LAS ROHANGKU JALA MAROLOPOLOP SOARANGKU
(Hatiku Bersukacita Dan Jiwaku
Bersorak-Sorak)
Ulaon
ni Apostel 2: 22 – 28
1.Huria ni Tuhanta
na hinaholongan, turpuk on bagian ni jamita ni si Petrus di ari Pentakosta.
Andorang so tataringoti isi ni turpuk on, mansai ringkot botoon na marragam do
jamita ("sermons") dohot pidato ("speeches") na dapot di
buku Ulaon ni Apostel on: ualu sian si Petrus (bindu 1, 2, 3, 4, 5, 10, 11
dohot 15), sada sian si Stepanus (bindu 7), sada sian si Jakobus (bindu 15),
jala sia sian si Paulus (lima jamita di bindu 13, 14, 17, 20 dehot 28, jala
opat pidato di bindu 22 dohot 28). Boi dohonon 26% sian isi ni buku Ul. ni
Apostel on jamita dohot pidato ni si Petrus dohot si Paulus, jala molo dipadomu
dohot panariason ni si Stepanus, lobi hurang mandonok tu sapartolu ni isi ni
buku i jamita dohot pidato. Memang ndang songon i murana laho manontuhon manang
na tarsurat ndada halak sitindangi di na masa i, alai sahalak panurat na
manurat di pudian sinueang on, i do rumang aslina manang-ndang, ala si Lukas
panurat ni buku i. ni ari, leleng dung masa angka na masa i. UL. Ap. 2:40
papatarhon na so sude na nihatahon ni si Petrus i disurathon si Lukas
("lan dope hata na asing dihatindang hon ibana"); tontu songon i do
ra nang angka na asing. Na sinurat ni si Lukas marharoroan manang marojahan tu
angka sitindangi ma-nang sumber na pinangke ni si Lukas di na manurat buku i
ibana (Luk. 1:3).
2.Dalan na dumenggan
laho mangantusi Pentakosta i, ndada marhite Padan na Robi, alai marhite
hagogokna na di Padan na Imbaru do; ndada marhite si Joel alai marhite Jesus
sandiri do. Dijouhon si Petrus "angka halak Israel" laho manangihon
ibana. Na parjolo dihatahon si Petrus i ma Jesus na sian Nasaret jala udut ma
dihatindanghon taringot tu Ibana, hadirion dohot na niulana na diboto si Petrus
torang dope di rohanasida. Jolma situtu do Ibana, alai marhite Jesus i
dipapatar Debata hagogoon (dunamis - "power"),
halongangan (terata - parbue ni na masa i gabe tubu longang ni roha)
dohot tanda (semeia -tujuanna laho papatar hasintongan partondion).
Debata mangulahon hagogoon, halongangan dohot angka tanda i marhite Jesus,
songon naung binotonasida. Na pinatupa ni Debata marhite Jesus nunga diida
matanasida jala ndang boi soadahononnasida, ai Jesus i mangolu jala mangula di
tonga ni halak Israel. Ndang be, pola bidang dihatindanghon si Lukas taringot
tu hadirion ni Jesus i alai holan didok, Debata do na mangula marhite ngolu
dohot ulaon ni Jesus.
3.Di halak Jahudi,
hamamate ni Jesus di silang i papatarhon Jesus, Mesias pargapgap, ai Mesias na
sintong i ma Raja na so marujung panggomgomionna (Lukas 1: 33). Halak na
targantung d silang i, i ma tanda ni na hona bura, ndada na miniahan ni Debata
(5 Mus 21:23). Mansai tullom dipatuduhon si Lukas hasalaan ni bangso ni Debata
hamamate ni Jesus i "digantungkon jala dipusa hamu Ibana".
Ganup dihatahon taringot tu hamamate ni Jesus di silang i, sai tongtong do
dipapat hasalaan ni halak Jahudi (Ul. Apostel 2: 23; 3: 13; 4: 10; 5:30).
Hamamate ni Jesus i dipatulus halak Jahudi marhite tangan ni halak na so
marpatik (tontu na nidokna disi i ma halak Rom, na mamparsilangkon Jesus), alai
laos disi tulus tahi dohot sangkap ni Debata na hot i (ida Ul. 4: 28, paheba
dohot 18; 13 29). Ndang ditaringoti dison taringot tu ulaon panghophopon Debata
marhite hamamate ni Jesus (songon na mansai bidang diondolhon Paulus di angka
suratna (Rom dohot Galatia); alai ayat 23 nunga pataridahon. marhite hamamate
ni Jesus nunga tulus tahi ni Debata na hot i Marhite hamamate ni Jesus, disi do
digohi halak Jahudi aha naung ditontuhon Debata: ingkon masa/saut naung
sinuriranghon ni angka panurirang hian (Luk. 24:25 -27, 46-47,1 Kor. 15:4).
4.Tutu do Jesus i
mate. Nunga didai Ibana hinapaet ni na agoan hosa. Alai Debata pahehe Ibana
sian hinabernit ni hamatean i (Psalm 18:5; 116 3: Mat. 16: 18). Si Petrus
mamereng keterbatasan ni hagogoon ni hamatena i, nang pe so dihatahon ibana aha
alasanna. Nang pe jolma i do na mamunü Jesus alai Debata do na pahehe Ibana
sian hamatean, na paluahon Ibana sian huaso, gogo manang gomgoman ni hamatean i
sandiri. Pandohan "bernit ni hamatean" marpardomuan tu hinahansit ni
na niae ni sada ina laho manubuhon anakkonna. Ala ni i boi ma tarida dison
haheheon ni Jesus digombarhon tu songon regenerasi, hatutubu na imbaru, haruar
sian hamatean tu hangoluan. Haheheon i do na pauba saluhut jolma: na putus asa
gabe marpanghirimon.
5.Laho papatarhon
manang patuduhon hasisintong ni haheheon ni Jesus i dienet (dikutip) si Petrus
pandohan ni si Daud şian Psalm 16: 8-11 (dibuat sian LXX Septuaginta) paboa
naung disuriranghon hian do i di Padan na Robi Pandohan ni si Daud i (ida ayat
27) marhahonaan tu diri ni Jesus do. ndada tu diri ni si Daud sandiri. Ai si
Daud nunga mate jala tartanom, jala tanomanna hot do di Jerusalem rasira sadari
on (ayat 29). Nuaeng ma tulus hagogok ni naung disuriranghon di Padan na Robi,
Ndada si Daud, alai Ibana do Anak ni si Daud, na umbalga sian si Daud na balga
i, Raja Mesias i. Marragam do tafsiran ni angka na pistar taringot tu lapatan
ni ayat 27 i. Adong mandok parpsalm i patubegehon haporseaonna, na paluaonNa do
ibana sian hahansiton manang hamatean i jala udutanna do ngoluna di ngolu na
buruk i di bagasan asiasi ni Debata. Alai na deba mandok par-Psalm i mangauhon
di haporseaonna dung hamatean i ndang diloas ibana masuk tu sheol, alai diboan
do ibana tu adopan ni Debata. Disura roha pangantusion na paduahon on do
dilapathon di ayat on.
6.Nalnal dipatuduhon
si Petrus hasalaan (dosa) ni Jahudi do hamamate ni Jesus di silang i, nang pe
tangan ni halak Rom do na mamparsilangkon Ibana. Lapatanna, bangso ni Debata do
martanggungjawab, na mamunu panurirang ni Debata. Ndang boi jolma pasiding dirina
di hasalaanna. Ringkot habaranion songon si Petrus, tangkas mananda jolma di
hasalaanna. Disi do patar hagogoon ni barita na uli i molo boi patuduhon jolma
di hasalaanna asa gabe sahat tu na paubahon roha. Ai di ujungna na umbege
jamita ni si Petrus I gabe tau mandok: "Aha nama sibahenonnami ale
angka dongan ?" (avat 37) Mangalusi nasida didok si Petrus asa
paubahon rohanasida Ai holan halak naung tangkas mananda dosana do na tau
paubahon roha jala gabe taruli di hasesaan ni dosa dohot di haluaon
silchonlehon ni Debata (ayat 38).
7.Sangkap haluaon ni
Debata do naung singkop dipapatar marhite ulaon ni Jesus na sian. Nasaret i.
Apala pamusatan ni na sinurathon ni si Lukas di na dua buku i (evangelium Lukas
dohot Ulaon ni Apostel), i ma ulaon dohot sangkap manang hadirion ni Debata, ndada
hadirion ni Jesus na gabe Sipalua. Saluhut diida sian hadirion ni Debata jala
Jesus holan gabe ulaula ni Debata (Jesus bersifat subordinasi). Jotjot do buni
manang homi diida mata ni jolma sangkap haluaon ni Debata. Molo tung pe jotjot
dirajumi jolma na masa di ngoluna ala ulaon ni joļma, alai laos di na niula ni
jolma i do dipatulus Debata sangkapNa. Dohot pandohan na asing, diloas Debata
do masa angka na masa di portibi on, alai laos marhite angka na masa i do
dipatulus Debata sangkapna na sian nahinan.
8.Debata do na
pahehe Jesus sian na mate. Pandohan on papatarhon sude ingkon marpamusatan tu
Debata Debata na sasada i do haroroan ni hagogoon, halongangan dohot Janda,
naung singkop dipapatar di bagasan diri. ngolu dohot haheheon ni Jesus sian na
mate. Naeng tongtong marsaringar jala tahangoluhon haporseaon di hagogoon ni
Debata na sasada i. Ndang adong hagogoon na asing, dungkon ni hagogoon ni
Debata (Ul. Ap. 4: 12). Naeng tongtong manat huria pajamothon ruas i, sotung
mangalului hagogoon di duru ni hagogoon ni Debata. Lumobi di tingki nuaeng on,
boi do ragam ni angka krisis na taadopi (ekonomi, moneter, moral, ) mambahen
krisis haporseaon tu Debata: Unang ma nían ala rapuh ketahanan ekonominta gabe
laos rapuh nang ketahanan haporseaonta. Las ni roha do lehonon ni Debata tu
halak na bulus manghaporseai Ibana songon parpsalm i (ida ayat 27). Ai ndang
diloas Debata marujung di habusuhon ngolu ni halak na tongtong marpanghirimon
tu Debata.
9.Digoari na pistar
do buku Ulaon ni Apostel on buku haheheon ("the gospel of the
Resurrection"). Di ganup punguan ni halak Kristen di huria na parjolo
i, molo pajumpang sada halak dohot donganna sai didok do: "Nunga hehe
Tuhan i", jala dialusi donganna i ma: "Nung behe Ibana
tutu!" Ganup halak Kristen naeng ma tongtong marningot jala mangauhon
di dirina, na mangolu jala mardalan do ibana rap dohot Tuhan naung hehe i.
Tuhan naung hehe i ma tongtong manghehei rohanta asa mangolu hita di haheheon i
jala dipatau ma hita manundalhon huhut manaluhon hamatean i. Ala ni i patut ma
angka na porsea mar-Jubilate; marlas ni roha jala marolopolop songon goar ni
minggunta: Minggu Jubilate (Marolopolop tu Debata Ma Ale Sandok Tano on-Psalmen
35:5b), jala Topik ni Minggunta: LAS ROHANGKU JALA MAROLOPOLOP SOARANGKU (Hatiku
Bersukacita Dan Jiwaku Bersorak-Sorak) ala naung hehe Kristus i mamboan
haluaon, gogo dohot pos ni roha di angka na porsea. Amen.