Sabtu, 12 September 2026

Jamita Evangelium XV Dung Trinitatis, 13 September 2026

DEBATA PATUPA HALONGANGAN TU BANGSONA

(Tuhan Melakukan Perbuatan Besar Bagi Umat-Nya)

2 Musa 14 : 19 - 31

 

1. Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, ia buku 2 Musa on ima buku paduahon Pentateuch. Dibaritahon do di buku on pardalanan ni bangso Israel sian parhatobanon Misir bungkas tu parngoluan na imbaru songon bangso ni Debata. Sian mula ni Buku on, Bangso Israel mangadopi panggosagosa ni bangso Misir. Marhite uluan ni bangso Misir ima Firaun na marnida perkembangan ni bangso Israel songon sada ancaman asa gabe dipaksa do nasida gogo mangula ulaonna manang kerja rodi. Jala dipatikhon do asa dibunu dakdanak pesepese baoa Israel umur dua taon tu toru. Dihamamasa na borat i malua do si Musa, dung magodang si Musa dijou Debata ma si Musa gabe uluan ni bangso Israel asa mamboan nasida bungkas sian Misir. Marhite ragam ni angka tanda halongangan nang uhuman, dipatuduhon Debata do huasoNa ditonga ni bangso Misir, paboa Debata na so hatudosan do Ibana.

2. Habubungkas ni bangso Israel sian Misir ido na gabe sada hamamasa haluaon na mansai ringkot dihaporseaon ni bangso Israel. Ndang hatoban be nasida, alai gabe bangso ni Debata na mardalan tu tujuan ngolu na imbaru raphon Debata. Alai, haluaon na sian Misir i ndada na marlapatan molo pardalanan nasida gabe mura sibolusan. Alai dunghon bungkas nasida sian Misir, godang do adopan nasida angka tantangan. Tarmasuk ma na dipaboa dibagassan turpuk on sada tantangan na mansai balga na tarjorat nasida di adopan ni bangso i laut jala di pudi nasida soldadu ni Misir. Disituasi sisongon i, ndang mungkin be nasida malua sian pangaleleion ni soldadu Misir i, jala ndang adong be sipangasahonon asa malua. Holan tu Debata do panghirimon dohot sipangasahonon nasida.

3. Ombun na marsijongjong: Patuduhon na mian do Debata ditongatonganasida. Na ro do surusuruan ni Debata mardalan dijolo ni punguan ni Israel jala mardalan di pudi nasida. Ombun i pe marsijongjong dijolo laos tu pudi nasida muse. Marhite on ndada holan na patuduhon dalan Debata tu bangsoNa, alai huhut mangalinggomi. Ombun na marsijongjong patuduhon parholangan bangso Israel sian soldadu ni Misir. Disada sisi ombun i mambahen gabe holom tu halak Misir, alai di sisi na asing mangalehon hatiuron tu bangso Israel. Marhite i patuduhon hajongjongan ni Debata na tangkas. Na mangula do Debata ditongatonga ni bangso i. Laos songon i do nang di parngoluonta siganup ari, ndang na manguhom Ibana, Tuhan tidak pernah tidur, diantusi na na dirohanta i, sai tongtong do ramotanNa hita. Alai hita jolma on do na sangsi manang ragu, bobonosan, ndang hot di panghirimon nang haporseaon di Tuhan i. Ai boi do ragam situasi nuaeng na gabe menek roha, jut roha, boi gabe naeng muruk, alai sude situasi na so apala pas di rohanta na gabe ujian di hita, tarlumobi manguji haporseaonta. Ala ni i; hot do hita satia manghirim di hagogoonNa i manang ndang ? Sai unang ma tarpodom haporseaonta, ndang mangolu haporseaon, jala gabe ndang marpanghirimon tu Debata.

4. Na maringan do Debata uju hatahuton hita. Mansai biar situdu do roha ni bangso Israel uju i marnida soldadu ni Misir, asa maon gabe di tangkup nasida jala mulak gabe hatoban ni halak Misir jala mate. Biar ni roha i sai adong do di roha ni jolma na mangondam parngoluanta. Alai boi do biar ni roha i mambahen lupa hita di pambahenan ni Debata na saleleng on tajalo. Suang songon i do na masa tu bangso Israel, unang gabe biar ni roha i na umbalga sian asi ni roha ni Debata. Naung dipatuduhon Debata do asi ni rohaNa marhite haluaon sian bangso Misir. Alai dungkon mangadopi parsorion na imbaru, gabe tubu sungkunsungkun ni roha taringot tu hagogoon ni Debata. Pangalaho on na manggombarhon sikap ni manisia mangadopi hamaolon dibagasan ngoluna. Na boi do alamanta angka na uli pambahenan ni Debata naung manogunogu hita sian pardangolan, alai salpu i, ro ma muse persoalan na imbaru, jala tubu ma muse biar ni roha, jala gale panghilalaan. Ala ni i diajari do hita asa marningot pambahenan ni Debata asa ima pangkirimonta tu Debata na sai tongtong manogunogu hita, asa gabe dasor ni haporseaonta laho mangadopi pardalanan ni ngolunta di ari na mangihut.

5. Unang ho mabiar. Sada na ringkot ingkon siingotonta sian turpuk on ima manjou hita asa unang mabiar. Didok si Musa do tu bangso Israel i asa unang mabiar nasida jala tongtong marnida haluaon na pinasahat ni Debata. Nang pe songon i ndada na mandok so boi mabiar nasida. Molo adong biar ni roha manang hatahuton sada sian hajolmaon do i. Alai haporseaoni mangajari hita unang ma loas biar ni roha i gabe mangarajai ngolunta. Aha do na mambahen mabiar hita ? ragam do naboi mambahen biar ni roha; masalah parkarejoan, ianangkhon na tangkang, ekonomi na morat-marit, pangalaho ama na so tarpinsang nang ina pe nang persualon ni hombar balok, masyarakat, bencana alam, bangso dohot negara. Asa diragam situasi na maol i unang loas biar ni roha i na gabe pemegang kendali, alai dijou do hita marnida hasangapon nang habalgaon ni Debata. Ndada na mandok gabe manguhom, soada be siulahonon, alai angka na porsea i tongtong manghaposi jala manghaporseai Debata na tuk maniop i saluhutna. Tuhanta Debata na memegang kendali ni parngoluonta ndada na persoalan i. Hidup kita tidak ditentukan pergumulan dan persoalan bahkan ketakutan itu sendiri, namun hidup kita ditentukan oleh Tuhan Yang mahakuasa. Jala secara etis, pangalaho on mangajari hita asa barani mangadopisa jala na marurat sian haporseaon tu Debata. Habaranion ni halak Kristen ndada namandok ndang adong be roha biar. Habaranion na marlapatan sai hot mangulahon na sintong nang pe mangadopi biar ni roha siala pos rohanta; ia Debata na mangaramoti hita.

6. Tuhanta na mamuha i dalan na so tarida. Dipatoltol si Musa do tanganna diatas ni laut i jala diparuak Tuhan i do aek i  marhite alogo pur na sian purba manipat saborngin i pahiang laut i. Sian na masa on patuduhon na dibuhai Tuhan i do dalan na so mungkin di panatapan ni hajolmaon. Laut na gabe simbol maut, hamatean, bahaya, na gabe masalah besar alai dipangke Tuhan i do gabe dalan haluaon. Na idaon songon ujung ni pardalanan ni bangso i hape ndang, alai sai buha do dalan di nasida. Ala ni i sian pengalaman on ma taida tu pardalanan ni ngolunta boi do panghilalanta na so mungkin be, ndang adong be dalan, manang mustahil, on ma ujungna. Hape molo Tuhanta i do na mangalusi angka sihol ni rohanta, angka hoihointa; ndang adong na so tarpatupa Debata, tudoshon na hinaporseaan si Maria di Lukas 1: 37 “ndang adong na so tarpatupa Debata”. Ala ni i, ngolunta ndang marujung di persoalan hidup, manang gabe ndang mardalan be ngolunta binahen ni parsorion ni ngolu, adong do Tuhanta na berdaulat. Ndang dibatasi keadaan Tuhanta i, ala ni i tongtong ma hita mangasahon hagogoon ni Tuhanta i na so terbatas.

7. Bangso Israel mandalani Laut i. Na gabe halongangan do na masa on, boi bangso Israel mandalani ditonga ni laut na mahiang i. Ndada na marnida sada halongangan sian na dao, alai jonok do marhite na dibolus nasida do dalan na dibuha Tuhan i dinasida. Mansai relevan do on tu parngoluon ni haporseaonta. Molo dipungka Tuhan i do dalan, asa hot ma tongtong mardalan angka na porsea i. Haporseaon i ndada holan na paimahon Tuhan i mangulahon siulaon, alai haporseaon i, ima na mangalangkahon siulaon marhite Hata ni Tuhan i manang patikNa. Olo do sipata naung dijalo marhitehite tangiang tu Tuhan i, dung dipungka Tuhanta i dalan, alai ndang olo mangalangka manang mandalani dalan sidalananna naung buha diadopanna. Ala ni i molo marhaporseon do hita ingkon mangihut ma di pambahenan, tudos songon na tarsurat di Jakobus 2: 17 "Haporseaon i pe songon i do: Anggo so adong pangulaonna, naung mate do hadirionna". Ingkon do torus bangso Israel mandalani dalan na pinungka ni Debata manadinghon inganan na robi, mamasuhi dalan ni Debata jala torus mardalan sahat tu tujuan na tinotophon ni Debata.

8. Aek laut i songon metafora ni panguhumon tu bangso Misir jala sabalikna gabe haluaon di bangso Israel. Sian na masa on, aek laut i gabe dua fungsi na marasing. Molo tu bangso Israel aek i gabe dalan haluaon, molo tu halak Misir aek i gabe dalan panguhuman. Parasingan i na patuduhon ia Debata ima Tuhan na paluahon bangsoNa huhut na manguhum angka gogo na manindos bangsoNa. Misir ima na gabe gombaran ni huaso na manindos bangso Israel. Uju soldadu Misir mangalele nasida, na marhuaso do Tuhan i manundati ondamondam i. Sian sudut teologis, na masa on patuduhon ia haluaon ni Debata ndada holan pabogothon bangsona bungkas sian sada inganan, alai huhut do paluahon nasida sian hagogoon na manindos nasida.

9. Hasusundat ni huaso ni jolma. Sian ya 25 on manggombarhon angka galapan hureta nasida gabe maol ditogu. Soldadu Misir na gogo i tung so boi do mangasahon gogona na mangondam bangso ni Debata. Marhite on napatuduhon na so margogo do jolma i diadopan ni Debata. Bangso Misir marnampunahon hagogoon militer, hureta, angka soldadu dohot strategi. Alai Bangso Israel ndang margogo songon bangso Misir, alai hagogoonna ima sian Debata sambing do, ndada sian portibi on nang sian hajolmaon holan sian Debata do hagogoonna. Dison ma ingkon nirajuman angka na porsea i, na so boi do sipangasahononhon hagogoon ni jolma manang portibi on. Adong do hapistaran, parbinotoan, hagogon, hamoraon ni portibi on, alai ndang boi i gabe dalan haluaon. Holan Debata do haluaonta dohot hagogoonta.

10.                                                                                                                                     DEBATA PATUPA HALONGANGAN TU BANGSONA (Tuhan Melakukan Perbuatan Besar Bagi Umat-Nya), ima topik ni minggunta sian turpukta on. Tung so boi do bangso Israel i laho paluahon dirina sandiri sian hamaolon na masa. Diharingkothon nasida do hagogoon ni Debata, Ibana do na manguluhon, dohot na patupahon halongangan tu bangsoNa. Pambahenan ni Debata ndanda holan marhite na mambola laut i gabe dalan haluaon ni bangso i, alai saluhut na masa di Sejarah haluaon i, ima pambahenan ni Debata. Diparmudumudu, dilinggomi do jala mambuha dalan, mangarumpakhon ondamondam dohot haluaon tu bangsoNa. Marhite na masa i gabe sada panindangion haporseaon ni bangso Israel taringot tu Debata na mangolu jala na mangula patupa halongangan di sejarah ni bangso i. Tuhanta i do Debata na jonok ndada na dao sian bangsoNa. Ibana do Debata  na omni present, Maha hadir, marnida pardangolan, na manangihon anggukangguk, na manguluhon pardalanan na mangula patupa haluaon.

11.                                                                                                                                     Sipahusorhusoronta sian haluaon on ima:

Ø                                   Halak na porsea ima halak na barani mangadopi parsualon ni ngoluna ala pos rohana di pangaramotion ni Tuhan i.

Ø                                   Ndang ulahonon mulak tu pudi, mulak tu parngoluon na robi, alai ingkon tongtong do mardalan torus tu jolo hombar tu panogunoguon ni Tuhan i, na mamungka dalan haluaon i.

Ø                                   Manghaporseai Tuhan i jala tongtong mangula siulaon na boi niulahon, ala Tuhanta i pe tongtong do mangula tu hasonanganta.

Ø                                   Angka na porsea i sai unang ma manghalupahon pambahenan ni Debata. Tongtong ma hita sai marningot angka pambahenanNa ima angka halongangan do na manogunogu haporseaonta asa lam togu jala hot.

Ø                                   Biar mida Jahowa jala haposi Ibana; Psalm 37:5 Pasahat ma dalanmu tu Jahowa jala haposi Ibana, asa Ibana paturehon. Habiara mi Debata unang angka na di portibi on

Ø                                   Angka ganup keluarga ni halak Kristen tongtong margogo mangadopi ragam ni parsorion ni ngolu marhite na rup martangiang, marhaporseaon, marsaor dohot denggan dohot pambahenan na tama. Asa natoras pe ringkot do terlibat mangajari angka iananghonna, molo ro angka hamaolon na hadir do Tuhanta i di ganup panggulmiton ni ngoluna, asa unang muramura mandele jala mandate. Asa ianangkon ndang holan marsiajar taringot na marhaporseaon so pola adong angka hamaolon, alai marsiajar manghaposi Tuhan i di parsorion ni ngoluna. Amen.

Jamita Evangelium XV Dung Trinitatis, 13 September 2026

DEBATA PATUPA HALONGANGAN TU BANGSONA (Tuhan Melakukan Perbuatan Besar Bagi Umat-Nya) 2 Musa 14 : 19 - 31   1. Huria ni Tuhanta na ...