molo haposan di nao tik , gabe haposan do di na godang. (Ef.6:5-7). Diulahon pe angka ulaonna naeng ma denggan, ai sipujion do angka na denggan ulaonna, ai marhite i do si Jusuf gabe lam denggan karirna nang pe dijebak ibana, ala tongtong do Debata na mangaramoti boi do ibana malua sian i, suang songi ma angka halak Kreta songon angka siihuthon Kristus asa diulahon ma ulaonna songon hatoban dohot denggan. Ai nuaeng angka pangurupi mangulahon ulaonna dohot denggan holan dijolo ni tuanna do, alai molo dipudi tung so denggan do diulahon. Alai tarboto do muse sikap sikap na so jujur mulaulaonna. Alai adong do pangurupi nabulus rohana mulaulaon, dipatupa dohot denggan angka sihobasan, siulaon nang parkarejoan di jabu ni tuanna. Ido asa dipangke pangurupi i martaontaon lelengna, ala boi gabe haposan ni tuanna, baliksa molo ndang songon i pintor hatop do di PHK, ndang dipangke be gabe pangurupi.

8. Huria ni Tuhanta ha nihaholongan dibagasan Jesus Kristus; ingkon taratur, jala tertib do ngolu ni halak Kristen i. Unang ma serampangan, sukasuka, manang marlomolomo di ngolu on. Halak na lepas kendali do sisongon i, ndang adong etika, moral nang haporseaon laho manjaga dirina asa marulaon na denggan maradophon dongan jolma tarlumobi maradophon Debata. Ditonga Masyarakat nang tarlumobi adat ni ketimuran di bangsonta Indonesia sai adong do norma norma adat na mangatur sikap nang parngoluon ni joma. Tarlumobi di hita halak Batak, sai tumajom dope tu roha ni halak Batak laho manghirpasi donganna marhite hata:”na so maradat” sian pandohan molo didok “na so marugamo”. Molo nunga didok na so maradat, on ma na mansai tajom paingothon halak Batak ala ni pangalahona na so hombar tu adat. Hape di haKristenonta naung diaturhon do sian Hata ni Debata angka parange pangalaho na ingkon sipamanaton. Asa sikap parngoluan ni halak Kristen unang gabe sihataan, unang gabe partuktuhan, unang gabe sisurang, gabe hasurahan. Ido dengganna Hata ni Tuhanta i mangaturhon parngoluon ni angka na porsea i asa gabe tiruan na denggan tu manang ise pe. Angka nasa siulahononon, naeng ma saluhutan i laho pasangaphon Debata, saurdot songon na nidok Ap.Paulus di  suratna 1 Korint 10:31 "Onpe, na mangan manang na minum hamu, manang dia pe diula hamu: Bahen hamu ma saluhutna i, pasangaphon Debata." Ia angka natoras, na tumua, angka Ina, angka na poso, angka hatoban manang ise pe hita na porsea i naeng ma patuduhonna haburjuonna tu Tuhan i. Ia ngolunta on ndada taringot “ise do ahu di portibi on”? Alai “Ise do Debata di portibi on?”. Asa saluhut hasangapon dohot hamuliaon milik ni Debata do i, nang pe jolma sai mauas dihasangpon portibi on, porlu privilege, pebuktian bahwa dia sudah kaya, sudah pintar, sudah berpangkat, sudah hebat, sudah menjadi orang. Hape molo di negara maju ndang marlangku sikap sikap sisongon i, ai ndang tarida ise na mora dohot na pogos, alai di negara negara berkembang songon negaranta on mansai tandi do i. Ala ni i tarjou do angka na porsea i laho pasangaphon Debata songon Jesus Kristus na pasangapon Debata Ama i, na mangalehon diriNa laho manobus hita jolma pardosa on. Ala ni i tapasangap ma Debata marhite na mangulahon Hata nang Patikna jala gabe tiruan na denggan tu saluhut jolma. Amen.

 

Minggu, 27 September 2026

Jamita Epistel XVIII Dung Trinitatis, 4 Oktober 2026

PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA  

(Memuliakan Allah Dalam Segala Hal)

Mika 4 : 1 – 5  

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus marnida perkembangan ni zaman dohot pardalan ni huria, di tingki na parpudi on lam torop do halak na lomos, boha, suraon dope adong gareja di portibion di abad na ro? Masih adakah "peminat" gereja? Kekuatiran on ro ala marnida kondisi ni huria, di na lam tu toropna huria ndada be berpusat di hamuliaon ni Debata nampuna huria i alai nunga berpusat di "organisasi" dohot "pejabat ni gareja" Di samping ni i, perkembangan zaman menawarkan godang hal na lebih menarik, sementara pelayanan ni huria dianggap semakin ketinggalan zaman. Perkembangan yang sangat cepat memunculkan tawaran-tawaran kenikmatan hidup yang lebih menarik. Dan gereja dianggap sebagai "barang kuno".

2. Alai, tamba muse ala diida, paboa huria nunga gumodanganan bersifat ritual, ndada be di pambahenan. Lam maolna mangalului jolma na mangulahon haporseaonna. Didok nasida, lam tu tambana do jolma na marugamo, lam tu toropna inganan marsomba tu Debata, lam tu timbona frekeuensi marsomba tu Debata, alai ternyata, lam tu maolna do mangalului jolma na berperilaku na Kristen. Alai tamba ma muse, ternyata nang pe lam maju zaman, alai lam tu hehena do ulaon haholomon manang okultisme, dalam bentuk na leleng manang na modern. Ternyata godang dope angka na margoar Kristen, di Indonesia nang di negara maju, di hutahuta manang di kota, na sai porsea di ulaon haholomon i Ai hehe do parbegu ganjang, jala olo halak porsea disi. Torop dope ruas na mangalosa ndada marhite haporseaonna, alai marhite na manjou datu pangulpuk, paloashon begu mangalo begu, dung i sude ma dirajai begu (Adong mandok,) olo jolma marsomba tu begu ala ndang mampu be gareja mangalehon jawaban tu realita ni ngolu naniadopan ni ruas ni huria. Angka i ma mambahen, boi dope martahan huria? Adong dope suraon gareja di abad na ro?

3. Huria ni Tuhnta na hinaholongan, turpuk on ma mangalehon alus. Hira songon i ma kondisi ni bangso Israel di zaman ni si Mika. Gok halumlamon, Angka pejabat mangulahon korupsi, papeolhon uhum, holan pamora diri. Korban nasida ima angka na pogos, na so mardihadiha. Angka pejabat agama pe ndada be manurirangkon hasintongan ni Debata, alai manurirangkon na pasonang roha ni natorop nama, asal ma dapotan pangomoan ibana. Angka rakyatna pe nunga hira sanga mangulahon hajahaton, tarlobi ma i mangulahon ulaon haholomon, marsomba tu ganaganaan, porsca tu angka pangarunding dohot datu. Margoar bangso ni Debata, alai pangalaho lobi sian sipelebegu, i ma mambahen tarrimas Debata, jala ingkon uhumon ni Debata ma nasida marhite habuangan tu Babel. Bagasjoro i, dohot Jerusalem huta nabadia jala na uli, ingkon gabe adaran (3,2). Bangso na targoar bangso ni Debata, ingkon gabe bangso terjajah. Boha ma nasib nasida? Boha ma udut ni pardalanar. ni bangso ni Debata?

4. Alai turpuk on ma mangalehon apulapul. Ndang sude bangso i dilengsehon. Dipapulik Debata do pasipasi sipangkeon ni Debata laho pasauthon sangkap haluaon Na, dalan ni Debata manorushon sangkapNa laho pajongjong harajaon Na Ternyata, hukuman bukanlah kata akhir Allah; hukuman hanya cara Allah memilah, membina dan mendewasakan umatnya. Taida ma hal-hal na luar biasa napinatupa ni Debata laho pajongjonghon harajaonNa, jala on ma na mangalehon pos ni roha di angka bangso ni Debata:

Ø                                      Parjolo: Di ayat 1 tung tangkas do bagabaga ni debata marhite si Mika. Harajaon ni Debata ndang hea talu; nang pe tartaban bangso i dibahen bangso Babel dohot bangso na asing, alai ianggo Harajaon ni Debata hot do. "Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ri angka dolok.... jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso". Ai ditaluhon Debata do angka bangso na manaluhon Debata. Jala diboan do bangso i muse mulak tu Jerusalem. Alai nang pe songon i, sai tong do mulak marjogal ni roha bangso i, sai mangalo Debata. Sian i ma gabe disuru Debata ma AnakNa, Tuhanta Jesus Kristus. Ndada be Israel na leleng be dipatureture, alai marhite haheheon ni Tuhan Jesus sian na mate, dipaojak ma huriaNa di portibi on, gabe Israel na imbaru. Jala ndada be holan Israel be disi, alai nunga ungkapan tu angka bangso sipelebegu hian. Tajaha di Rom 11, 11-12. I ma Israel na imbaru, na dipajongjong di atas ojahan na togu, ima di mudar ni Jesus, jala na ungkap tu sude bangso. Di ari pentakoste , ungkap ma Harajaon ni Debata tu sude bangso. Jala i ma na tahamauliatehon, ai nunga dohot bangsonta hangso Batak dijou tusi. Las ni roha na balga do i di hita, ai dohot bangsonta bangso Batak partohap di Harajaon i. Jala tung tangkas do nalnal hasasaut ni ayat on di hita halak Batak Pola adong komponis na manurathon koor: "Di dolok nang di rura, di tonga ni huta, ojak angka gareja......." I do diida si Nommensen di parnidaanna uju matangiang ibana di Dolok Siatas Barita, diida ibana torop jongjong gareja, manghuling giringgiring di angka huta, jala marudur halak Batak masuk tu gareja i. Ala ni i, ndang pola kuatir hita songon kekuatiran ni angka halak nangkin.

Ø                                      Paduahon: "Mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohonon nasida ma: Beta ma hita nangkok tu dolok ni Jahowa dohot tu joro ni si Debata ni si Jakob". Adong halak na olo masibetabetaan laho manopot Debata tu bagasjoroNa I ma ala adong "kerinduan". Kerinduan on ro ala adong parsaoran na rosu dohot Debata. Songon na masihaholongan (na jatuh cinta), sai masihol naeng pajumpang, Songon i do angka halak na rosu tu Debata, sai masibetabetaan do i laho pajumpang dohot Debata. Di sada huta adong do hea sahalak sintua na digoari "pegawai sorga". Boasa? Ala burju ni amanta i mambetabetai jolma tu gareja. Molo di manogot ni ari Minggu i, ala gogo do soarana, marsoara na gogo ma ibana di huta i manosoi asa sude ro tu gareja. Molo di botari ni ari kamis, ala borngin i ma borngin partangiangan, digora amanta sintua i do sude huta i asa ro tu partangiangan, Jala tardok, torop do halak na burju tu partangiangan dohot tu gareja šian huta i. Boha, suraon adong dope angka na burju masibetabetaan na songon i? Sebaliknya, boi do gabe pangambati hita tu halak laho ro tu gareja. Molo sai adong angka parsoalan di huria, manang na parhalado, manang na angka punguan, manang pembangunan, boi do i gabe pangambati, mambahen halak ndang olo be ro tu gareja. Na ingkon torus husorhusoron ni huria ima: Boha do bahenonta asa tung sude ruasta masihol, jala masibetabetaan, ala ni sihol ni rohanasida laho pajumpang dohot Debata di joroNa í.

Ø                                      Patoluhon: "asa diajarhon tu hita angka dalanna, jala mardalan hita di angka lapangna" Di na sahali, adong ma sahalak Kristen manurat tu sada surat kabar mandok tu panjaha paboa ndang adong guna ni na ro tu gareja. "Nunga 30 taon au sai tu gareja, hubege 3.000 jamita, alai tung sada ndang adong huingot i. Huhilala nunga marisuang hupasuda tingkingku ro tu gareja, jala angka parjamita pe nunga pasudasuda tingki molo sai marjamitai dope", ninna. Gabe parohon perdebatan ma pandohanna i manang na piga minggu. Alai adong ma sahalak na manurat muse, mandok songon on: "Nunga marhasohotan au 30 taon lelengna. Nunga hudai 32.000 nanilompa ni inanta. Tung sada ndang hea huingot manang na masakan aha nanilompa ni inanta i. Alai na huboto ima: marhite masakan-na i, margogo do au laho mangula ganup ari; aut sugari ndang dilehon inanta sipanganon i tu au, ra nunga tibu hian mate ahu". Gabe so ma angka perdebatan i. Ima alus tu angka halak na sai ragu-ragu, mandok: Boha, adong do gunana iba ro tu gareja, mambege jamita? Turpuk on mandok, angka na burju ro tu joro ni Jahowa, ima na olo manjalo pangajarion sian Jahowa, gabe botoonna ma dalan na sintong, botoonta ma membedakan na sala sian na sintong, na denggan sian na jahat, Pangajarion ní Debata i ma "pahipashon" hati nurani-nta, gabe ndang mintop (patudos tu Heber 4, 12) Huhut dilehon i ma di hita kedewasaan bertindak: dilehon nang hagooon. Tumangkas tajaha di 2 Timoteus 4, 16). Alai ndada holan ro tu gareja, alai ingkon marparbue do, alai ingkon "jala mardalan hita di angka lapangna". Molo didok "nangkok tu dolok ni Jahowa" ima joujou laho berziarah. Jala halak na berziarah, ima halak na mambahen paniadangion (Psalm 122, 4), na manghatindanghon tu halak paboa sude ngoluna marpangunsandean tu Debata do. I do taria siulaon ni angka na ro tu bagas joro ni Debata. Di gereja kita berkebaktian, pulang dari gereja kita bersaksi, ninna sahalak na malo. Ndang marguna ianggo holan ro tu gareja, alai na marguna ima molo sude na tabege di gareja i tahangoluhon, marhite parange di ngolu siganup ari. Molo dapot na songoni, ndang pola kuatir be hita songon kekuatiran ni halak na tagoari nangkin. Angka naung mulak sian bagas joro, ingkon adong ma perubahan hidup, songon napinatupa ni angka halak Kristen na parjolo i (tajaha di Ulaon Apostel 4, 32). Sijagahononta ima songon nidok ni parende i do: "Idaon songon na pandita, hape magigi do iba sipata", ima tu halak na burju tu gareja, alai pangalahona mansai dao sian angka anak ni Debata. Molo songon i antong, olo do lam so adong be guna ni na margareja.

Ø                                      Paopathon: Molo dung jongjong angka joro ni Debata jumpang ma hadameon (ayat 3-4). Ai disi ma Debata jongjong gabe hakim yang adil, jala ganup halak ma manjalo hak-na jala sude jolma dinilai sama dan adil. Ndang adong be sigogo botohon, ndang adong be kesewenang-wenangan. (ndang adong be porang.) Alat-alat perang diganti gabe alat padumahon natorop. Sude na margoar porang, baik alat maupun taktik dan strategi dibolongkon jala dihalupahon. Saluhutna boi mardame sonang manghapadothon ulaonna be dohot manghasabamhon huhut mandai angka naniulana be, so pola mabiar be tu panangko, tu penindas, tu sigogo bolon dohot panonggoti na asing. I do na jumpang molo dung ro Harajaon nidebata di angka luat. I do nang na nidai ni halak Batak. Ai najolo, tardok bangso parporang do ompunta, bangso Batak. Alai dung dijalo ompunta hakristenon i, pintor andul do keadaan; lam mago ma parporangan dohot parbadaan. Jala pintor dibahen Nommensen ma muse goar ni parhutaanna i "Huta Dame", asa lam humatop jumpang dame di halak batak. Di hakristenon na parjolo di tano batak, tung tangkas do dihilala hadameon i.

Ø                                      Boha do ia nuaeng? Didok na malo, ja hadameon nunga gabe "barang langka di tonga ni bangsonta na gok kekerasan dohot parbadaan on. Boha do ia di hurianta? Suraon do tong gabe "barang langka" hadameon. Unang ma nian ate. Angka anak ni Debata, naung manghapadothon haburjuon pajumpang tu Debata, tarjou gabe duta-duta hadameon, siboan hadameon di sude inganan. Ai molo dapot hadameon, disi ma nunga jumpang Harajaon ni Debata. Hita angka na porsea do dijou manaburhon hadameon i, ai angka siboan dame do na digoari anak ni Debata (Mat. 5, 9). Molo adong dope angka keadaan na hurang mardame di angka huria, humatop ma tapasuang rohanta, taingot paboa angka anak ni Debata do hita, na ingkon mangaradoti hadameon. Damai itu indah dan mensejahterakan, karena diberkati Tuhan.

Ø                                      Huria ni Tuhanta na hinaholongan; di ujungna ingkon talu do angka debata sileban (ay. 5). Molo di zaman ni si Mika hira nunga sange bangso i marsomba tu ganaganaan, alai dung ro zaman na imbaru on, ropukhonon ni Debata do sude ganaganaan (1, 7; 2, 6-7). Ai so adong na boi bahenon ni ganaganaan, ai so adong tenaga manang hagogoonna, so adong huasona. Tung so adong do tahe na boi bahenon ni i. Alai ianggo Debatanta i, tung Debata na sun gogo jala sun marhuaso do. Molo tung pe tartaban bangso Israel, ndada na talu Debata, songon anggapan ni torop bangso uju i na mandok: molo talu sada bangso, talu do dohot Debatana. Holan na mangajar bangso Israel do i asa olo pauba roha. Ai di ujungna, bangso Assur, bangso Babel, dohot angka bangso na gogo i diropukhon do, songon panaluhonNa di si Parao bangso Misir i.

Ø                                      Satingkosna, hatatalu ni hasipelebeguon pe nalnal do tarida di hita halak Batak. Molo jongjong angka gareja di dolok nang di rura, dohot di tonga ni hauma, ima patuduhon naung talu sibolis dohot hasipelebeguon. Dung dijalo ompunta Barita Nauli i, marsiadu do nasida paluahon 'debatana' hian, mangambolongkon angka ulaon haholomon dohot hasipelebeguon, angka datu manandingkon hadatuonna jala ro manjalo Kristus.

Na gabe pergumulan di hita nuaeng, boasa sai adong dope ruas ni hurianta na porsea jala na olo talu dope dibahen ulaon haholomon i? Ndang pola ra maila-hita mandok, na torop dope ruas ni hurianta na mangulahon ulaon haholomon i (okkultisme), di na patar manang di na buni, na tradisional manang na moderen. Marhite turpuk on disosoi do hita marhite topik; PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA (Memuliakan Allah Dalam Segala Hal), ndang adong be debata na asing, manang ruparupa ni portibi on na gabe sipangasahononta. Holan Debata do marhitehite Anakna Jesus Kristus i do hamonanganta jala tapasangap ma Ibana marhite angka parulaonta. Amen.

 

Jamita Epistel XX Dung Trinitatis, 18 Oktober 2026

DEBATA DO MANJOU JALA MAMILLIT HAMU   (Dipanggil Dan Dipilih Allah) 1 Samuel 3 : 10 – 14   1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan diba...