MANGEAHI
HALUAON DIBAGASAN TUHAN I
(Mencari
Perlindungan Pada Nama Tuhan)
Sepanya
3 : 9 – 15
1.
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Ia panurirang Sepanya, anak
ni si Husi, na manurirangi di Juda taon 639/621 B.C. Diondolhon si Sepanya do
taringot tu ari ni Tuhan i (ari ní Jahowa), na menuntut sian bangso Juda
haserepon ni roha. Lam moru do ruhut parugamaon di bangso Juda dohot pangisi ni
Jerusalem, alai lam ganda do parsombaon tu debata sileban (Baal). Alani i, ro
ma ari ni Jahowa laho maniaphon pangisi ni Jerusalem (Sep. 1:4-6;8; 10). Di
buku ni si Sepanya on, bindu 1:1-3; 8, tarida do taringot tu ari ni Tuhan i
manggombarhon na holom, i ma uhum, hagogotan, pangarimason tu bangso Juda ala
hatangkangon ni jolma i (pat. Sep. 1: 15). Alai, mamungka di bindu 3:9-20
tarida ma padan pasupasu ni Debata tu bangso Juda. Tarlobi di turpukta bindu
3:9-13, i ma padan pasupasu tu ebaeba (pasipasi) ni Juda. Diuhumi Tuhan i pe
bangso Juda jumolo, adong do sangkap ni Debata disi, i ma laho papitahon huhut
manogunogu bangso Juda asa marhaserepon ni roha.
2.
Disuru
Debata do angka panurirang patolhashon HataNa tu bangso na pinillitNa (Israel).
Borhat ma angka panurirang pabotohon tu tongatonga ni bangso i angka na naeng
masa di tingki na ro, patunda ni pambahenan nasida. Asa, molo marsoara sada
panurirang na adong do sibonsiri na masa na pinatupa ni bangso i na so
hinalomohon ni Debata. Alai tutu, ndada holan ancaman pinatolhas ni panurirang
dohot do panghirimon tu hamubaon ni roha ni bangso i. Lumbalumba anggiat unang
ditorushon bangso i hajahatonna, on do apala sintuhu ni panurirangon di padan
na robi. Marhasurungan do bangso Israel dibahen Debata sian angka bangso na
asing. Ai sai disuru do panurirang Na paboahon angka na hurang binahen nasida
di adopan ni Debata. Alai tutu, jotjotan do jolo masa angka na nilumbahon ni
panurirang i asa tarjolma (sadar) barngso i di hahuranganna. Ndang piga na ólo
paubahon roha manang menyadari kesalahanna, ianggo holan lumbalumba dope. Dung
pe, masa na paet i, tarsingot ma bangso i tu na nidok ni panurirang i di tingki
na salpu. Pikir dahulu pendapatan, sesal kemudian tiada guna. On do didok roha
na parjolo siparrohahononta sian turpuk jamita on. Penyesalan ternyata selalu
datang terlambat. Unang ma songon i nian na masa tu hita. Ita pauba ma rohanta,
dung itabege Hata ni Debata. Unang ma nian, dung jolo tataon na hansit ala ni pambahenanta
asa itaboto hahuranganta.
3.
Pandohan: "Rasiphonongku ma saluhut sian
sisik ni tanoon, ninna Jahowa" (Sepanya 1: 2). On ma ancaman ni Debata
tu bangso i, ala ditundalhon nasida Debata. Nunga umpos roha ni bangso i
marsomba tu debata baal dohot mangido pangurupion tu angka pangarunding sian tu
Debata (Sepanya 1:3-6). Ndang diingot bangso i be parpadanan dohot Debata, na
so jadi nasida marsomba tu debata sileban, Tarrimas ma Debata mida angka
pemimpin na mangela bangso i manimbil sian dalan hinalomohon ni Debata. Neang
do roha ni bangso i mida Debata, disura rohana na so pulut Debata marro ni
rimas tu nasida (Sepanya 1 :12). Ndang tarpaberengbereng Debata be halumlamon
pinatupa ni bangso i. Ala ni i, ingkon uhumonNa ma ganup na mangulahon nasa
hajahaton. "Dibahen i tabanon ni halak ma angka sinamot nasida, jala
tarulang angka bagas nasida '(1: 13). On ma kesimpulan ni Debata manida
pangalaho ni bangso i uju-i. Disuru ma Panurirang laho mangalumbahon tu nasida
bura na naeng ro. Sada sian angka Panurirang i, i ma Panurirang Sepanya (1:1).
4.
Ndada
holan tu bangsoNa Debata marro ni rimas. Angka bangso na asing na mangarehei
parsuda ni bangso Israel pe tong do ingkon hona uhum. Nang bangso na humaliang
pe dohot do bertanggungjawab di hasesega ni bangso i. Ala ni nasida do umbahen
sega parsaoran ni bangso Israel tu Debata. Ai gabe dohot Debata dilesengi
nasida, marlea Debata dibahen nasida, jala ndang dipatuduhon bangso sileban i
keadilan maradophon bangso Israel, isarana na marpardomuan tu parbalohan ni
tano. Bangso na gale tung pe patunda ni pambahenanna, ndang jadi leas roha
tusi. Hamubaon ni rohana do sipaima on, ndada gabe dohot iba menindas nasida. Mardosa
do tutu bangso i tu Debata Jahowa, alai ingkon marlulu Debata tu bangso na
mangulahon hageduhon tu bangso na mardosa. On do siparrohahononta na paduahon
sian turpuk jamita on. Ndatung malua boti bangso na asing i sian hatigoran ni
Debata Jahowa. Ai Debata ni saluhut bangso do Ibana (Sepanya 2:8-11). Adong
manang piga bangso digoari di buku Sepanya on na parsidohot hona uhum ni
Debata, tung ala ni pangalahona na so suman tu lomo ni roha ni Debata, i ma:
Kanaan, Moab, Ammon, halak Hereti, halak Palistim, Gasa, Askalon, Asdod, Ekron.
Asa, Debata ni saluhut do Jahowa. Ndang marimbar di Ibana manang ise na mardosa
ingkon hona ühum. Na porsea manang na so porsea tu Ibana ingkon manjalo uhum
hatigoran sian Ibana.
5.
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan, dipatuduhon Debata do holong ni rohaNa tu bangso na
mardosa i, marhite manarihon:
ü
Ayat 9-10: Patongonongku dila na pita (bhs. Indonesia: bibir
yang bersih). Debata do bertindak (patupahon), asa saluhut nasida manjou
goar ni Jahowa. Hata "dila na pita" ndang na mariapatan asa hata
Heber pangkeon nasida laho marsomba Debata, alai asa roha na ias do naung
jumpang di ngolu nasida, ndang roha na marlaok songon di tingki na salpu.
Pambahenan ni Debata di tongatonga ni bangso i, "dila na pita", asa
gabe pangoloi bangso i tu Debata marroha sisangunjur. Pandohan "batang aek
Kus = Etiopia manghamham sude bangso na dumao, ai dirajumi do Kus = Etiopia
songon inganan na dumao, na boi diantusi nasida (pat. Sep. 2:12). "Halak
na manomba Ahu, na marserak" manggombarhon asa papungu halak na marserak
i, asa diboan mulak tu Debata sian ganup bangso. Patudos: birubirungku na
asing di Johannes 10: 16. Dohot "angka anak ni Debata angka na marserak
dope" Johannes 11:52. Jala, dibereng si Sepanya do tu pudi, parserahan
na parjolo di 1 Musa 11:9........ ...Sian i
ü
Ayat 11-12: Di ari na sasada i, ndang be tarurak
ho".
Sada tingki na pasti, jala Debata patupahon, asa unang sai mangalo be bangso i
tu Ibana. Laos diunsat Debata do sian tongatonga ni bangso i, angka na teal
mangasahon haginjangon, asa ndang be datdatan nasida patimbotimbo diri di dolok
habadiaon ni Jahowa. Dituntut Debata do sian bangso Juda haserepon ni roha. Ai
bangso na tebahonon ni Debata, i ma bangso na dangol jala na parir (bhs.
Indonesia: umat yang rendah hati dan lemah); ima angka naung mulak sian
habuangan dung jolo sega sude huta nasida. la tebateba : pasipasi, ndang na
"teba boti", alai Debata do manebahon. (Sisa = bukan yang tinggal,
tetapi yang ditinggalkan Allah, dan Allah mempunyai tujuan untuk mengumpulkan
jemaat Allah). Asa, adong do sangkap ni Debata, i ma laho papunguhon HuriaNa,
angka na marhaposan tu Ibana. Na marhaposan tu Goar ni Jahowa, na marlapatan
maralo tu parpunguan nasida na jolo, na parohon rimas, parpunguan dohot bangso
parbegu.diparserak Jahowa nasida". Asa molo tadok pe nunga mardosa sada
bangso, sai adong do sian tongatonga nasida naso mangulahon dosa. Alai tutu
otik do i. Ndang piga. I do umbahen didok "Eba-Eba" (sisa-sisa),
Marniae do na saotik i patunda ni pangalaho ni Toropan donganna sabangso. Ai ingkon
dohot nasida mandaina masa-tarbuang nang pe nian ndang dais nasida tu na
mangalaosi Hata ni Debata. Nasida ma na niarop ni Debata paulakhon parsaoran na
denggan. Ai nang pe nunga tumorop na mangulahon hajahaton ndang olo nasida
tarela. Ala ni nasida do umbahen marpanatap Debata mida pardangolan ni bangso I
Denggan do ingotonta na masa tu huta sodom dohot Gomora. Aut adong sian
tongatonga ni pangisi ni luat i na marhabiaran tu Debata na umotikna 10 halak,
ndang hona bura ni Debata luati (1 Musa 18). Tu angka na sanga mangulahon dosa,
dohot tu na olo paubahon rohana nang nasida pe tarjalo Debata do. Daion ma jolo
na paet alani pangalahoniba, dung i dung tinanda dosa/hahurangan niba jala
tinopotan ro ma muse ari na uli na denggan. On ma na patoluhon siparrohanononta
sian turpuk jamita on.
ü
Ayat
13-15 : Mariaia, marolopolop ma sogot nasida; Hombar tu haserepon ni roha na
imbaru, naung dilehon tu pangisi ni Jerusalem, gabe jumpang ma di nasida dila
na pita, songon tanda ni naung tubu paduahalihon (pat. Johannes 3:2-5). Ihut
tusi, di naung marhaposan tu Goar ni Jahowa (ay. 12b), dilehon Debata do tu
nasida hademahon dohot hadameon na so boi segaan ni manang ise pe. Mangkirim di
ngolu na pinaimbaru ala ni holong ni roha ni Debata on do apala sintuhu ni
jamita on di hita. Managam di haroro ni Debata paulihon nasa na sanga sega
binahen ni hajolmaon, gabe pargogo di angka na hot marhaporseaon manorushon
ngoluna di portibi on. Adong do tingki na binuhul ni Debata, jala hatop ma i
ro, laho paulakhon (memulihkan) hadameon, hasonangan tu bangsoNa. Ai nunga
diunsat uhum gabe pasupasu, jala nasa na mangarsahi nunga diumpat. Haroro ni
Mesias ni Debata na paluahon nasa jolma sian gomgoman ni dosa dohot hamatean, i
do na itahaporseai. I do na itaparhatopot na mangalehon pos ni roha di hita
naung dipatulus Debata bagabagaNa tu hita jolma.
6.
Huria
ni Tuhana na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, sahat do tu hita Topik
minggu na mandok: MANGEAHI HALUAON DIBAGASAN TUHAN I (Mencari Perlindungan Pada Nama Tuhan). Sude
do bangso na adong di tano on dijou Debata tu parpunguanNa, nang pe bangso
Israel songon bangso na pinillitNa. Alai, naeng ma marhite dila na pita, roha
na ias jolma i marsomba tu Debata, unang ma mardua tuan. Unang masa be rimas ni
Debata tu angka jolma pardila na ramun. Debata do patupe haluaon di hita, na
mangunsat haginjangon ni roha, asa tarbahen hita marhaserepon ni roha jala
marhaposan holan tu Ibana. Debata do na mamillit hita, dipaimbaru jala dipalua
asa gabe bangsoNa. Naisda ma angka ruasNa na serep marroha na mangasahon hagoon
nang haluaon holan sian Debata marhite AnakNa Jesus Kristus i. Angka naung
pinalua ni Debata, marhite anakNa Tuhanta Jesus Kristus ndang jadi be
marhageduhon, ndang be marhata gabus, ndang be mangotootoi; alai naeng ma
mamboan hademahon dohot hadameon, paboa naung dipaimbaru Debata ngoluna dohot
rohana di bagasan (pat. 2 Kor. 5:17). Amen.