MANGULAHON
HATIGORAN DOHOT HASINTONGAN
(Melakukan
Keadilan Dan Kebenaran)
2
Timoteus 2 : 22 – 26
1.
Huria
ni Tuhanta na hinaholongan; Surat na paduahon na tinongos ni apostel Paulus tu
si Timoteus on na disusun jala ditongos di tingki di hurungan do panurat i.
Surat on tarmasuk surat penggembalaan (parmahanion). Marhite surat on, na dijou
ibana do sisean haholonganna, i ma si Timoteus huhut dipasahat angka podana.
Turpuk on sabagian sian parmahanion ni Apostel Paulus tu si Timoteus, marisihon
poda, sipaingot, taringot tu hasatiaon tu Debata di nasa panghobasion. Di bindu
dua on adong 3 gombaran ni ngolu ni naposo ni Debata sihangoluhononna ima:
Ø songon parangan na
denggan (prajurit) na satia tu Panglima ni Ibana ima Jesus Kristus, termasuk di
na mamolus haporsuhon (ay. 3).
Ø Songon parsiadu
(olahragawan), na ingkon tongtong tigor di paraloanna asa dapotan tumpal
(piala).
Ø Songon siula hauma
(partani) na patut taruli di parbue ni naniulana (ay. 6). Na tolu gombaran on,
patuduhon kondisi ni huria na ingkon sihobasan ni si Timoteus i ma na gok
haporsuhon jala na boi mungkin diadopi sude naposo ni Debata di portibi on
sahat tu tingki on unang tingki na naeng ro dope.
Di turpuk on
dipaandar do, asa dipaholang si Timoteus dirina sian poda haliluon, jala asa
dipatupa angka ulaon na patut hombar tu poda na jinalona.
2.
Ayat
19 Di jolo ni avat on, nunga dipatorang na adong na pasahat poda haliluon, alai
nanggo na porsea i hot do marsitiopan tu hata ni Debata sahap, na patorangkon
fungsi dohot keberadaanna. Nang pe godang angka Haojahan manang ojahan na sian
Debata, i ma Huria i, na hot do i, marhite haporseaon naung jinaloa: ndang tolap
ni portibi on manunggalingkon 1, aj guru-guru palsu, anggo Huria ni Tuhanta
togu do i jongjong marhite Debata do na pajongjongsa. Ditanda Debata do angka
na di Ibana, ala ni ditanda Debata do nang boi ma tanda angka guru-guru palsu
(pargapgap) na ingkon sipasidingon jala angka na so di Ibana (pat. 4 Musa
16:5), ala ni i di bagasan Huria ni Tuhan sipalaoon sian Huria i. Huria i togu
(terjamin) do jongjong ndang ala ni na ditanda jolma i Debata, alai ala na
ditanda Debata do jolma i Ala nii ma, na songon sipaingot tu sude halak
Kristen, tarlobi tu angka parhobas di Huria i. asa sirang sian hageduhon.
3.
Ayat
20-21 Ayat on mangombarhon, tongtong do adong tingki tu hamubaon ni roha sian
angka jolma siula hajahaton ni roha (pat. ay. 26). Dipatorang do gombaran na di
bagasan sada bagas na bolon, adong ulaula sian sere, perak, hau dohot tano.
Adong tu ulaon hasangapon, adong tu ulaon haleaon (songon si Himeneus, ay. 17).
Alai molo dipaias do dirina, boi do gabe ulaula na badia muse, (ay. 22-23),
jala rade tu nasa ulaon na denggan Ganup jolma naeng ma ias sian angka poda
haliluon na binoan ni guru-guru palsu songon si Himeneus dohot si Piletus.
4.
Ayat
22-23 Ida 1 Tim. 4: 12, angka hagiot dohot sangkap haposoon na boi manegai
parsaoran jala jotjot do i maralo tu hasintongan, haporseaon, holong dohot dame
(pat. 1 Tim. 6: 11). Tujuan ni hasintongan, i ma ulaon na denggan, basar
maradophon saluhut, malo mangajari, benget manaon na jat huhut marlambok ni
roha. Haporseaon, martudutudu tu "hata hasintongan". Holong ni roha
na polin, las ni roha, marlas ni roha manghobasi ulaon hatopan rap dohot angka
dongan saulaon di bagasan Tuhan i. Dame bulus mula ulaon jala dao sian badabada
di bagasan tondi ma diulahon di tongatonga ni Huria i, na boi mamboan sinondang
ni halambohon, na mamboan hahipason, na manghorhon hatutubu ni ulaon partondion
jala marparbuehon na tama.
5.
Ayat
24-25: "Naposo ni Tuhan i"; "Naposo" di turpuk on boi do i
songon refleksi ni naposo" na di Jesaya 43:1-3; dohot Jesaya 53. Marhite
na pasiding angka sungkunsungkun haotoon, angka naposo ni Debata pasidingkon
mara manang parbadagn, jala boi mamboan mulak angka parjahat i. Alai,
halambohon, na boi manogunogu angka parjahat i, asa marhamubaon jala mananda
hasintongan. Ujung ni poda pangajarion ni halak Kristen, ndada manghamonangkon
parsualsualon i, ala manghamonangkon jolma i do (1 Tim. 2:4).
6.
Ayat
26: Hata "tarjolma", dung malua sian jorgong ni sibolis tu
panghilaan/pengertian ni sasahalak, malua sian jorat/sambil. Dohot hata na
marragam do lapatan di hata Gorik: "gabe menak muse", manang
"pajumpang asing, angka na mangalo nunga tarihot tu jorgong ni sibolis i.
alai moló muba do rohana, boi do nasida malua.
7.
Hamu
angka dongan di bagasan Jesus Kristus. Marhite turpuk on. dipaingothon tu sude
halak Kristen patuduhon haburjuonna, haporseaonna. lambok ni roha dohot
habengeton, tarlobi tu angka naposo ni Debata. naeng dohot nasida asa malo
mangajari, manogunogu ruas i. Marragam do pangalaho ni jolma, jala kualitasna
pe asingasing be do. Adong do digombarhon songon ulaula na arga (sere, perak),
jala adong ulaula na lea (hau, tano).
8.
Naeng
ma hombar tusi ganup jolma mangula. Ulaula ni Debata, naeng ma naung paias
dirina, asa boi gabe jamita na mangolu hadirionna di na humaliangsa. Taingot
do, hamajuon ni ulaon Zending di Huria na parjolo i, di abad-abad pertama,
angka ruas ni Huria do, marhite panindangion pribadi na gumodang manogu parbegu
masuk tu Hakristenon, ndada marhitehite guru resmi. Pangalaho nasida na denggan
i do na mambahen angka parbegu ro tu hakristenon, marhite parsaoran siganup
ari. Ndada marhitehite teologi na timbotimbo; godang angka sipasidingon, isara
ni sungkunsungkun haotoon na ngarngar, parbadabadaon dohot panghataion na so
marimpola.
9.
Sikap
na mangalehon respon tu angka i sude, naeng ma lambok rohanta laho maminsang
angka i sudena, anggiat dilehon Debata tu nasida hamubaon ni roha laho mananda
hasintongan i. Ringkot tabahen tindakan penyadaran asa tarjolma, mananda dirina
sandiri, asa malua sian jorgong ni sibolis i. On do na gabe ulaon ni naposo ni
Debata, manogu angka jolma tu dalan haluaon i marhite Kristus Sipalua i. Ala ni
do ro Tuhanta Jesus tu portibi on laho paluahon pardosa i. Bohal dohot gogo ni
naposo ni Debata dohot sude halak Kristen i ma patupahon hatigoran, haporseaon,
holong ni roha dohot dame di bagasan roha na ias. Ruhut parduru naeng saurdot
dohot parbagason, unang gabe parengkel na munafik (sipalensem). Ai ndang lomo
roha ni Debata marnida angka ulaon sipaulaula. Mulak ma parjahat i tumadingkon
dalanna. asa mangolu ibana. Sude angka parulan na nialithon ni sibolis i
tatostosi ma i sudena. Nang pe naung "taralit" jolma i, nunga
ditostosi Jesus naung monang i sude pangalaho i. gabe marhaimbaruon, di tano on
dohot di banua ginjang sogot. Amen