PASANGAP
DEBATA MARHITE SALUHUTNA
(Memuliakan
Allah Dalam Segala Hal)
Mika
4 : 1 – 5
1.
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus marnida perkembangan ni
zaman dohot pardalan ni huria, di tingki na parpudi on lam torop do halak na
lomos, boha, suraon dope adong gareja di portibion di abad na ro? Masih adakah
"peminat" gereja? Kekuatiran on ro ala marnida kondisi ni huria, di
na lam tu toropna huria ndada be berpusat di hamuliaon ni Debata nampuna huria
i alai nunga berpusat di "organisasi" dohot "pejabat ni
gareja" Di samping ni i, perkembangan zaman menawarkan godang hal na lebih
menarik, sementara pelayanan ni huria dianggap semakin ketinggalan zaman.
Perkembangan yang sangat cepat memunculkan tawaran-tawaran kenikmatan hidup
yang lebih menarik. Dan gereja dianggap sebagai "barang kuno".
2.
Alai,
tamba muse ala diida, paboa huria nunga gumodanganan bersifat ritual, ndada be
di pambahenan. Lam maolna mangalului jolma na mangulahon haporseaonna. Didok
nasida, lam tu tambana do jolma na marugamo, lam tu toropna inganan marsomba tu
debata, lam tu timbona frekeuensi marsomba tu debata, alai ternyata, lam tu
maolna do mangalului jolma na berperilaku na Kristen. Alai tamba ma muse,
ternyata nang pe lam maju zaman, alai lam tu hehena do ulaon haholomon manang
okultisme, dalam bentuk na leleng manang na modern. Ternyata godang dope angka
na margoar Kristen, di Indonesia nang di negara maju, di hutahuta manang di
kota, na sai porsea di ulaon haholomon i Ai hehe do parbegu ganjang, jala olo
halak porsea disi. Torop dope ruas na mangalosa ndada marhite haporseaonna,
alai marhite na manjou datu pangulpuk, paloashon begu mangalo begu, dung i sude
ma dirajai begu (Adong mandok,) olo jolma marsomba tu begu ala ndang mampu be
gareja mangalehon jawaban tu realita ni ngolu naniadopan ni ruas ni huria.
Angka i ma mambahen, boi dope martahan huria? Adong dope suraon gareja di abad
na ro?
3.
Huria
ni Tuhnta na hinaholongan, turpuk on ma mangalehon alus. Hira songon i ma
kondisi ni bangso Israel di zaman ni si Mika. Gok halumlamon, Angka pejabat
mangulahon korupsi, papeolhon uhum, holan pamora diri. Korban nasida ima angka
na pogos, na so mardihadiha. Angka pejabat agama pe ndada be manurirangkon
hasintongan ni debata, alai manurirangkon na pasonang roha ni natorop nama,
asal ma dapotan pangomoan ibana. Angka rakyatna pe nunga hira sanga mangulahon
hajahaton, tarlobi ma i mangulahon ulaon haholomon, marsomba tu ganaganaan,
porsca tu angka pangarunding dohot datu. Margoar bangso ni Debata, alai
pangalaho lobi sian sipelebegi, i ma mambahen tarrimas Debata, jala ingkon
uhumon ni Debata ma nasida marhite habuangan tu Babel. Bagasjoro i, dohot
Jerusalem huta nabadia jala na uli, ingkon gabe adaran (3,2). Bangso na targoar
bangso ni Debata, ingkon gabe bangso terjajah. Boha ma nasib nasida? Boha ma
udut ni pardalanar. ni bangso ni Debata?
4.
Alai
turpuk on ma mangalehon apulapul. Ndang sude bangso i dilengsehon. Dipapulik
Debata do pasipasi sipangkeon ni Debata laho pasauthon sangkap haluaon Na,
dalan ni Debata manorushon sangkapNa laho pajongjong harajaon Na Ternyata,
hukuman bukanlah kata akhir Allah; hukuman hanya cara Allah memilah, membina
dan mendewasakan umatnya. Taida ma hal-hal na luar biasa napinatupa ni Debata
laho pajongjonghon harajaonNa, jala on ma na mangalehon pos ni roha di angka
bangso ni Debata:
Ø
Parjolo: Di ayat 1 tung tangkas do bagabaga ni
debata marhite si Mika. Harajaon ni Debata ndang hea talu; nang pe tartaban
bangso i dibahen bangso Babel dohot bangso na asing, alai ianggo Harajaon ni
Debata hot do. "Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ri angka
dolok.... jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso". Ai ditaluhon
Debata do angka bangso na manaluhon Debata. Jala diboan do bangso i muse mulak
tu Jerusalem. Alai nang pe songon i, sai tong do mulak marjogal ni roha bangso
i, sai mangalo Debata. Sian i ma gabe disuru Debata ma AnakNa, Tuhanta Jesus
Kristus. Ndada be Israel na leleng be dipaturcture, alai marhite haheheon ni
Tuhan Jesus sian na mate, dipaojak ma huriaNa di portibi on, gabe Israel na
imbaru. Jala ndada be holan Israel be disi, alai nunga ungkapan tu angka bangso
sipelebegu hian. Tajaha di Rom 11, 11-12. I ma Israel na îmbaru, na
dipajongjong di atas ojahan na togu, ima di mudar ni Jesus, jala na ungkap tu
sude bangso. Di ari pentakoste , ungkap ma Harajaon ni Debata tu sude bangso.
Jala i ma na tahamauliatehon, ai nunga dohot bangsonta hangso Batak dijou tusi.
Las ni roha na balga do i di hita, ai dohot bangsonta bangso Batak partokap di
Harajaon i. Jala tung tangkas do nalnal hasasaut ni ayat on di hita halak Batak
Pola adong komponis na manurathon koor: "Di dolok nang di rura, di
tonga ni haurie, ojak angka gareja......." I do diida si Nommensen di
parnidaanna uju matangiang ibana di Dolok Siatas Barita, diida ibana torop
jongjong gareja, manghuling giringgiring di angka huta, jala marudur halak
Batak masuk tu gareja i. Ala ni i, ndang pola kuatir hita songon kekuatiran ni
angka halak nangkin.
Ø
Paduahon: "Mardalan ma torop bangso
parbegu, angka dohononnasida ma: Beta ma hita nangkok tu dolok ni Jahowa dohot
tu joro ni si Debata ni si Jakob". Adong halak na olo masibetabetaan
laho manopot Debata tu bagasjoroNa I ma ala adong "kerinduan".
Kerinduan on ro ala adong parsaoran na rosu dohot Debata. Songon na
masihaholongan (na jatuh cinta), sai masihol naeng pajumpang, Songon i do angka
halak na rosu tu Debata, sai masibetabetaan do i laho pajumpang dohot Debata. Di
sada huta adong do hea sahalak sintua na digoari "pegawai sorga".
Boasa? Ala burju ni amanta i mambetabetai jolma tu gareja. Molo di manogot ni
ari Minggu i, ala gogo do soarana, marsoara na gogo ma ibana di huta i manosoi
asa sude ro tu gareja. Molo di botari ni ari kamis, ala borngin i ma borngin
partangiangan, digora amanta sintua i do sude huta i asa ro tu partangiangan,
Jala tardok, torop do halak na burju tu partangiangan dohot tu gareja šian huta
i. Boha, suraon adong dope angka na burju masibetabetaan na songon i? Sebaliknya,
boi do gabe pangambati hita tu halak laho ro tu gareja. Molo sai adong angka
parsoalan di huria, manang na parhalado, manang na angka punguan, manang
pembangunan, boi do i gabe pangambati, mambahen halak ndang olo be ro tu
gareja. Na ingkon torus husorhusoron ni huria huria ima: Boha do bahenonta asa
tung sude ruasta masihol, jala masibetabetaan, ala ni sihol ni rohanasida laho
pajumpang dohot Debata di joroNa í.
Ø
Patoluhon: "asa diajarhon tu hita angka
dalanna, jala mardalan hita di angka lapangna" Di na sahali, adong ma
sahalak Kristen manurat tu sada surat kabar mandok tu panjaha paboa ndang adong
guna ni na ro tu gareja. "Nunga 30 taon au sai tu gareja, hubege 3.000
jamita, alai tung sada ndang adong huingot i. Huhilala nunga marisuang hupasuda
tingkingku ro tu gareja, jala angka parjamita pe nunga pasudasuda tingki molo
sai marjamitai dope", ninna. Gabe parohon perdebatan ma pandohanna i
manang na piga minggu. Alai adong ma sahalak na manurat muse, mandok songon on:
"Nunga marhasohotan au 30 taon lelengna. Nunga hudai 32.000 nanilompa ni
inanta. Tung sada ndang hea huingot manang na masakan aha nanilompa ni inanta
i. Alai na huboto ima: marhite masakan-na i, margogo do au laho mangula ganup
ari; aut sugari ndang dilehon inanta sipanganon i tu au, ra nunga tibu hian
mate ahu". Gabe so ma angka perdebatan i. Ima alus tu angka halak na
sai ragu-ragu, mandok: Boha, adong do gunana iba ro tu gareja, mambege jamita?
Turpuk on mandok, angka na burju ro tu joro ni Jahowa, ima na olo manjalo
pangajarion sian Jahowa, gabe botoonna ma dalan na sintong, botoonta ma
membedakan na sala sian na sintong, na denggan sian na jahat, Pangajarion ní
Debata i ma "pahipason" hati nurani-nta, gabe ndang mintop (patudos
tu Heber 4, 12) Huhut dilehon i ma di hita kedewasaan bertindak: dilehon nang
hagooon. Tumangkas tajaha di 2 Timoteus 4, 16). Alai ndada holan ro tu gareja,
alai ingkon marparbue do, alai ingkon "jala mardalan hita di angka
lapangna". Molo didok "nangkok tu dolok ni Jahowa" ima joujou
laho berziarah. Jala halak na berziarah, îma halak na mambahen paniadangion
(Psalm 122, 4), na manghatindanghon tu halak paboa sude ngoluna
marpangunsandean tu Debata do. I do taria siulaon ni angka na ro tu bagas joro
ni Debata. Di gereja kina berbakti, pulang dari gereja kita bersaksi, ninna
sahalak na malo. Ndang marguna janggo holan ro tu gareja, alai na marguna ima
molo sude na tabege di gareja i tahangoluhon, marhite parange di ngolu siganup
ari. Molo dapot na songoni, ndang pola kuatir be hita songon kekuatiran ni
halak na tagoari nangkin. Angka naung mulak sian bagas joro, ingkon adong ma
perubahan hidup, songon napinatupa ni angka halak Kristen na parjolo i (tajaha di
Ulaon Apostel 4, 32). Sijagahononta ima songon nidok ni parende i do: "Idaon
songon na pandita, hape magigi do iba sipata", ima tu halak na burju
tu gareja, alai pangalahona mansai dao sian angka anak ni Debata. Molo songon i
antong, olo do lam so adong be guna ni na margareja.
Ø
Paopathon: Molo dung jongjong angka joro ni Debata
jumpang ma hadameon (ayat 3-4). Ai disi ma Debata jongjong gabe hakim yang
adil, jala ganup halak ma manjalo hak-na jala sude jolma dinilai sama dan adil.
Ndang adong be sigogo botohon, ndang adong be kesewenang-wenangan. (ndang adong
be porang.) Alat-alat perang diganti gabe alat padumahon natorop. Sude na
margoar porang, baik alat maupun taktik dan strategi dibolongkon jala
dihalupahon. Saluhutna boi mardame sonang manghapadothon ulaonna be dohot
manghasabamhon huhut mandai angka naniulana be, so pola mabiar be tu panangko,
tu penindas, tu sigogo bolon dohot panonggoti na asing. I do na jumpang molo
dung ro Harajaon nidebata di angka luat. I do nang na nidai ni halak Batak. Ai
najolo, tardok bangso parporang do ompunta, bangso Batak. Alai dung dijalo
ompunta hakristenon i, pintor andul do keadaan; lam mago ma parporangan dohot
parbadaan. Jala pintor dibahen Nommensen ma muse goar ni parhutaanna i
"Huta Dame", asa lam humatop jumpang dame di halak batak. Di
hakristenon na parjolo di tano batak, tung tangkas do dihilala hadameon i.
Ø
Boha
do ia nuaeng? Didok na malo, ja hadameon nunga gabe "barang langka di
tonga ni bangsonta na gok kekerasan dohot parbadaan on. Boha do ia di hurianta?
Suraon do tong gabe "barang langka" hadameon. Unang ma nian ate.
Angka anak ni Debata, naung manghapadothon haburjuon pajumpang tu Debata,
tarjou gabe duta-duta hadameon, siboan hadameon di sude inganan. Ai molo dapot
hadameon, disi ma nunga jumpang Harajaon ni Debata. Hita angka na porsea do
dijou manaburhon hadameon i, ai angka siboan dame do na digoari anak ni Debata
(Mat. 5, 9). Molo adong dope angka keadaan na hurang mardame di angka huria,
humatop ma tapasuang rohanta, taingot paboa angka anak ni Debata do hita, na
ingkon mangaradoti hadameon. Damai itu indah dan mensejahterakan, karena
diberkati Tuhan.
Ø
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan; di ujungna ingkon talu do angka debata sileban (ay.
5). Molo di zaman ni si Mika hira nunga sange bangso i marsomba tu ganaganaan,
alai dung ro zaman na imbaru on, ropukhonon ni Debata do sude ganaganaan (1, 7;
2, 6-7). Ai so adong na boi bahenon ni ganaganaan, ai so adong tenaga manang
hagogoonna, so adong huasona. Tung so adong do tahe na boi bahenon ni i. Alai
ianggo debatanta i, tung Debata na sun gogo jala sun marhuaso do. Molo tung pe
tartaban bangso Israel, ndada na talu Debata, songon anggapan ni torop bangso
uju i na mandok: molo talu sada bangso, talu do dohot Debatana. Holan na
mangajar bangso israel do i asa olo pauba roha. Ai di ujungna, bangso Assur,
bangso Babel, dohot angka bangso na gogo i diropukhon do, songon panaluhonNa di
si Parao bangso Misir i.
Ø
Satingkosna,
hatatalu ni hasipelebeguon pe nalnal do tarida di hita halak Batak. Molo
jongjong angka gareja di dolok nang di rura, dohot di tonga ni hauma, ima
patuduhon naung talu sibolis dohot hasipelebeguon. Dung dijalo ompunta Barita
Nauli i, marsiadu do nasida paluahon 'debatana' hian, mangambolongkon angka
ulaon haholomon dohot hasipelebeguon, angka datu manandingkon hadatuonna jala
ro manjalo Kristus.
Na gabe pergumulan
di hita nuaeng, boasa sai adong dope ruas ni hurianta na porsea jala na olo
talu dope dibahen ulaon haholomon i? Ndang pola ra maila-hita mandok, na torop
dope ruas ni hurianta na mangulahon ulaon haholomon i (okkultisme), di na patar
manang di na buni, na tradisional manang na moderen. Marhite turpuk on disosoi
do hita marhite topik; PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA (Memuliakan Allah
Dalam Segala Hal), ndang adong be debata na asing, manang ruparupa ni portibi
on na gabe sipangasahononta. Holan Debata do marhitehite Anakna Jesus Kristus i
do hamonanganta jala tapasangap ma Ibana marhite angka parulaonta. Amen.