Sabtu, 15 Agustus 2026

Jamita Evangelium XI Dung Trinitatis, 16 Agustus 2026

Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran

(Taati Hukum, Lakukan Kebenaran)

Jesaya 56 : 1 – 8  

 

1.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan, dipatupa Debata do haluaon tu sandok portibi on. Haluaon na pinasahat tu saluhut jolma, tu saluhut bangso  na olo manjangkkon marhitehite haporseaon na polin. Haluaon na pinarade ni Debata ndada haluaon na eksklusif tu bangso Israel. Mansai tangkas do on dipatuduhon dibagasan Jesus Kristus na disuru Debata laho paluahon jolma dohot saluhut na tinompa. Dungkon haheheonNa, dilehon Jesus do parenta tu angka siseanNa asa mambaritahon Barita haluaon i tu sandok portibi on dohot tu nasa na tinompa (Mark. 16:15, Bnd. Yoh. 3:17; Mat. 28:18-20). Tarlumobi Ap.Paulus mangondolhon ia asi ni roha ni Debata tu saluhut jolma do. Songon na nidokna di Rom 10: 12 “Ai ndang adong imbar ni Jahudi manang Junani; ai Sada do Tuhan ni saluhutna, naung marbasabasahon sian hamoraonna tu saluhut angka na manjou Ibana.” Naung dipatuduhon do sangkap haluaon I di Padan na Robi tarlumobi di Buku Jesaya ima haluaon ni bangso Israel sian habuangan Babel, ndada holan tu Israel alai tu sude halak na burju dohot satia tu patik ni Debata na jinalona. Haluaon na dilehon tu halak na so tama hian, alai dipatama manjalo asini roha ni Debata dibagasan Kristus. Ala ni I tarjou do halak Kristen laho mamaritahon asi ni roha ni Debata tu saluhut halak. Asa halak sian saluhut houm, bangso nang sian parhataan na asing boi martomu di parsaoran haporseaon. On ma visi na balga taringot tu haluaon ni Debata songon na digombarhon dibagasan turpuk on. Taputihi ma hatorangganna sian angka ayat ni turpuk on.

2.                  Ayat 1 – 2 di pamuhai turpuk on disuriranghon si Jesaya do taringot tu sihol ni roha nang asi n iroha ni Debata tu bangsona. Ndang dipasombu Debata bangsona dibagasan panaritaan na dihabuangan. Na marujung ma huaso ni angka bangso sileban na so mananda Debata tu hasonangan na gok pasupasu nang las ni roha, na gok susu dohot si tuak ni loba. Na mangula do Debata jala so hatudosan pambahenanNa. Disiala ni i, ingkon paradehonon nasida do diri nasida tusi. Asa molo pe haduan sogot nasida dipalua Debata, ndada gabe bangso na marlomolomo tu bangso na asing nasida. Alai sabalikna naeng ma nasida songon bangso na gabe pasupasu tu bangso na asing di humaliangna. Asa ditanda nasida dirina songon bangso naung malua sian parhatobanon asa unang gabe bangso na mamparhatobanhon bangso na asing. Asa jamot nasida di uhum dohot mangulahon hasintongan dohot hatigoran. Dung I di ayat 2 on dipatorang do assa diradoti nasida sabbat naung gabe ari na marhadohoan jala badia di Tuhan i. Asa ari Sabbat i pe marlapatan teologis jala marguna tu haulion ni panompaon ni Debata. Hombar tu tradisi ni bangso I molo tajaha di 5 Musa 5: 14-15, na mansohot do bangso Israel sian ulaonna, saluhut keluarga nang angka hatobanna jala pangisi ni jabuna ndang diloas mangula siulaon. Ari Sabbat ima ari na badia di bangso Israel jala marhadohoan. Marhite Ari Sabbat dipatuduhon panindangion, haporseaon dohot haunduhon tu Tuhan Debata, pasidinghon ari Sabbat na dos do I na pasidinghon Debata manang ndang diparsangapi Debata. Molo nunga jonok haluaon i, ingkon manat ma jala jaga di pangalaho. Ido umbahen asa ganup jolma na tigor roha I rade manomunomu dohot manjanghon sian ias ni roha jala dibagasa hatigoran::

a.         Padirgak hatigoran dohot mangulahon na sintong.

b.         Mangaradoti ari Sabbat, ndang lomo roha ni Tuhan I nang sahalak pe mangalaosi ari Sabat. Pabadiahon ari Sabata ima na patuduhon haunduhonna dohot hasatiaonna tu Tuhan. On ma sada bukti nyata haunduhon nang hasatiaon nang tanggungjawab tu Tuhan.

c.         Asa unang mangulahon dosa: martua m a halak na padaohon dirina sian panagalaho na jat, na mambahen na jat tu dongan jolma, manang tu dirina sandiri manang marhite na adong di ibana.

3.                  Ay.3-7; Dipasahat Panurirang Jesaya do pangapulon dohot dukungan tu bangso na manarita jala maheu. Bangso Israel na manarita di masa habuangan Babel. Mansai ringkot do di nasida pangapulon dohot panogunoguon asa margogo nasida manjanghon haluaon na ro sian Tuhan i. Dibagasan ayat on dipaboa do pamerengan ni Debata tu angka halak na maheu, na terpinggirkan jala na dipasiding portibi on, ima angka halak na merasa ndang tama manjalo haluaon na sian Tuhan i, songon halak sileban na so sian pomparan ni si Abraham. Naung marsigantung do nasida tu Tuhan i, alai sai adong dope biar ni roha di nasida lomo do roha ni Tuhan i di nasida manang ndang, ala halak sileban do nasida na patomuhon dirina dohot Tuhan i. Ido biar ni roha nasida dapot nasida do bagabaga haluaon siteanon i? Angka na pinangkias (dikebiri) siala masa parporangan, manang musibah di parkarejoanna. Sai jotjot do nasida dipasiding ndang dihargai ditongatonga ni Masyarakat. Halak na pinangkias mandok: “sasintongna, hau na mahiang do au”. Jadi didok rohana ndang marlapatan be dirina ala so boi be marianakkon. Mansai pariri do na niae nasida na pinangkias i, na so boi gabe malim ( 3 Musa 21: 20), jala ndang dipaloas bongot tu huria ni Tuhan I ( 5 Musa 23:1). Alai sasintongna ndang loason ni Debata nasida marpikkiran sisongon I, manang manganggap ia nasida naeng dipasiding sian haluaon na pinasahat ni Tuhan i. Nuaeng dipasahat do panogunoguon, pangupulon na mandok:

Ø     Saluhut na somarnampunahon anak tubu, jala dapotan kesempatan do nasida gabe anak hatiuron, jala padan haluaon di nasida asal ma porsea nasida tu Tuhan I jala burju mangaradoti angka patikNa.

Ø     Parange nang pangalaho nasida na denggan i na manjagahon Sabbat ni Tuhan i, mansai mararga di adopan ni Tuhan i. Mansai las do roha ni Tuhan i di hahotan nasida di padan nang hata ni Tuhan i.

Padan asi n iroha na dipasahat tu hita marhitehite Barita na Uli; marsihohot tu Ibana na marlapatan manjalo asi n iroha ni Tuhan I dibagasan ias ni roha dohot haporseaon na togu, manjangkkon Debata songon Tuhan dohot Sipalua di hita jala na paloashon hita gabe ruasNa. Molo adong do dinasida karakter dohot kualitas sisongon i (ay.5) jaloon nasida ma goar dohot inganan na dumenggan. Ima alus di ganggu n iroha nasida. Jadi adong do inganan dohot goar na jinalo nasida dibagasan jala marhite angka pinomparta. Inganan dohot goar na nilehon i, siala hita do bangso na binagabagahonNa na gabe panean di padanNa dao dumenggan jala ummuli. Marhite  on inganan dohot goar i ima gombaran ni jabu dohot inganan pangulonan dohot pambahenan na denggan naung diparsinta ganup halak. Lehonon ni Tuhan i do saluhut na dihumaliang parikNa. Jala goar i na manongtong, na so boi tangkoon manang mago. Di ay. 6- 7 paboahon diungkap Debata do pintu I mansai bolak tu halak na asing. Dijangkon Tuhan I do manang ise nang sian bangso dia pe I na bongot tu bagasNa. Uju mulak bangso Israel sian habuangan dohhot do diboan nasida angka hombar balokna, tondongna nang angka donganna, jala diparade Debata do inganan di bagasaNa. Diloas do nasida angka halak sileban I bongot tu bagas ni Tuhan I asal ma dohot syarat:

Ø   Ingkon tadingkonon nasida do debata nang sisombaon nasida najolo i.

Ø   Nasida naung marsaor dohot Tuhan I marpadan asa burju dohot unduk tu angka uhum nang sabatNa.

Ø   Nasida na bongot marsada tu bagas ni Tuhan i gabe hamuliaon baen sangap tu goarNa; manghaholongi dohot pasangaphon Tuhan i. Manghobasi dohot manghaholongi Tuhan i huhut mangolu dibagasan holong. On ma holong tu Debata, molo tahaholongi Debata jala mangulahon angka patikNa, jala ndang dokdok patikNa I ( 1 Joh.5:3).

Adong do tolu padan ni Tuhan I na dipasahat tu angka halak na ro tu Ibana marhitehon haporseaon nang hasatiaonna:

1)                 Naparjolo: bagabaga pangurupion. Sai na urupanNa do angka halak n aro tu Ibana. Ndada holan na manjangkon nasida na ro alai togutoguonNa do nasida asa ro tu bagasNa.

2)                 Napaduahon; bagabaga panjangkonon. Mansai paet do nihilala molo ditulak hita. Molo dijangkon Tuhan peleanta, ima sada bukti nyata naung dijalo Tuhan i do hadirion nasida. Nang pe nasida halak sileban, jangkononNa do nasida.

3)                 Napatoluhon; Padan pangapulon. Ndada holan na dijangkon nasida, alai jaloon nasida do pangapulon dohot las n iroha disi. Torop do halak na dibagasan arsak jala na tarbuang manjalo pangapulon dohot as n iroha di bagas partangiangan. Haluaon ni Tuhan I dilehon tu saluhut halak n aro tu Ibana.

Umbahen I ma ari Sabbat gabe sada singotsingot di panompaon ni Debata. Di 5 Musa 5: 15, parhatobanon ni Israel di Misir gabe alasan tu angka naposo halak Israel laho gabe pasidohot manghalashon sabbat i. Jadi lapatan ni Sabbat I laho manghilalahon jala mandai pambahenan ni Debata jala adong unsur hatigoran disi. Di Sabbat I do arga jolma I, ndada mual ni pansamotan. Ima na gabe alasan ni Panurirang Jesaya mangondolhon Sabat I marhahonaan tu hatigoran. Jala di padan na imbaru, gabe lam mangerbang do lapatan ni Sabbat I gabe symbol ni na maradian secara eskathologis (Heb.4: 8-11).

 

4.                  Ay.8; Padan ni Debata na paboa Parmahan na Denggan ni Israel I mamboan angka dorbiaNa, angka na mago luluanna. Papunguonna do angka bangso na so Jahudi jala mamboan nasida masuk tub agas ni Israel. Na masa on patuduhon tu hita angka parbarita na uli (missionaris) na di todo Debata asa laho marbarita na uli tu saluhut bangso. Debata na manadingkon 99 birubbiru holan laho mangalului sad ana mago I, luluonna do angka bangso na lilu i. Nueng dipartingkianta; nunga sadia godang do parbarita na uli na pinabangkit ni hurianta laho pararathon Barita na uli i.

5.                  Huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus, topik ni Minggunta mandok: Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran  (Taati Hukum, Lakukan Kebenaran) manosoi hita:

ü   Dihaholongi Debata do saluhut jolma so mardia imbar. Naeng paluaonNa do Portibi on nang saluht na tinompa. Jala tugas tanggung jawabta songon angka na porsea asa gabe habaoran pasupasu panggulmiton ni ngolunta.

ü   Mansai ringkot do sabbat di hita nang di parmingguon dohot angka ulaon partondion laho pasangaphon Debata. Naung torop do angka na porsea mamangke ari sabbat I holan papuas pardagingonna.

ü   Haluaon naung diparade tu portibi on ima marhite Jesus Kristus Anak ni Debata. Asa tarjou sude ruas ni huria mangolu dibagasan hatigoran dohot hasintongan jala marhite i do gabe surat ni Kristus laho manjamitai torop halak sian parange nang pangalahonta na dibagasan hatigoran dohot  hasintongan i. Amen.

 

Jamita Evangelium XI Dung Trinitatis, 16 Agustus 2026

Radoti Uhum, Ulahon Hatigoran (Taati Hukum, Lakukan Kebenaran) Jesaya 56 : 1 – 8     1.                   Huria ni Tuhanta na hinaho...