Selasa, 07 Mei 2024

Jamita Parningotan Hananaek ni Tuhan Jesus – 9 Mei 2024

Tarhindat Jesus Tu Ginjang

Marlas ni Roha Situtu Ma Hita    

 (Yesus Terangkat ke Sorga dan Kita Bersukacita)

Lukas 24: 44 – 53

 

1)      Dibagasan turpuk on naeng jaloonta do jamita halalas ni roha na pinasahat ni Tuhanta tu angka siseanNa, na pinapatarNa i diriNa tu nasida di sada bagas di na sordak angla pintu. On ma  palima halihon dipapatar Jesus diriNa tu angka sisean i di na sadari dung hehe Ibana sianna mate. Denggann do taringotanta songon na parataratahon, na pinapatar Jesus diriNa 10 hali nari dibagasan na 40 ari i dung hehe sian na mate, paima manaek Ibana tu Banuaginjang, ima:

Ø  Tu si Maria Magdalena di kuburan i (Mark.16: 9)

Ø  Tu angka boruboru dongan ni si Maria Magdalena na mulak sian tanoman i, ala ni biar ni rohanasida (mat.28:8-9)

Ø  Tu si Petrus siseanNa na dohot laho tu kuburan i ( 1 Kor.15:5)

Ø  Tu dua halak siseanNa na laho tu huta Emmaus (Luk.24:13-31)

Ø  Tu angka sisean na marpungu di sada bagas di tingki na sordak angka pintu, alai ndang dohot dope disi si Tomas. Ima na tinaringotan ni jamita on. (tapatudos ma tu Joh.20:19-23.

Ø  Di ari Minggu paduahon manang ari paualuhon, marpungu angka sisean i muse di sada bagas alai nunga disi si Tomas ro ma Jesus mandapothon nasida di na sordak angka pintu (Joh.20:24-31)

Ø  Uju mardengke sisean i 7 halak toropna di tao Tiberias (Joh.21:1)

Ø  Tu angka sisean dohot 500 halak na marpungu di sada dolok di Galilea (Mat.28:16; 1 Kor.15:6)

Ø  Tu si Jakobus anggi ni Tuhan Jesus, gabe dohot do ibana termasuk tu Apostel jala gabe tiang ni Huria ni Tuhanta ( 1 Kor.15: 7)

Ø  Tu angka sisean i di na laho manaek Ibana tu Banuaginjang sian dolok Jetun (Ul.1:1-12; 50-53). On ma parsaoran na parpudi di angka sisean i rap dohot Jesus. Dung i manaek Ibana tu Banuaginjang parsaoran partondion dibagasan haporseaon. Songon i nang hita huriaNa di tingki on paima ro ari parpudi i.

2)      Mamungka sian dung tartangkup Jesus di Getsemane, nunga sai digohi biar roha ni angka sisean i. Ndang barani be nasida jumonok tu Jesus naung tarboan tu jolo ni paruhuman. Apal lumobi ma dung tarsilang Ibana; Holan si Johannes dohot manang na piga halak nama boruboru na olo jumonok tu silang ni Tuhanta i. Tung na susa do halak na mambiar. Ndang adong hasonangan dirohana, sai patagamtagam parmaraan do nasida. Di angka halak na marparaloan, halak na dibagasan hasalaan, halak na sai gok angka parjahat di humaliang nasida, dohot angka na marragam. Molo adong ro tompu bencana alam, godang do halak na marsahit jantung ala nibiarna. Angka sisean on, mabiar do; atik beha sadihari ro angka suruan ni sintua ni malim manangkup nasida. Ima alana umbahen marpungupungu nasida jala pintor manordahi pintu nang pe so apala haru holom dope. Di tingki on  ma ro Jesus mandok : “Dame ma di hamu”. Tutu di na satongkin i, ndang pintor barani dope nasida, alai lam dibuat Tuhan i do marhite hata Dame i biar ni rohanasida i. Na hinangkam ni hata  Dame on tung mansai bidang do. Mardame tu saluhut halak lumobi ma tu Debata. Ala ni sai olo ma hita padamehon ni hata ni Tuhanta Jesus, asa boi sonang jala las rohanta saleleng hita di ngolunta on sahat tu salelenglelengna i.

3)      Ganggu ni roha sadalan do i dohot biar. Ganggu rohanasida marnida Jesus, dirimpu nasida do tondi, manang begu Tuhanta i. Ndang diboto na ganggu roha mambahen sada hatontuon, isara manang na aha na naeng siulaon manang sibahenonna. Mangambolonghon roha na ganggu i do umbahen na dipangido Jesus tu nasida manang aha sipanganon na adong dipeop nasida, asa dipangan dipanotnoti nasdia paboa na so tondi na niida nasida. Jadi dilehon nasida do na dipangido ni Jesus, jala dipangan dipanotnoti nasida. Nunga godang dilehon Tuhanta pangajarionNa tu hita, asa unang ganggu rohanta mangihuthon Tuhanta, sian angka na tarsurat i. Ps ma rohanta, sapala naung talehon rohanta tu Huria i mangihuthon Tuhanta, unang ma songon na golom riaria. Ai molo ganggu rohanta, mangumpat riaria, gabe songon na tapaganggang tanganta maniop, gabe seatonna do tanganta. Alai molo gomos do tatiop, ndang mahua hita jala tarcabut do riaria i. Ala ni i gomos ma tatiop na taparhatopot i, ai haposan do na marbagabagahonsa. Tung so susa do hita maniop Tuhanta i, alai sonang jala martua do hita.

4)      Haporseaon  di Tuhanta ima na ro sian pangantusion na sintong di panindangion haporseaon ni HKBP adong do 3 tandatanda ni Huria na sintong, ima:

ü  Molo polin dipodahon Hata ni Debata na sian Bibel i.

ü  Molo sintong dipadalan sakramen na dua i, ima pandidion na badia dohot marulaon na badia

ü  Molo sintong dipadalan ruhut paminsangon manggotapi angka dosa.

Nanaeng dohonon  marhite sian i, ndang tarbahen so ro poda na lipe molo so adong pangantusion. Beha ma bahenon mananda poda na sintong i ia so niantusan angka na tarsurat i. Didok sahalak dolidoli do tu sada na marbaju na niriritna naeng gabe pardihutana, ala pulipulik ugamo nasida, songon on ma hatana: “Tumimbo do cintanta on sian parugamaon i. Ai dos do agama i sude, jadi ndang pola persoalan ugamo  asal ma naung cinta sama cinta, ima mangalusi. Molo dos do sude agama i masuk Kristen ma ho, asa sadalan hita mengikat cinta sama cinta i. Ninnanasida, ima labana ala naung diantusi do haporseaonna di Kristus i. Aut sura  ndang diantusi, dohononna ma ido tutuu, tapasautma........,. Ala ni i unang mansadi hita mangguruhon, manangihon Hata ni Tuhanta, ai sian na tumangihon do ro pangantusion, sian pangantusion do ro haporseaon i. Songon na nidok ni Ap.Paulus di Rom 10:17 “Ai sian na tumangihon do ro haporseaon: ia panangihon i, sian Hata ni Kristus do. Antong tajalo ma dame na nilehon ni Tuhanta i tu hita, asa dao biar dohot ganggu ni roha sian hita, jala tahaporseai ma sude hata ni Tuhanta, asa diboan i hota tu tujuan na sasintongna ima manuju harajaon ni Debata na di surgo i do, asa tangkas parsidohotonta tusi.

5) Angka sisean i disuru do laho paimahon di Jerusalem, asa jamot nasida mangarade diri gabe sitindang i ni Kristus. Na masa hamubaon ni paradigma sian diri nasida angka sisean i mansai ringkot do adong proses, alai ndada holan na marhamubaon na instant andorang hananaek ni Jesus tu Banuaginjang. Siala ni i buku ni Ulaon ni Angka Apostel on patorangkon huaso na nilehon ni Tondi Parbadia na margogoihon nasida gabe sitindang ini Kristus di Jerusalem (2-7), saluhut di Judea dohot Samaria (Ul.Ap.8-12) jala sahat tu ujung ni portibi on (ul.Ap.13-26). Lapatanna, ia angka sisean i gabe sintindangi ni Kristus, alai marhite angka proses na nialaman nasida. Dibuhai sian Jerusalem, ima angka jolma na jumonol dohot nasida, sian dirina sandiri nang angka keluargana, nang tondongna. Diihuthon ma muse gabe sitindangi di ;uat Judea, ima angka donganna halak Jahudi na saugamo dohot nasida. Gabe sitindangi di Samaria, angka na maralo hian, jala marasing bangsona, dogma nang ajaran ni ugamona dohot nasida. Jala sitindang idisandok portibi on ima angka jolma na marharoroan sian Jahudi nang so sian Jahudi. Jadi andorang angka sisean i gabe sitindangi ni Kristus na patorushon ulaon ni Jesus mamboan hadameon nang hatigoran tu saluhut jolma naeng ma nasida naung dao sian nam angharingkothon dirina sandiri. Asa ndang na gabe muramura proses nihamubaon i dungkon manaek Jesus tu Banuaginjang, alai sahat ulaon nasida sude. Ido alana boasa nasida angka sisean i paimahon di Jerusalem asa digohi huaso ni Tondi Parbadia nasida. Hambuaon ni paradigma ni parngoluon on ma na dipasahat Apostel Paulus tu huria na di Efesus. Nasida tarjou gabe nampuna ni Kristus naung digohi marhite Tondi Habisuhon na maruba paradigma ni parngoluon nasida asa boi gabe sitindang i ni Kristus jala gabe pasupasu tu na humaliangna.

 

Dungkon dilehon Jesus angka ulaon i, asa dihindat Jesus ma tanganNa laho mamasumasu angka siseanna i. Pasupasuni Tuhan i paboahon hasahatan ni pangulaonNa tu angka sisean i jala sekaligus gabe bagabagaNa laho mandongani nasida mangulahon tugas songon sitindangi ni Kristus. Angka sisean i marsinggang laho mangadop Jesus huhut manghormati Ibana manjalo tugas parsuruonNa i. Ndang  na gabe bonsa be rohanasida jala marsak di halalao ni Jesus, marasing uju mangadopi hamatean ni Jesus, angka sisean i mansai digohi biar ni roha. Marhite pasupasu dohot huaso na dipasahat tu nasida, laho ma angka sisean imulak tu Jerusalem dohot laas niroha nang olopolop. Rade ma roha nasida patulushon angka ulaon ni Jesus di portibi on. Ulaon na mamboan hadameon, hatigoran tu angka na tarduru, tarsisi, termarginalkan, na hona tindos nang digosagosa keadilan di parngoluon ni masyarakat nang parugamaon. Nang pe diboto nasida konsekuensina laho memperjuanghon i sude, sai adong do angka na mangalo, manundali dohot ragam ni abatabat nang tantangan na niadopanna disi. Alai tongtong do angka sisean i marlas ni roha jala marpos ni roha ala ni huaso ni Jesus na mangalinggomi nasida. Huaso na sian Tondi Parbadia na mangalehon hagogoon dohot haboion tu nasida laho marpanindangion dohot mangulahon Hata nang niajarhon Jesus sahat tu na mate nasida. Laso songon i ma hita angka na porsea, las ma rohanta naung manaek Tuhanta i tu Banuaginjang i. Amen.

Kamis, 02 Mei 2024

Jamita Evangelium Minggu ROGATE (Martangiang) – 5 Mei 2024



Sai Na Manjalo DO Nasa Na Mangido   

 (Setiap Orang Yang Meminta Akan Menerima)

Matius 7: 1 - 11

 

a)      Huria ni Tuhanta ia Matius 7 on ima pangibulan ni sude jamita dolok ni Tuhan Jesus tu angka siseanNa dohot natorop, marrumanghon poda dohot pangajaran na marsaor tuntutan etis ( ruhut ni parange. Mansai hona do jala ampit (relevan) do turpuk on di ganup ombas, sepanjang jaman. Turpuk on do inti ni haporseaon ni halak Kristen, ima MARTANGIANG. Molo tapamanat dii Evangelium Mateus 7 : 1 - 11 on,  boi ma tarbagi tu tolu bagian bagian ima: bagian na parjolo ayat 1 – 5 taringot tu na manguhumuhumi, Ayat 6 taringot tu arta na badia dohot na arga, ayat 7 – 11, taringot tu na mangido dibagasan tangiang. 

b)     Ay.1-5 :  Didok Jesus,  “Unang hamu manguhumuhumi, asa unang hona uhum hamu.” (di Hata Indonesia) "Jangan kamu menghakimi, supaya kamu tidak dihakimi" (Ht.Inggris) “Do not judge so that you will not be judged”. Lapatanna dison ndang na mandok ndang boi paingoton dongan jolma, manang gabe so mardalan be utokutok on laho mangantusi dia do na sintong manang na so sintong, dia do lomo ni roha ni Debata manang ndang. “unang manguhumi” lapatanna ndang na gabe so parduli be tu halak di pangalahona na sala i ala pribadina ma i. Ndang i alai na manguhumi na nidokna dison ima sikap fanatik dohot tinggil hian sipareonna di dosa-dosa ni halak, hape dosana sandiri pe mansai bahat situtu ndang dipareso ibana. Ia pangalaho na manguhumuhumi on ima na sai girgir mangalului hasalaan ni halak jala ndang dos lapatan ni i tu na paingothon (menegur), molo dipaingot do dongan laho tu na denggan do i tujuanna ala tong do hasalaanta doi molo tapasombu dosa ni dongan nang hasalaanna (Jak.4:17), alai molo na manguhumi ima laho paleahon manang mandabuhon harga diri ni halak do i. Adong do hadomuan ni bindu on tu bindu 6 ima di na diajari Jesus angka siseanNa i martangiang. Sada bagian di tangiang na niajarhon ni Jesus i ima dipangidoan di panesaon ni dosa  “Sesa ma dosanami, songon panesanami di dosa ni dongan na mardosa tu hami”. Lapatanna: angka na mangido hasesaan ni dosa sian Debata tontu rade ma nang manesa dosa ni donganna, jala molo nunga jumpang rumang ni na masisesaan dosa, ndang be jumpang na masiuhuman disi. Alai mangolu ma di haimbaruon ima ngolu na saling membangun dan merangkul na masipaingotan uju adong na mampanghurangi di dongan. Jala memang, songon dia dalanta laho manguhumuhumi, mulak do i annon tu hita. lapatanna, aha na taula, bah ido tapuonta. Alai turpuk on pe ndang na laho mandok asa gabe lambok hita tu na sala na mampangkorhon gabe lemba hita tu dosa/angka pangulaon na maralo tu hata ni Debata. Alani, na naeng dohononna ima ganup na manguhumi, diulahon ma i dibagasan holong huhut diangkuhon ma na  Debata do panguhum na sintong. Asa molo mandabu uhum pe sasahalak,  ndang diri ni sipanguhum i dipangasahon, tung hata ni Debata ma. Boasa ringkot on? Ala masa di hatiha i (jala saonari pe ra masa do humaliangta), manguhumi dibagasan ginjang ni roha, ujung na dirina ma dipatujolo ndang hatigoran na sian Debata, jala on jotjot do masa di halak Parise, na mangarajumi dirina umbadia sian na asing, gabe didok rohana talup ibana manguhumi halak hombar tu hagiotna. Unang ma hita sai manguhuhi siala: naparjolo, Ala ndang taboto botul aha do persoalanna, unang gabe salah paham hita gabe madabu tu fitnah gabe dosa di hita sandiri. Napaduahon, jotjot do hita salah menilai, ndang toho ala boi gabe berpihak hita, ndang subjektif pandanganta. Alani i, mansai uli do hata ni Tuhan Jesus mandok “…jumolo ma umpat tiang i sian matami; dung pe i, asa pingkiranmu, manang beha pangumpatmu di silbaksilbak na di mata ni donganmi.” Lapatan na, tatanda ma dirinta, uhum i ndang tu dongan parjolo, alai tung tu saluhut halak do mangonai, jala ingkon rajuman do hita pe dohot disi, antong unang pangasahon dirinta, alai Debata ma. Napatoluhon, Debata do nampuna huaso panguhuman i, Holan Debata do na mar-hak manguhumi hita jolma. Ala hita jolma pardosa do na so ada singkopna. Naung diampuni Debata do dosanta marhitehite Jesus Kristus i. Sandok ndang adong na sintong; Rom 3:10-12 Hombar tu na tarsurat i: "Ndang adong na tigor nanggo sada!" "Ndang adong na marroha, na usouso di Debata."  "Saluhut nasida nunga manimbil, tung sange do nasida marroha mago; ndang adong sibahen na denggan nanggo sada”. Holan Debata do na sintong ala huasoNa na songkal i (Pangk.16:7). Ndang adong hak-ta manguhumi halak, ndang Debata hita alai jolma pardosa do, sian hita do tungguon ni Debata tanggungjawab tu Ibana sian standar na tapangke manguhumi halak. Unang ma tapangke roharohanta manguhumi halak,alai tapasahatma Tuhanta i na marhuaso di saluhut.

c)      Di ayat. 6,  didok Jesus “Unang lehon hamu arta na badia i tu angka jurangga, jala unang ma danggurhon hamu mutihamu tu jolo ni angka babi, so tung dilotloti i dohot patna, laos humusor manaroso hamu”.  Dipangantusion ni Jahudi ramun do jurangga dohot babi, asa molo dipangke pandohan i tu jolma martudutudu tu pangalaho na so tingkos manang na so denggan do i. Pigapiga na malo Padan Na Imbaru mandok, ia jurangga dohot babi ima tudosan ni halak na so olo manjangkon/mangantusi Barita Nauli, gariada tahe direhei. Ia mutiha dohot arta na badia na nidokna di turpuk on ima ima Barita Nauli. Marhite ayat  6 on, tangkas ma dohononna na sai adong do jumpangta pangalaho ni jolma na so olo manjangkon na denggan/ barita nauli dipatudos ma i songon jurangga dohot babi. Ai gabe marlea jala gabe ndang mararga do Barita Nauli di angka halak sisongon i. Jadi dia ma siulaon molo jumpang pangalaho na songon i? Martangiang,  mangido asa Tondi i nama na mangungkap roha dohot pingkiran na.

d)     Ay.7-11: Mangihuthon ayat 7 on adong do tolu cara diajarhon Tuhan Jesus laho martangiang; ima marhite pandohan “pangido hamu ma”, “Lului hamuma”,  dohot “tuktuhi hamu ma”. Molo tadapothon Debata huhut mangido pangurupion, tangiang do i. Molo talului pangurupion sian nasa roha tu Debata, tangiang do i. Molo tatuktuk pintu ni banuaginjang i asa dialui Debata hita, tangiang do i. Saluhutna i joujou manang kunci rahasia dohot hasintongan ni pangajarion (parenta) ni Tuhan Jesus ( Imperativus Dei) asa martangiang. Disosoi manang dijujui sipartangiang i asa bersemangat sian nasa roha, ndang holan  menunnjuk aspek emosional semata, alai sikap dohot roha na marsitutu. Tunga sura pe adong sabatsabat manang ambatambat dohot kesulitan-kesulitan ingkon berusaha do ibana manaluhonsa. Ndang marguna halosohon, ndang marguna halembaon, ndang denggan na marsanggasangga. Partangiangon na manongtong ndang sahalihali, i ma suruhan manang dasdas na wajar ingkon ulahonon ni angka na mangihuthon Tuhan Jesus. Angka sisean, sude halak Kristen ingkon do mangido manongotng, mangalului manongtong, manuktuhi manongtong. Ala jjotjot do hita sai manghaporluhon, jala porlu do hita mangido pangurupion sian Amanta na di Banuaginjang i. Jadi naeng ma gabe identitas manang jatidiri nni halak Kristen i, jala sian nasa roha, ndang gabe mampar roha, manang unang ma holan mode sambing partangiangon i (songon halak Parise dohot Sibotosurat (Luk.18:11). Debata Ama na di Banuaginjang i do hasahatan dohot tujuan ni tangiang, Ibana do na tuk mangalusi dohot mangungkap pintu ni harajaonNa.

e)      Angka tangiang na marpardomuan laho pasangaphon Debata dohot pahothon haporseaon, na so marsanggasangga manang di tingki na tarsosak sambing m ahi ta martangiang, angka pangidoan sisongon i do dioloi Debata. Tangiang i do dalan mangungkap pintu parsaoran tu Debata. Martangiang ima pasahathon petisi, permohonan, aspirasi, permohonan ima dambaan, na pinarsinta ni roha, pandapot, dohot sude panghilalaonta na denggan manang na so denggan na dibagasan rohanta i ta tompashon tu adopan tu Debata, ditangihon Debata do. Dilehon do jaminan manang kepastian taringot tu hasil ni tangiangta, ima sai na lehononNa, sai na jumpangan, sai na ungkaponNa do. Ala ni i do umbahen na didok angka ama ni Huria na parjolo i: Na margogo situtu do tangiang ni si partangiang (partigor), molo dihaburjuhon. Dihorhon tangiang i do satonga ni ulaon. Tangiang i do songon pelean uap na hushus di adopan ni Debata. Tangiang ido dimensi keempat ni angka na porsea, boi manghatai dohot Debata na badia i.

f)       Dipatudos Tuhan Jesus do hajongjonga nina mangido tu hasahatan ni pangidoanna, ima songon ama maradophon anakna. Songon i ma gombaran hasolhoton ni parsaoranta tu Debata paboahon na Amanta situtu Ibana, jala anakNa situtu hita. Songon pos ni roha ni dakdanak tu amana songon i ma pos ni rohanta mangido tu Ibana. Didok Tuhan Jesus: “ise hamu jolma na mangalehon batu tu anakna, molo indahan dipangido, jala mangalehon ulok molo dengke dipangido ?”. Ndang hea ama na di portibi on mangalehon na sala tu ianakhonna, na jorbut manang na berbahaya, na mematikan. Alai mangalehon sipanganon na pangoluhon do, ima na mangalehon indahan sikkat ni batu dohot dengke sikkat ni ulok. Dipatangkas Tuhan Jesus marhite pandohan: “Gari hamu angka parjahat umboto mangalehon basabasa na denggan tu inakahonna” (Parjahat di hata Gorik “Paneros” lap. Sibolis manang sibolison). Boi do pangantusion on songon na alo, suhar tu rohanta. Alai naeng dohononna molo gari hamu angka jolma manang angka ama na di portibi on (parodsa) na olo sibolison, na so boi manongtong mangarajai dirina, terbatas do gogona dohot sipatupaonna. Jala na marpangansi manang marpangea pambahenna, mangalehon angka na uli tu anakhonna, jala angka nauli dijalo anakna i sian amana.

g)      Marhite tudosan na mansai torang i, naeng patuduhon keakraban dohot hajojonok ni pardomuan ni Debata na songon Ama tu hita angka Anakna. Naung gabe anak ni Debata do saluhut angka na porsea di Tuhan Jesus Kristus. Jala ndang dibagasan hubungan biologis, nang pe dipangke pandohan hata “teknos” dohot “Pater” boi marpardomuan tu kekeluargaan manang hubungan anak dohot ama dalam garis keturunan. Lapatanna, naung gabe anak ni Debata do hita ndang ala garis keturunan Israel, alai ala panobusionNa do. Dung ditobus gabe masuk ma na porsea i tu sada parsaoran keluarga rap dohot Tuhanta Jesus na manjou Ama.Alai manang ise na barani mangolui naung gabe anak ibana di adopan n Debata ingkon martanggung-jawab ma ibana di angka pangalaho dohot ulaonna. Ima manguglahon lomoni roha ni Amana. Asa molo dung tadok Amang tu Debata, adong ma garis manang hatontuan ni Ama i na ingkon dihangoluhon. Ima tangkas umboto dohot manghatindnaghon naung gabe tajalo tondi haanahon. Andul sumurung do Ama Debata na di Banuaginjang i. Ndang adong hasusaan di Ibana molo martangiang hita tu Ibana. Gok asi dohot holong ni roha do Amanta na di Banua ginjang imaradophon hhita, jala dibagabagahon do na tangihonon jala alusanNa do tangiangta i. AI Debata na jonok do Ibana na boi jouon jala jumpangan di sude gerak kehidupan. Ala ni i ingkon pos situtu do rohanta di Ama i, na mangalehon na dumenggan di ngolunta di portibi on, nang na marpardomuan tu ngolu sogot salelengni lelengna. Tarida do i marhite pandohan di ujung ni ay.11 didpok : “Lam Amamuna na di Banuaginjang ima so lehononna arta na denggan....”. LehononnNa arta na denggan, lehononNa tu hita Tondi Parbadia, ima silehonlehon partondion na tumimbo jala na umbalga. Marhite Tondi Parbadia i nunga di hita saluhut angka silehonlehon na binagabagahon ni Tuhan Jesus tu hita dohot angka na naeng lehonon ni Ama i tu hita.

h)     Minggunta margoar ROGATE, lapatanna: martangiang. Tangiang do ngolu ni halak Kristen manangna porsea. Ulaon na manongtong do tangiang i di ngolu na porsea. Didok Apostel Jakobus: “Na martangiang do hamu nian, alai ndang manjalo, ala sala tangiangmuna, ai naeng pansuasaehononmuna do i dibagasan hahisaponmuna” (Jak.4:3). Jala sintong do Hata ni Tuhan Jesus na manadok: “manang aha pe dipangido hamu di tangiangmuna marhite GoarHu, asal porsea hamu, ingkon jaloonmuna do (Mat.11:24; Joh.14:14; 16:23). Tangiang unangma holan songon pajojorhon alai tutu situtu dihangoluhon ma tangiang i. Asa “Sai Na Manjalo do na Mangido” na pinangido ni topik ni minggunta. Diajari Tuhan Jesus do hita mangido na ringkot tu harajaon ni Debata,a sa ro harajaonNa manggomgomi rohanta dohot ngolunta. Jala diajari do hita mangido nasa na hasea di ngolu siganup ari on. Jala nunga dihamham pangidoan na pitu di “tangiang Ale Amanami” i sude nasa na ringkot di hita di pardagingon nang di partondion pe.  Na dumenggan, na umuli, na maulitutus do dilehon Debata alus ni angka na rade sai mangido, mangalului, manuktuhi, di angka na martangiang dibagasan Tondi dohot hasintongan (Joh.4:24). Amen.

 

Selasa, 30 April 2024

Jamita Epistel Minggu ROGATE – 5 Mei 2024

Sai Na Manjalo DO Nasa Na Mangido   

 (Setiap Orang Yang Meminta Akan Menerima)

Psalmen 28: 1  – 2

 

a)      Huria na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Ia Tuhanta i do hagogoon nang lombulombu di ngolu ni parpsalmen Daud. Pos do rohana tu Debata jala boi do dibuktihon si Daud na so mabiar ibana mida manang ise pe. Uju marmahani angka birubiru ibana, jotjot do mangadopi angka binatang panroro na naeng mamolgak. Jala barani do si Daud mangadopi angka binatang panoro i so pola mabiar. Porsea do si Daud di hagogoon dohot lombulombu partondion na nilehon ni Debata. Jala uju ro si Goliat mangaleai dohot mangondam bangso Israel, so adong sian soldadu ni Israel na barani mangalosa. Alai ro do si Daud na so mabiar mangadopi si Goliat laho marsiranggut. Pola so mardongan pahean nang sinjata porang, alai mamboan ambalang huhut mamboan goar ni Debata na sinombana  i do si Daud mangalo si Goliat. Dipatuduhon Debata do huasoNa marhitehite si Daud na bolas manaluhon si Goliat.

b)      Dison ma si Daud mangasahon Debata huhut martangiang asa Debata na gok asini roha i manangihon huhut mangalusi tangiangna ala dibagasan hasusaan do ibana mangalualu tu Ibana (ay.1-2): “Tu Ho do ahu joujou, Ale Jahowa Partanobatoanku...” na patuduhon haporseaonna di hagogoon ni Debata (Ibana ma partanobatoan) jala parsigantunganna di hagogoon ni Debata. Taparrohahon parsitutuonna di na martangiang i: "Jangan diam kepadaku, seperti orang yang marah terhadap doaku, Mzm. 80:4 . Tuhan, bicaralah padaku, jawablah aku dengan kata-kata yang baik dan kata-kata yang menenangkan ( Za. 1: 13 ); Nang pe naung dipasahat tangiangna i jala ndang dilehon Debata dope alusna tu ibana. Loas ma Debata manghatai tu hita taringot tu las ni rohanta, Debata na mamangkulingi hita na patuduhon alus ni Debata di tangiangta, na mangondingi hita di angka persoalan ni ngolunta. Na paluahon hita sian pardangolan.

c)       Adong dua pangidoan ni parpsalmen Daud dison ima:

ü  Sada haputusan na lungun begeon na ingkon aeonna molo Debata ndang mamangkulingi ibana: “Ay. 1 “Tu Ho do ahu joujou, ale Jahowa, partanobatoanku, unang sai sip Ho, manundali ahu, asa unang ahu molo tung laos sip Ho manundali ahu, doshon halak angka na manuruk tanoman.” (lapatanna naung mate), naung mago ma jolma i. Ndang donganna be Debata, na so patuduhon diriNa tu ibana, gabe mango ma pangkirimon jala marisuang ma pangurupion. Ndang adong na umborat asi ni roha di jolma ia so sian asi ni roha ni Debata, molo so las roha ni Debata mida hita. Hira jolma na ingkon bongot tu api naroko (ima pangantusion ni deba jolma. Ai aha antong jambar ni angka na hona bura ia so holan na so pinangkulingan ni Debata jala na so manangihon alualu ni tangiangna ?

ü  Pangkirimonna asa marasi ni roha Tuhan i: : Ay.2 “Sai tangihon ma soara ni sombasombangku, molo mangangguhi ahu tu Ho, molo hupaherbang tanganku tu bilut ni habadiaonmu.” Dipatuduhon parpsalmen on do sikapna ndada holan hagiot ni roha alai dohot do pangkirimonn asa manjalo alus ni hadameon. Inganan na badia dibagasan bilut disima maringan poti dohot langkop ni pardamen. Disi ma di haporseaon ni halak Israel mian Debata  di holangholang Kerubim, jala sian i ma Ibana manghatai dohot bangsoNa (4 Musa 7:89). Ima patuduhon typologi ni Kristus, holan tu Ibana ma hita paherbanghon tanganta, holan marhite Ibana do ro angka hinauli na denggan sian Debata tu hita. Laos ima gombaran ni Banua Ginjang (Heb.9:24) jala sian Tuhan i songon Ama na di surgo i diajari do hita asa mangkirim di tangiang na maralus, sain Hata ni Tuhan i ma hita marsiajar mamparrohahon tangiangta nang pangkirimonta. Sian HataNa i do hita marsiajar asa tongtong mangkirim.

 

d) Na deba halak ra mandok ndang adong gunana martangiang siala ndang marna ro alus ni Debata. Nang pe siapata naung maraburan iluilunta, alai manguhom do Tuhan i jala boi gabe mandele hita. Gabe so tau be hita mangkirim di ari sogot, ndang tarpaberengbereng hita be Debata di asi ni rohaNa. Boi masa do i di angka dongan halak Kristen. Ala ni i aha do lapatan ni na martangiang i ?

Doa adalah suatu aspek kerohanian dalam kekristenan yang memiliki kedudukan yang penting, karena merupakan tanda seseorang mengenal Allah. Pengenalan akan Allah merupakan dasar keselamatan seseorang (Yohanes 17:3). Menurut teologi doa Luther setidaknya ada empat makna doa bagi kehidupan orang percaya, keempat makna doa ini ditunjukkan dalam hidup dan pelayanannya sebagai teolog, gembala, dan reformator:

ü  Pertama, bagi Luther doa adalah percakapan dengan Allah atau komunikasi dengan Allah, ia menjelaskan, “to pray is simply to call upon God’s holy name.” Berbicara kepada Tuhan atau berdoa menurut Luther merupakan hak istimewa yang diberikan Allah kepada orang percaya, Luther mengatakan, To speak to God means to pray; this is indeed a great glory that the high majesty of heaven should stoop to us poor worms and permit us to open our mouths to him . . . but it is still more glorious and more precious that he should speak to us and that we should hear him.

ü  Kedua, berdoa bagi Luther merupakan suatu tindakan menghormati nama Tuhan. Luther menemukan makna doa ini pada saat ia mempelajari hukum kedua dari Sepuluh Hukum Allah.

ü  Ketiga, doa merupakan kewajiban atau tanggung jawab. Luther secara tegas menyatakannya demikian, “it is our duty to pray.” Dengan demikian, tidak berdoa merupakan dosa yang serius dan memiliki konsekuensi hukuman yang sama beratnya dengan hukuman karena berzinah, membunuh, atau menyembah berhala.

ü  Keempat, doa merupakan pekerjaan yang terberat. Doa adalah sesuatu yang mustahil dilakukan oleh manusia secara alamiah. Manusia harus mengalami anugerah keselamatan untuk mampu berdoa. Luther mengatakan bahwa doa hanya dapat dikerjakan oleh orang percaya saja,“for before we are Christians and believe, we know neither for what nor how we are to pray.” Orang yang tidak percaya tidak dapat berdoa sama sekali. Ala ni i sai manongtong ma hita Martangiang. Amen.

Kamis, 25 April 2024

Jamita Minggu Kantate (Endehon hamu ma di Jahowa ende na imbaru) – 28 April 2024

Ingkon Mamujimuji Jahowa do

Angka na Usouso Di Ibana

 ( Orang Yang Mencari Tuhan Akan Memuji NamaNya)

Psalmen 22: 26 – 32  

 

a)      Dihamuna huria ni Tuhanta na hinaholongan dibagasan Jesus Kristus. Jotjot do digoari turpuk on songon “Mazmur Salib” jala Martin Luther manggoari on songon Mazmur Utama penderitaan Kristus ala mansai solhot tu barita sitaonon ni Tuhanta Jesus di silangNa di Golgata. Molo tajaha sian ay.1 ima hira anggukangguk ni sahalak na bonar roha ala hinabalga ni sitaononna. Pola dihilala ibana, hira na ditadinghon, dihalupahon dohot ditulak Debata ibana. Alai na menarik, ndang hea parpsalmen on manadinghon Debata. Pos situtu dorohana, holan Debata do na boi paluahon ibana. Sejarah pardalanan ni ngolu Ompunasida do gabe sada butki di ibana paboa na mampu jala olo do Debata paluahon manangise na ro joujou laho mangido pangurupion tu Ibana (ay.5-6). Haporseaon dohot panghirimon di holong ni Debata na pasti ro mangurupi ibana, ido mambahen ibana boi bertahan mangadopi sitaononna i. Iman adalah obat penawar terhadap setiap penderitaan, dan pengharapan adalah sauh penenang, dan penguatnya. Ala ni i, ndang dipangido parpslamen on asa diuhum Debata angka halak na mambahen ibana susa dohot marmara, alai Debata do dijou asa olo ro mangurupi.

b)      Huria ni Tuhanta. Dilehon turpuk on do di hita tiruan sian pangalaho ni parpsalmen on laho mangadopi ragam ni angka ondamondam, hinabernit sitaonon nang hamaolon. Unang ma sai tapangasahon roha nang pingkiranta gabe maon marungutungut hita, jala gabe mangalului na sala (manang kambing hitam) manang tubu di roha laho mamalos, manang gabe putus asa. Ndang adong guna ni i. Ai ndang adong haluaon disi jala baliksa lam susa do binahen ni i. Na dumenggan ima molo tapatogu haporseaonta, tapahinsat panghirimonta jala tapagomos tangiangtajoujou mangido tolong tu Jahowa asa unang mandao Debata sian hita. Ai dilambungta do Ibana, aha pe na masa, tartuhuk jala tarhamonanghon hita do i. Bila ada situasi yang menyakitkan, jangan menyerah! Tetapi berdoalah terus menerus kepada Bapa kita di surga, yang tidakpernah melupakan kita

c)       Ditangihon Debata do parpsalmen i, ndang hea ditadinghon Debata ibana nang hita pe, ndang dung hea dipasombu sasada hita mangadopi parsoalanta di ngolu on. Ndang dung olo Debata paloashon hita dipolgak angka hamaolon i. Molo tung pe sipata hira na ditadinghon Debata hita, satongkin sambing do i. Dalan ni Tuhanta do i laho mendewasakan hita. Tar sarupa do i songon na latihan marsepeda. Sipata do ingkon dipalua sipangajari i. Alai disi ma na marsiajar i boi pahembangkon kemampuanna, asa boi manggohet (mengayuh) sandiri. Molo sai torus ditip laos so taboto do manggohet. Tuhan sering “membiarkan” atau “meninggalkan” kita agar kita mau mengembangkan potensi yang telah Tuhan berikan dalam diri kita, sehingga iman kita semakin kuat dan kemampuan kita semakin berkembang. Penderitaan sering Tuhan sengaja terjadi dalamdirikita untukmelatih otot-otot rohani kita agar semakin kuat dan semakin sehat. Tetapi yang pasti Tuhan tidak pernah tidur atau menjauh. Dan Tuhan pasti tahu kemampuan kita dan tak akan membiarkan kita dicobai melebihi kekuatan kita (1 Kor.10:30). Hita do na jotjot hurang porsea, pintor panik, hurang benget manang hurang sabar paimahon pangurupionNa i.

d)      Dihuria ni Tuhanta nahinaholongan, dung dipalua Debata Ibana, pintor muba ma anggukanggukna i gabe ende pujipujian. Ndang lupa diri ibana dung dipalua. Alai digarar do bagabagana (nazarnya), ima mamuji dohot pabalgahon/pasangaphon Debata. Songon i do tama sude namarhosa, ingkon mamuji Debata. Tarlobi ma hita naung pinalua ni Tuhan Jesus. Sian pengalamanna sandiri do haruar pujipujian on, songon nahinatindanghonna di ay.25 “Ai ndang lea rohana manang marbiasbias mida pardangolan ni na dangol, jala ndang ditabunihon bohina maradophon ibana, jala ditangihon do anggukna i tu Ibana.” Puji-pujian adalah penghormatan kepada Allah. Puji-pujian itu lahir dari pengakuan bahwa apa yang kita miliki sekarang semata adalah dari Tuhan. Tanpa pengakuan itu tidak akan ada pujian. Ala ni i, tanda ma sude najinalom dohot nabinahen ni Debatam di bagasan ngolum sian nahinan sahat tu sadari on, sian i ma haruar puji-pujian tu Debata. Puji-pujian na haruar sian panindangion na songon i do boi pahehehon roha ni halak na umbegesa, gabe dohot na porsea di pangurupion ni Debata, gabe olo bersikap songon parpsalmen on.

e)      Dijou dohita marhite turpuk on dibagasan minggu Kantate on na manoarahon : Endehon hamu ma di Jahowa ende na imbaru. Asa angka na porsea i mangolu dibagasan Kristus jala ganup ari marroha na imbaru dohot pangalaho nang parange na imbaru. Pujipujian ndada holan sian parendeon sambing alai dohot do panggulmiton ni ngolu na imbaru. Jala disosoi topik ni minggunta : Ingkon Mamujimuji Jahowa do Angka na Usouso Di Ibana. Ima marhite:

ü  Na rade manggarar bagabagana (nazar)-Ay.26. Dibagabagahon parpsalmen on do tu Debata na ingkon ulahononna molo dipalua Debata ibana. Ndang lupa ibana disi, digarar do i. Tung halak na satia, na kredibel do ibana, na sarupa hata dohot pambahenan. Unang ma songon barita na masa on: disada tingki mar olah raga ma sahalak amanta dikobun kalapana na marhektar hektar . Mansai bidang do kobun kelapana i, jadi ditonga ni kobun i dao sian bagas na, mangulon ma ibana, jala mauas panghilalanna. Hape lupa amanta i mamboan minumanna, jala bagasna pe mansai dao. Dibereng ma tu hau kalapa i, didok rohana aek kalapa i ma inumonku. Dijangkit amanta i ma sada hau kalapa i ala ni uasna. Sahat ma di parginjang di parbue ni kalapa i, didabuhon ma adong dua kalapa i tu toru. Naeng tuat ma ibana tu toru, ala naung leleng ndang hea be ibana mangulahon mambuat kalapa i, dungi ala mauas, male, gok hitir ma ibana mamereng timbo ni kalapa i. Dungi martangiang ma ibana tu Tuhan: “Ale Tuhan mansai biar do rohangku tuat tu toru ni hau kalapa on. Molo malaua ahu hulehon pe bagabagaku tu Ho sada anak ni pinahanku.” Dungi lam leleng turun lam leleng nangetnanget ma ibana tuat, tung mansai biar do rohana ala ni timbo ni kalapa i. Dung sahat satonga meter na ikalapa i. Inna rohana dampang be timbukonku tu toru. Jadi ditimbungkon ma tu toru alai ala sala patna mandege sada batu na gelleng gabe hansitan ma patna. Dungi martangiang ma muse ibana tu Tuhan : “Ale Tuhan ala hansit du huhihlala nangkin, jadi huganti ma bagabagaki”. Sogot na i dipasahat ibana ma bagabagana i tu huria marhite sintua sada anak ni pinahan. Tarsonggot ma sintua i: “ai naung mate do pinahanmuna on amang”. Ro ma amanta i mangalusi: “ala madabu do ahu ja hansitan simanjojakhu manimbuk sian hau kalapanami i, jadi on ma hupasahat bagabagaku. Gabe longang ma sintua i marnida amanta i. Dihita nahinaholongan, toho dope goaron manggarar nazar ibana disi manang laho paotootohon Debata ? unang ma adong na marmeammeam di bagabaga tu dongan jolma apalagi tu Debata. Tagarar ma bagabaganta tu Debata (ptds.5 Musa 23: 22-23).

ü  Na serep rohana (ay.27). Molo tapuji sasahalak ala naung tumimbo do ibana sian hita di sada sada bidang nang parbinotoan nang haboion. Pengakuan i do tapaserep rohanta. Molo na ginjang roha i ndang diakui i kelebihan ni halak manang ndang olomamuji donganna. Ala ni i ma tarlumobi tu Debata ingkon mamuji dibagsan serep ni roha ala ni pambahenan ni Debata na luar biasa. Sian serep ni roha do angka na porsea i sai mangalului Jahowa jala dipapujipuji Ibana ala ni hatimbulonNa i. Uju ringkot di hita pangurupion dohot panogunoguon sian Debata sai talului do Ibana marhite tangiang dohot elekelekta asa diondingi hita jala dilinggomi. Disi ma hita sai mamuji Debata dibagasan haserepon ni roha ala Debata do na tuk mangalehon na ringkot di hita jadi butongan  ma hita jala las rohanta di pambahenan ni Debata. Jala ingotonta do ndang dapot pujian angka na ginjang roha, alai di angka na serep rohana do.

ü  Sude na di portibi on ingkon mamuji Debata (ay.28-30). Debata na so marbatas di sude ruang nang dimensi, ndang tarbatas di partingkian, sai na mian do Ibana di ganup inganan. Mangalobii sian sude roha dohot pikiran  ni jolma. Ibana ma Debata ni saluhut debata, Raja sian saluhut raja, Tuhan sian saluhut tuhan. Sude do angka ugamo na di portibi on mangajarhon mamuji Tuhan jala disomba. Ndada adong sada pe ugamo manang parhaporseaon na so mangajarhon tu ruasna laho mamuji Tuhan. Tole di na manguluhon dohot nang ruas na pe sai diulahon do pamujion dohot parsombaon nasida. Ia pamujion i do sada sian panghatindnghonon ni haporseaon, manjanghon dibagasan las ni roha, pikiranna positif, jala mananda di asi dohot holong ni roha ni Debata. Ibana ma Debata na sai mian di ganup inganan (Omni Present), na marhuaso (omni potent), jala na umboto saluhut (Omni science) disandok parngoluon ni portibi on. Laos songon i ma hurianta HKBP di tahun orientasi pelayanan 2024 on manoarahon tahun Oikumene-Inklusif, peranan na pinangido sian hita ruas nang parhalado laho manghehei saluhut jolma asa porsea tu Jesus. Marhite parsaoran na denggan tu humaliang patandahon asi ni roha ni Tuhan i. Keterbukaan yang harmonis, toleransi yang tinggi, jala totop manjaga hapolinon ni haporseaon ni bagasan Jesus Kristus asa unang ramun alai manirai dohot manondangi angka haholomon. Asa sogot haduan lam martamba bilangan na porsea songon tugas manang amanat agung sian Tuhanta i laho pararathon Barita na Uli i Mateus 28:19 “Laho ma hamu, podai hamu ma saluhut bangso, didi hamu ma nasida tubagasan Goar ni Ama. Anak dohot Tondi Parbadia!” On ma tugas ni angka na porsea pararathon barita Nauli i tu sandok portibi on. Asa saluhutna porsea jala mamujimuji Tuhanta na songkal jala na badia i. Songon na nidok Ap.Paulus di Pilipi 2:11 “jala asa nasa na marsoara marhatopothon: Jesus Kristus do Tuhan, bahen hasangapon ni Debata Ama!”

ü  Legacy ni haporseaon (ay.31-32). Ia pamujionta i tanda naung denggan do legacy ni haporseaonta (pewarisan iman) tu angka pinompar. On mansai ringkot do dipamanat angka na porsea. Asa pamujionta ndada holan soara na tinggil jala na tabo begeon di parpunguan koor, di minggu, nang di partangiangan. Boha do pamujionta i denggan di sikap, pangalaho na gabe tiruan di tonga keluarga. Ama, ina songon na toras boi songon role model pamujion na tama tu Debata marhite parange sitiruon ni angka ianakhonna nang pinomparna. Ai mansai godang do ndang boi tiruan na denggan angka ama dohot ina boi bolas mambahen kekecewaan na balga tu angka iananghonna gabe manadinghon haporseaonna sian Tuhan Jesus. Ditundali ma haporseanna tu Tuhan i laho manghaporsea i tuhan na asing. Ala ni sikap pamujion na porsea i naeng ma marsaringar di tonga ni bagas, parumatanggaon na lam rosu, lam mesra, lam kompak, lam sada mamuji Tuhan, masipauneunean, masitogutoguon, masitumpahan. Unang ma masitundalan, masipasompuan, marsihosoman gabe olo sursar jala sega parsaoran di ruma tangga nang di huria. Ala ni i asa boi denggan sogot angka pinompar ni halak Kristen taruli legasi haporseaon di Jesus Kristus tangkas ma jala lam denggan ma pambahenanta tu ianangkon, pinompar nang songon i sebalikna. Molo di huria sai didok do remaja naposobulung HKBP songon “bungabunga” ni huria i. AI nasida do gabe harapan ni huria laho manorushon ngolu haporseaon tu tingkitingki nanaeng ro. Ala ni i denggan ma huria manambornambori nasida angka naposo i asa lam serep marroha, mangolu haporseaonna ala dibereng tiruanna denggan sian natuatua manang natoras. Asa sogot nasida pinompar na togu haporseaonna jala na manjamitahon hatigoran tu angka na tubu muse. Marsangap ma Tuhan Jesus ditonga ni keluarga, huria,masyarakat nang ditonga bangsonta. Amen.

Selasa, 23 April 2024

Jamita Epistel Minggu KANTATE – 28 April 2024

Ingkon Mamujimuji Jahowa Do

Angka Na Usouso di Ibana    

 (Orang Yang Mencari Tuhan Akan Memuj NamaNya)

Mateus 15: 8 – 20

 

a)      Huria ni Tuhanta nahinaholongan dibagasan Jesus Kristus, topik na sahat tu hita mandok: “Ingkon Mamujimuji Jahowa do Angka na usouso di Ibana” (orang yang mencari Tuhan akan memuji namaNya). Hombar tu turpukta on diparrohahon Jesus do parange dohot pangalaho ni halak Parise dohot sibotosurat. Berengon do nasida na toho mar Tuhan i. Toho do nasida na mamuji pasangap Tuhan i marhite ruhutruhut naung somal mardalan di parngoluon nasida ? Hape tangkas ma sian turpuk piga piga siparrohahononta sikap ima:

Ø  Pamujion na tama ima na ro sian pangoloion di Tuhan i (ay.7- 9). Mansai tangkas ma tabuhai sian ayat 7 didok Jesus do nasida halak na munafik na holan mangulahon hasomalan ni parugamaon nasida alai rohana mansai busuk, ndang tulus alai marroha jahat. Songon bintang film, holan memperagakan sifat sifat ni sarita i do ianggo sifatnna ndada songon i. Sai holan songon aktor na mar akting, marparange na so sian rohana. Sai songon na mar topeng do halak Parise dohot sibotosurat i. Alai ndang adong na mamboto pangalaho nasida i na berakting. On ma na boi masa ditongatonganta di jaman on ima kemunafikan beragama na mansai berbahaya. Boi torop halak gabe lilu jala gabe sega ma torop jolma nalilu i. Dison ma Jesus ro laho mangungkap haliluon nasida i. Ugamo na so mar-Tuhan na holan papuas na dihasomalhon jolma, gabe berpusat laho pasonanghon jolma sian tradisi manang hasomalan naung mardalan. Molo taparrohahon ndnag dao sian pigapiga ugamo diportibi on na torop halak mangalului tuhan di ngoluna dohot carana sandiri mangalehon angka na di rohana denggan tu Tuhan i alai holan laho pasombu tagas na do ibana disi. Na holan papuas na di dirina sandiri. Ala ni i naeng ma pamujionta i tu Tuhan i dibagasan ias ni roha, haporseaon na polin songon na nidok Psalmen 111: “Pujionku ma Jahowa sian nasa roha di luhutan ni angka partigor dohot di huria i.” Molo naeng mamuji Tuhan di parpunguan, partangiangan, di parmingguon naeng ma mangarade dohot denggan sude ruas, nang tarlumobi parhalado na martohonan manang na so martohonan. Unang sanga didok Tuhanta i (ay.8) "Dipasangap pamangan ni bangso on do Ahu; alai anggo rohanasida dao do sian Ahu.” Boha do pangalaho i boi masa ? molo sai tabahen do na beribadah i songon rutinitas tanpa dari hati yang terbaik. Jala holan sebatas di ibadah hape di panggulmiton siganup ari ima tong do ibadahta tu Tuhan: angka perbuatan baik, asi ni roha, manghaholongi dongan jala mangurupi na gale. Di parpunguan nang parmingguon pe boi do leas rohanta laho mangarade hurang persiapan ni song leader gabe marsalaan lagu pujian, songon i punguan koor, songon i paragenda nang parjamita, asal ma  dipatupa boi gabe marsalaan na nidokna jala gabe tihas ditonga ni huria. Alani i berusama hita on time/tepat waktu, berusaha mangarade lebih baik lagi. Berusaha lebih baik dalam kehidupan seharihari juga. (ay.9) unang gabe marisuang ha-Kristenonta i alai ndang marlapatan songon i nang pamujionta tu Tuhan i, nang panangihononta di Hata ni Tuhan i gabe salah tujuan. Marilah kita siap dan mau belajar dan memahami dengan tepat apa yang Tuhan inginkan dari kita.

Ø  Na ruar sian pamanganna, i do mangaramuni jolma (ay.10-11). Dipaboa Jesus do dison tangkas inti ni persoalanna, boasa angka halak parise i na hurang marroha pangoloi, ima siala naung maruba do pangoloion ni roha nasida i. Marusaha do angka halak parise mambahen reformasi ni tradisi sian na mamburi tangan doht angka ragam hasomalan na nitaurhon nasida. Tung so mampu do nasida mangulahon i saluhut ruhutruhut i molo so badia roha nasida. Na sasintonga na rumingkot perubahan ndada perubahan lahiriah mannag reformasi tradisi, ndada na di duru i na rumingkot nang pe ringkot do, alai na rumingkot ima perubahan batin, ima roha parbagasan i. Ndada ala ni sipanganon manang mutu ni sipanganon i manang ala ni keadaan ni tanganta na gabe manghorhon tu roha na mambahen rohanta gabe ramun. Ai tangkas do di dok di Rom 14: 17 “Ai ndada sipanganon manang siinumon harajaon ni Debata; hatigoran do dohot hadameon dohot las ni roha di bagasan Tondi Parbadia”. Alai dosa i do na mambahen ramun jolma i jala mambahen nasida gabe mardosa diadopan ni Debata. Halak na so olo marhamubaon ni roha didok doi na mangalaosi tu Ibana jala ndang tama mamasuhi parpunguan raphon Tuhan i. Aha na tapangan, molo masuk akal dope jala ndang marlobian ndada na gabe ramun hita disi. “Ias do saluhut di angka na ias...” (Titus 1:15). Ramun do hita alai ndada ala ni juhut na itapangan dohot tangan na so diburi ias, alai sian parhataan na haruar sian roha na ramun; asa toho ma songon na nidok Parjamita 5: 5 “mulutmu membawa engkau ke dalam dosa”

Ø  Reformasi roha parbagasan. (ay.15-20), ala ni i ma dungkon tajaha di ayat 11 i na nidok ni Jesus i boi ma dapot hita hatoranganna ima: naparjolo, aha pe na tapangan ndada na boi mambahen hita gabe tama manang na so tama diadopan ni Tuhan i (ay.17). Holan sada do na boi tupaon ni sipanganon ima boha do asa unang male siubeonta gabe bosur hita. Jala molo diburi pe tangan andorang so marsipanganon ima asa unang mangae hansitan do siubeonta on (diare),  jala asa unang jotjot hinorhon ni i tu pudi (toilet). Tung jotjot pe hita mamburi tanganta i ndada boi maruba parangenta i nang pangalahonta dohot sifat ni jolma. Haramunon ni roha i ma na ingkon taparateatehon, jala tapamanat, ala Tuhanta i mamereng rohanta ido, parange, pikiran dohot pangalahonta. Naeng ma baida dirinta diadopanNa. Asa tingkos ma na nidok Raja Daud di Psalmen 51: 12 “Tompa ma roha na ias di bagasan ahu, ale Debata, jala paimbaru ma tondi na marsihohot di bagasan ahu”. Napaduahon (ay.18) ia roha ni jolma ido mual  ni harumaron i jala ido dosa. (Jer.17:9). Ala naung karakter ni jolma i do mardosa asa sai torus do mamparbuehon karakter na mardosa, dohot ma i pikiran na jat, mambunu, mangalangkup, manangko, mangahatindangkon na so tutu, mangarehei (ay.19). Asa angka on ma na mambahen ramun jolma i didok Jesus. Jala pangkorhonna lobi umborat do sian na hansit siubeon ala so marburi tangan laho mangan gabe jotjot tu pudi. Haramunon ni roha i na permanen ido mambahen gabe penyakit akut rohani na mamboan tu uhuman na manongtong di ari sogot ima api naroko i. Ndang mandok ndang sala mamburi, sala do tong i, alai na rumingkot jala na lebih parah adong dope ima molo kotor rohana ndang diburi.

b)      Hea do hita manghilala naung sintong ? manang gabe halak na munafik na mangalului hasalaan ni halak ? boi do hita mangalus i idohot “ndang” alai ndang jujur hita disi, molo mansai maol mengaku kesalahanniba, na bermasalah disi ima rohanta i. Roha manang ateate na gok dosa, tung aha pe na tabahen ndang boi manguba rohanta i ala naung gok dosa pangalosion. Ala ni itadok ma mauliate Barita Las niroha asa holan dibagasan Kristus Jesus do na mampu manguba rohanta i (2 Kor.5:17). Ala ni i tapauba ma rohanta mandapothon Kristus na manguluhon roha, pikiran, ateate, nang ngolunta manghaposi Ibana. Marhamubaon ni roha ma hita mangido hasesaan ni dosanta tu Tuhanta i naung paluahon hita sian dosa nang hamatean i. Efesus 2:10 “Ai jadijadianna do hita, angka na tinompa di bagasan Kristus Jesus, asa marulaon na denggan hita; ai angka i do dipature Debata hian, asa taparangehon i.” Alai hamubaon i ndang secara otomatis mardalan alai sian proses na berlangsung dibagasan ngolunta, sai olo ma di proses Todni Parbadia i asa ias jala polin rohanta manghaporseai Tuhanta Jesus Kristus. Ngolu na MarKANTATE :Endehon hamu ma di Jahowa Ende na imbaru. Angka halak na mananda Kristus dapotan haluaon jala mangolu dibagasan haimbaruon dohot mangendehon angka ende na imbaru sian parange  nang pangalho na imbaru. Amen.

Sabtu, 20 April 2024

Jamita Minggu Jubilate (Marolopolop tu Debata ma sandok tano on) – 21 April 2024

Jesus Do Parmahan Na Denggan    

 (Yesus Gembala Yang Baik)

Yohannes 10: 11 – 18

 

1)      Ia turpukta on manaringoti parmahan. Ia sahalak parmahan ulaonna na tangkas ima marmahani angka dorbia birubiru nang hambing dohot marmahan na asing. Diparngoluon dipartingkian ni Jesus na ditanda somal ima parmahan birubbiru do. Ulaonna ni shalak parmahan ndang pola maol antusan ni angka na umbege jamita i hatiha i. Ia parmahan i do na manguluhon angka dorbiana. Jala dijamitahon Jesus do taringot parmahan na denggan dohot parmahan siida gaji. Molo didok parmahan na denggan na marlapatan ma i adong parmahan na so denggan. Hatiha i godang do angka tuan tanah dohot na marnampuna birubiru na so apala adong tingkina laho mangurusi i sude ala aardagang do nasida tu perkotaan ala ni i ma diupa ma mangula jolma laho marmahan i birubiru i. Jala ala hlan sada upahan ndada na pemilik gabe lomolomo ni parmahan upahan i ma  tu angka birubiru naung dipasahat i tu nasida. Boi do saleleng marmingguminggu diparmahani nasida angka birubiru i tu jampalan mangalului angka duhutduhut. Dungkon mulak nasida didok ma tu nampunasa birubiru i, uju di parsitongaan dalan mulak nasida marmatean do angka birubiru i dipargut gompul. Ise ma na boi mambuktihon nanidokna i sintong do manang  ndang ? Boi do di tonga pardalanan mulak i nasida parmahan i manangko manang manggadis pigapiga birubiru i jala didok naung mago, ia nampuna birubiru i ndang boi mamaresi hasintongan ni panindangionna i. Ido mambahen gabe roa do barita ni angka parmahan i upahan i di partingkian ni Jesus. Jala ndang diloas nasida angka parmahan upahan i mamasuhi bagas joro ni Debata, ala dianggap do nasida martihas/najis.

2)      Parmahan di Padan na Robi dohot di Padan na Imbaru. Adong do parasingan ni parmahan na di Padan na Robi dohot na di Padan na Imbaru. Molo di Padan na Imbaru ulaon parmahan ima ulaon na sangap songon si Daud  sahalak parmahan jala ujungna gabe raja do ibana. Jala Debata do na manggombarhon diriNa songon parmahan ni bangsoNa Israel. Perlu kita ketahui bahwa gembala di dalam Perjanjian Lama paling tidak selalu membawa tiga senjata. Yang pertama, senjata seperti yang dipakai oleh Daud membunuh Goliat yaitu ali-ali atau sling. Yang kedua, tongkat yang bengkok di ujungnya, untuk menarik leher domba yang jatuh ke jurang. Yang ketiga adalah gada untuk memukul serigala dan binatang buas yang hendak menyerang domba-domba. Itulah yang digambarkan di dalam Mazmur 23 dimana Allah menggembalakan kita dengan tongkat dan gada. Namun sepanjang 400 tahun maka orang Israel tidak memiliki pandangan yang baik tentang gembala. Alai gabe sega do hasangapon ni parmahan i di partingkian ni Tuhan Jesus. Asa naeng do dipaulak Jesus gombaran ni parmahan i tu na sasintongna.

3)      Nasaleleng i bangso Israel mangae penjajahan torus-manorus. Jala saleleng 400 taon andorang hasosorang ni Jesus, mansai bahat do masa parporangan dohot pemberontakan na masa. Harajaon Babel mangalengsehon harjaon Juda jala mamboan sude angka barang na adong di Bagasjoro ni Debata tu Babel, jala mamboan angka naposo, songon si Daniel, Sadrakh, Mesakh dohot Abednego. Jala malengse ma Babel binahen ni Harajaon Persia jala Bangso Junani manaluhon portibi on. Dungi bangso Jahudi mulak ma muse tu Jerusalem sian habuangan jala mangae tekanan dohot panggomgomi Rom. Jadi di tingki i bangso Israel managam haroro ni Mesias na didok rohanasida songon si Daud na gogo jala na mamboan haluaon tu bangso Israel jala paulakhon Israel di habalgaon ni harajaonna. Ido umbahen uju didok Jesus: “Parmahan na denggan do anggo Ahu. Diseahon parmahan na denggan i do hosana humongkop angka birubiruna” (ay.11) jala dibege halak Parise on jala didok rohanasida ia Jesus i ndada Mesias na pinaimaima nasida i. Ia na pinaima nasida ima Mesias na togos, na gogo, ndada songon parmahan na dibereng hatiha i marlea jala mangkorus. Dungi diambai muse hata : Diseahon parmahan na denggan i do hosana humongkop angka birubiruna” ndada tarjalo roha i di hatiha i.

4)      Parmahan Na Dengan= Parmahan Bolon. Ia parmahan na denggan pandok ni Jesus ima; parmahan na mamelehon dirina tu angka birubiruna. Ditandai parmahan i do angka birubiruna dohot denggan jala sabalikna angka birubiru na pinarmahanna i pe mananda parmahanna. Parmahan na denggani olo do maneahon dirina tu haluaon ni angka dorbiana. Ndang na lintun molo di bagasan mara angka dorbiana. Dipatujolo do angka birubiru i, ditogihon torus jala diurupi sahat tu tujuan. Dihaholongi do angka birubiruna, dipasada molo marserak nasida, dilehon do rohana mamparrohahon angka birubirunai. On ma na ginoaranna ulaon nang tugas ni parmahan na denggan i. Jala didok Jesus sandiri do i “Ahu do parmahan na denggan i”. Namarlapatan, sifat nang ciri dohot peran ni parmahan na denggan i adong di Jesus. Jesus do Parmahan na Tama, Ibana ma parmahan na denggan i. Didok Jesus do diriNa na denggan i. Lapatanna Ibana ma na manguluhon angka dorbianna i. Diseahon do diriNa, mangolu, jala ngoluNa tu haluaon ni angka dorbainna. Ibana ma Parmahan na denggan i na mananda dohot denggan angka na pinarmahanna ganup marsadasada. Ditogihon, diarahon, diondingi, dipatongon tu jampalan na lomak ima haluaon i. Jesus Parmahan na denggan i sai marusaha do pasadahon na marserak i, diparrohahon do, ala dihaholongi do ganup na pinarmahanNa i jala asa sahat tu tujuan ima na di surgo i. Molo didok Jesus “Ahu do parmahan na denggan i”,  patuduhon sada Jaminan dilehon tu hita. Asa hita angka dorbianNa i talehon ma roha nang ngolunta di parmahani Tuhanta Jesus i laho manjanghon jampalan na lomak i ima haluaon i. Jala marsiajar ma hita gabe parmahan sian parmahan Bolon i

5)      Birubiru na asing. Molo tajaha sian ayat 16-18 na marasi ni roha do Tuhanta Jesus tu angka birubiru na asing na so adong di handang i. Pandohan on patuduhon holong ni Jesus na peduli tu angka birubiru na tardempar na so masuk do pe di handang i. On ma tugas ni huria laho mamboan masuk angka birubiru na asing i tu handang i. Songon tema orientasi pelayanan ni HKBP di taon 2024 on Tahun Oikumene-Inklusif, na manjou angka huria nang halak Kristen di HKBP mambuhai komunikasi, hubungan baik, parsaoran na denggan ni huria tu duru ni huria i. Ai Huria i gabe barometer ni hajongjongan ni Kristus ditongatonga portibi on dohot angka na porsea i. Tuga parmahanion ni huria laho manogunogu angka jolma torop mananda Kristus. Huria na terbuka bekerjasama laho patandahon holong ni Kristus. Aksi-aksi sosial dohot jalinan persahabatan gabe ale-ale ni Kristus ditongatonga portibi on asa torop angka birubiru na asing i mananda Kristus jala mamasuhi handang i.  Patoguhon haporseaon ni angka na di duru huria taringot tu Kristus marhite togu ni haporseaonta manghaposi Kristus. Ndang adong kebimbangan dohot keraguan alai kepastian nang hatoguon ni haporseaonta manglehon pos ni roha ni angka jolma laho manghaporseai Kristus na gabe Sipalua di ibana. Ia Jesus do Parmahan Bolon jala Parmahan na denggan i, ndang adong ia na asing sian i.  Asa hombar tu goar ni minggunta Jubilate marlapatan; Marolopolop tu Debata ma sandok tano on. Saluhut angka na di portibi on dohot marolopolop ala haluaon na jinalona dibagasan Jesus Kristus. Ndang holan hita na taruli jubilate alai dohot ma sude angka na dihumaliangta. Alani i saluhut angka na porsea tarjou gabe parmahan; role model ni Kristus. Marmahan sian parange, pangalaho, pambahenan na hombar tu gambaran ni Kristus Parmahan Bolon i: bersifat manghaholongi, mangondingi, manogunogu, manarihon dibagasan haholongon. Amen.

Jamita Evangelium XV Dung Trinitatis, 13 September 2026

DEBATA PATUPA HALONGANGAN TU BANGSONA (Tuhan Melakukan Perbuatan Besar Bagi Umat-Nya) 2 Musa 14 : 19 - 31   1. Huria ni Tuhanta na ...